Okulda öğrenci koçluğu nedir?
Öğrenci koçluğu (eğitim koçluğu); okulda koç olarak görevlendirilen öğretmen ile öğrenci arasında güven ve gönüllülük üzerine kurulan, planlı bir gelişim iş birliğidir. Amaç, öğrencinin kendini tanıması, kendine gerçekçi hedefler koyması, çalışma ve zaman yönetimi alışkanlığı kazanması, sorumluluk alması ve okul başarısını artırmasıdır. Koç öğretmen cevabı vermez; doğru sorularla öğrencinin kendi cevabını bulmasına yardım eder: Ne istiyorum? Neredeyim, nerede olmak istiyorum? Neler yapabilirim?
MEB'de bütün okullar için tek tip bir koçluk yönergesi yoktur; uygulama il millî eğitim müdürlüklerinin el kitapları ve okul planlarıyla yürütülür. Çoğunlukla 8. ve 12. sınıflarda (bazı illerde 7 ve 11. sınıflarda da) LGS ve YKS'ye hazırlanan öğrencilerle başlatılır.
Koçluk süreci okulda nasıl işler?
- Okul idaresi koçluk yürütme ve denetim ekibini kurar: okul müdürü, sorumlu müdür yardımcısı, rehber öğretmen ve öğretmenler.
- Rehber öğretmen, koç öğretmenlere süreç ve formlar hakkında bilgi verir.
- Öğrenciler koç öğretmenlere paylaştırılır (bazı okullarda kurayla). Koçu okul belirler; öğrenci koç seçmez.
- Koç öğretmen ilk hafta öğrenci ve veliyle tanışır, süreci anlatır ve koçluk sözleşmesini iki nüsha imzalatır.
- Öğrenci tanınır, hedef ve eylem planı yapılır; düzenli görüşmelerle çalışma planı, test ve deneme takibi yürütülür.
- Koç öğretmen koçluk dosyası tutar; takip çizelgelerini ve raporları idareye teslim eder. Okul idaresi her ay koçluk değerlendirme toplantısı yapar.
Koçluk dosyası: zorunlu ve yardımcı formlar
| Form | Ne zaman | Kim imzalar |
|---|---|---|
| Koçluk öğrenci listesi | Yıl başında | Koç öğretmen · Okul müdürü (Uygundur) |
| Yıllık koçluk çalışma planı | Yıl başında | Koç öğretmen · Okul müdürü |
| Koçluk sözleşmesi | Yılda bir, her öğrenci için | Öğrenci · Veli · Koç öğretmen |
| Aylık öğrenci takip çizelgesi | Her ay | Koç öğretmen · Okul müdürü |
| Veli takip çizelgesi | En az iki ayda bir | Koç öğretmen · Okul müdürü |
| Aylık değerlendirme raporu | Her ay sonu | Koç öğretmen · Okul müdürü |
| Dönem sonu ve yıl sonu raporu | Ocak · Haziran | Koç öğretmen · Okul müdürü |
| Hedef ve eylem planı | Başta ve güncellendikçe | Öğrenci · Koç öğretmen |
| Yaşam, başarı ve ders çemberi (yardımcı) | Tanıma sürecinde, dönem başlarında | Öğrenci doldurur |
Bu araçta hepsi var: okul, öğretmen ve müdür adını bir kez yazarsınız; öğrenci listeniz bütün evraklara kendiliğinden gelir. Her evrak tek öğrenci için ya da bütün öğrenciler için tek seferde A4 olarak çıkar. Görüşme kayıtlarınız aylık takip çizelgelerine ay ay dolar.
Görüşmeler: sıklık, süre, ilkeler
- Öğrenciyle en az ayda bir; çoğu okulda haftada ya da iki haftada bir. Veliyle en az iki ayda bir. Görüşme 20-45 dakika.
- Bir koç öğretmen aynı anda genellikle 5-10 öğrenciyle çalışır.
