Sel ve Taşkın Maketi: Su Nereye Gider?
5. Sınıf Afet Bilinci 1 · 27. hafta okul temelli planlama etkinliği · Araştırma ve gözlem · 2 ders saati
- Sınıf: 5. sınıf (Ortaokul)
- Ders: Afet Bilinci 1
- Hafta: 27. hafta (15–19 Mart 2027)
- Bağlam (önceki tema): 3. Ünite: Doğa Kaynaklı Afetler
- OTP çalışma türü: Araştırma ve gözlem
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler bir tepsi üzerinde toprak, taş ve küçük maket evlerle bir dere vadisi modeli kurar. Bitki örtüsü olan ve olmayan, dere yatağına yapı yapılmış ve yapılmamış durumlarda “yağmur” yağdırarak suyun nereye aktığını gözlemler; sel ve taşkın risklerini azaltan önlemleri tartışırlar.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler sel ve taşkınları yalnızca aşırı yağışla açıklamakta, dere yataklarına yapılaşma ve bitki örtüsünün yok edilmesi gibi insan etkilerini fark etmemektedir. Somut bir model bu nedenleri görünür kılacaktır.
Öğrenciler model üzerinde değişken değiştirerek gözlem yapma, neden-sonuç ilişkisi kurma ve önlem önerisi geliştirme yetkinliği kazanır.
Hedef çıktılar
- Model üzerinde suyun akışını gözlemler (KB2.2).
- Bitki örtüsü ve yapılaşmanın sel riskine etkisini karşılaştırır (KB2.7, OB8.2).
- Gözlemine dayanarak tahminde bulunur ve tahminini sınar (KB2.11, E3.4).
- Sel ve taşkın riskini azaltan önlemler önerir (OB8.8).
- Sel sırasında ve sonrasında yapılması gerekenleri açıklar (D5).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Kavramsal beceriler: KB2.2 — Model üzerinde suyun akışını gözlemler.; KB2.11 — Gözlemine dayanarak suyun nereye akacağını tahmin eder.; KB2.7 — Farklı durumlardaki sonuçları karşılaştırır.
- Eğilimler: E1.1 — Suyun davranışını merak eder.; E3.4 — Tahminini deneyle sınar.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB2.2 — Modeli grubuyla kurar.
- Değerler: D16 — Doğaya ve yaşam alanlarına karşı sorumluluk taşır.; D5 — Afetten etkilenen insanlara duyarlılık gösterir.
- Okuryazarlık becerileri: OB8.2 — Doğal ve yapay sistemlerin sele etkisini anlar.; OB8.8 — Sel riskini azaltan önlemleri eyleme dönüştürmeyi önerir.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Model kurma | 20 dk | Gruplar tepsiye eğimli toprak yerleştirir, dere yatağı açar, bir tarafa yosun ya da çim parçası koyar. |
| Tahmin ve deney | 30 dk | Gruplar önce tahminlerini yazar; sonra delikli bardakla yağmur yağdırarak bitkili-bitkisiz ve dere yatağına ev konmuş-konmamış durumları dener. |
| Karşılaştırma | 15 dk | Sonuçlar tabloya yazılır ve gruplar arasında karşılaştırılır. |
| Önlemler | 15 dk | Ağaçlandırma, dere yatağına yapı yapmama ve sel anında yüksek yerlere çıkma gibi önlemler listelenir. |
Materyaller
Tepsi ve toprak · Çim ya da yosun parçaları · Maket evler · Delikli bardak ve su · Gözlem tablosu
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
5. Sınıf Afet Bilinci 1 27. hafta okul temelli planlama · 5. Sınıf Afet Bilinci 1 — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa