Türkçeye İz Bırakan Kalemler, Dilimize Yerleşmiş Yabancı Sözcükler ve Dönem Sonu İyi Örnekler — Ortaokul
Dilimizin Zenginlikleri ortaokul 6. faaliyet (Ocak 2027): yazar-şair okumaları ve drama, Türkçesini Söyleyelim, Mahallemizin Sözcükleri. Tarihler ve sorumlular.
Hedef kitle: Ortaokul Öğrencileri
Faaliyet adımları
- 6.1. Tüm sınıflarda hikâyelerden ve şiirlerden okumalar yapılır ve drama etkinlikleri gerçekleştirilir. (11 Ocak – 15 Ocak · Okul Yürütme Komisyonu)
- 6.2. Tüm sınıflarda “Türkçesini Söyleyelim” etkinliği yapılır. (bk. Ek 6) (11 Ocak – 15 Ocak · Okul Yürütme Komisyonu)
- 6.3. Tüm sınıflarda “Mahallemizin Sözcükleri” etkinliği yapılır. (bk. Ek 6) (11 Ocak – 15 Ocak · Okul Yürütme Komisyonu)
- 6.4. Dönem boyunca proje kapsamında gerçekleştirilen faaliyetler arasından seçilen iyi örnekler okul, ilçe ve il düzeyinde paylaşılır. (18 Ocak – 22 Ocak · İl Yürütme Komisyonu İlçe Yürütme Komisyonu Okul Yürütme Komisyonu)
Kılavuzdaki uygulama
Türkçesini Söyleyelim
Bu çalışma için görsellerden yararlanılabileceği gibi okul dışı mekânlar da tercih edilebilir. Yabancı sözcüklerin tespit edilmesi ve Türkçe karşılıklarının belirlenmesi, bu kapsamda yapılabilecek çalışmalardan biridir. Etkinlikte öğrencilere, anlamını bilme olasılıklarının düşük olduğu sözcükleri ve/veya yabancı kökenli sözcükleri içeren görseller gösterilir. Ayrıca okula yakın bir sokak veya caddeye sınıfça gezi düzenlenebilir.
Öğrencilerden, görsellerde veya gezi sırasında karşılaştıkları, yabancı kökenli olduğunu veya Türkçe karşılığının kullanılabileceğini düşündükleri sözcükleri not etmeleri istenir. Gezi yapılmışsa sınıfa dönüldükten sonra not edilen sözcüklerin Türkçede yerleşik olup olmadığı Güncel Türkçe Sözlük, Kubbealtı Lugatı vb. sözlüklerden yararlanılarak belirlenir ve sözcüklerin anlamları öğrenilir. Ardından, Türkçede karşılığı bulunan yabancı kökenli sözcüklerin Türkçe karşılıklarını belirlemeye yönelik bir çalışma yapılabilir. Öğrencilerden, bu sözcükler için uygun olduğunu düşündükleri Türkçe karşılıkları önermeleri istenir. Öğrencilerin önerileri üzerinde konuşularak farklı karşılıkların anlam, kullanım ve uygunluk açısından değerlendirilmesi sağlanır.
Mahallemizin Sözcükleri
Öğrenciler, aile büyüklerinden ve çevrelerindeki kişilerden yörede kullanılan, unutulmaya yüz tutmuş veya günlük yaşamda karşılaşılan farklı sözcükleri öğrenir. Öğrendikleri sözcüklerin anlamlarını, hangi durumlarda ve nasıl kullanıldığını araştırır; elde ettikleri bilgileri güvenilir sözlüklerden kontrol eder. Belirlenen sözcükler, anlamları ve örnek cümleleriyle birlikte sınıfın “Mahallemizin Sözcükleri” sözlüğünde bir araya getirilir. Hazırlanan sözlük sınıfta, okul panosunda veya uygun dijital ortamlarda paylaşılabilir.
Dönem Sonu İyi Örnekler
Amaç: Dönem boyunca yürütülen çalışmaların görünürlüğünü artırmak ve iyi uygulamaları paylaşmak
Uygulama:
Okullar, dönem boyunca yürütülen faaliyetlerden seçilen ürünleri okul yürütme komisyonuna teslim eder.
← 5. “Sözden Gönüle Köprüler Kur” Hikâye Yarışması · 7. Deyimler ve Atasözleri Okumaları → · Ortaokul eylem planının tamamı