- Mazeretsiz olarak üst üste iki randevuya gelmeyen öğrencinin sözleşmesi sona erdirilebilir.
- Görüşme ayrıntıları gizlidir; öğrencinin izni olmadan veliye aktarılmaz. Yaşamı tehdit eden durumlar bunun dışındadır.
- Görüşme odasının kapısı açık bırakılır, bedensel temastan ve duygusal yük taşıyan ifadelerden kaçınılır; görüşmeler eğitim odaklı tutulur.
- Eleştiri, öğüt, nutuk, tehdit ve “komşunun çocuğu” kıyaslaması iletişimi kapatır. “Sen” yerine “ben” dili, emir yerine rica kullanılır; “ama” yerine “ve” demek, öğrencinin emeğini görünür kılar.
- Sınav kaygısı ya da stres yüksekse öğrenci rehber öğretmene yönlendirilir; koçluk psikolojik danışma değildir.
Bir görüşmeyi yapılandırmak: KAMÇI modeli
İl el kitaplarında önerilen beş adımlı görüşme çerçevesi:
| Adım | Koçun sorabileceği |
|---|---|
| Konu | Bugün ne hakkında konuşmak istersin? Buna bir başlık koysak ne olurdu? |
| Amaç | Bu görüşmeden ne ile ayrılmak istersin? |
| Mevcut durum | Şu an durum ne? İyi giden ne, eksik olan ne, önünde hangi engel var? |
| Çare | Neler yapabilirsin? Başka? Bu olsaydı ne olurdu? |
| Ismarlama | Bunlardan hangisini seçiyorsun? Ne zaman, nerede, nasıl yapacaksın? Kimden destek alırsın? |
LGS ve YKS için çalışma planı ve soru hedefi
Çalışma Planı sekmesinde öğrencinin bu hafta her dersten çözdüğü soru sayısını ve son deneme netini girersiniz. Araç, sınavdaki soru sayısına göre eksik oranını hesaplar; gelecek haftanın ders ders soru hedefini, konu çalışma süresini ve önceliğini çıkarır. LGS, TYT, AYT Sayısal, Eşit Ağırlık ve Sözel için ayrı ayrı çalışır. Yapay zekâ yorumu hedefleri günlere dağıtır ve kısa bir koç notu yazar. Sunucuya yalnız sınav türü ve sayılar gider, öğrenci adı gitmez. Haftalık soru hedefi; öğrenci, veli ve koç imzalı bir sayfa olarak yazdırılır. Test takip, deneme takip ve tatil çalışma programı çizelgeleri de öğrenci evraklarında hazırdır.
Sık sorulan sorular
Öğrenci bilgileri nerede saklanıyor?
Yalnız kullandığınız bilgisayarın tarayıcısında. Sunucuya gönderilmez (6698 sayılı KVKK). Başka bilgisayara geçerken Koçluk Dosyası sekmesinden parolalı yedek indirip orada aynı parolayla yüklersiniz.
Okulumuz farklı bir form istiyor, ne yapmalıyım?
Merkezî tek tip form olmadığı için okullar arasında küçük farklar olabilir. Buradaki formlar il ve okul uygulamalarındaki ortak yapıya göre hazırlandı; okulunuzun koçluk ekibinin istediği ek bir alan varsa çıktıya elle eklenebilir.
Koçluk sözleşmesi kaç nüsha olur?
İki nüsha. Öğrenci, veli ve koç öğretmen imzalar; biri koçluk dosyasında, biri velide kalır.
Raporlara ne yazılır?
Aylık, dönem sonu ve yıl sonu raporlarına koçluk çalışmalarının yapılıp yapılmadığı, yapılmadıysa nedeni, karşılaşılan sorunlar ve olumlu sonuçlar yazılır. Yıl sonu raporunda ayrıca genel değerlendirme ve öneriler yer alır. Araç, kayıtlı görüşme sayılarını rapora kendisi ekler.