24 Metre Çitle Okul Bahçesine Sebze Tarhı Tasarımı
5. Sınıf Matematik · 16. hafta okul temelli planlama etkinliği · Proje · 2 ders saati
- Sınıf: 5. sınıf (Ortaokul)
- Ders: Matematik
- Hafta: 16. hafta (28 Aralık 2026 – 1 Ocak 2027)
- Ünite/Tema: Geometrik Nicelikler
- Konu: Dikdörtgenin Çevre Uzunluğu ve Alanı
- Öğrenme çıktısı: MAT.5.4.1. Kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğu verildiğinde kenar uzunluklarını yorumlayabilme MAT.5.4.2. Birim karelerden yola çıkarak dikdörtgenin alanını değerlendirebilme
- OTP çalışma türü: Proje
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler okul bahçesinde kurulacak bir sebze tarhı için yalnızca 24 metre çit bulunduğu senaryosuyla çalışır. Kenar uzunlukları doğal sayı olan bütün dikdörtgen tarhları listeler, her birinin alanını birim karelerle bulur ve aynı çevre uzunluğuna sahip dikdörtgenlerin alanlarının neden farklı olduğunu yorumlar. Sonunda en uygun tarh tasarımını gerekçeleriyle okul idaresine önerirler.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler çevre ve alan kavramlarını çoğunlukla formül uygulama düzeyinde ele almakta, “çevresi aynı olan şekillerin alanı da aynıdır” yanılgısını sıklıkla dile getirmektedir. Ön bilgi yoklamasında öğrencilerin önemli bir bölümü çevre uzunluğu verilen bir dikdörtgenin kenar uzunluklarını sistemli biçimde listeleyememiştir. Okulun bahçesinde ilkbaharda kurulması düşünülen sebze tarhı, bu yanılgıyı gerçek bir ihtiyaç üzerinden ele almak için anlamlı bir bağlam sunmaktadır.
Öğrenciler sınırlı bir kaynağı (çit) en verimli biçimde kullanmaya yönelik karar verme, bir öneriyi verilerle destekleme ve okul topluluğuna sunma yetkinliği kazanır. Toplumsal düzeyde okulun ortak alanının planlanmasına katılarak söz sahibi olmanın ve sürdürülebilir üretimin önemini deneyimler.
Hedef çıktılar
- Çevre uzunluğu 24 birim olan ve kenar uzunlukları doğal sayı olan bütün dikdörtgenleri listeler (MAT.5.4.1, MAB2.1).
- Çevre uzunluğu verilen dikdörtgenin kenar uzunluklarını yorumlar; uzun kenar arttıkça kısa kenarın azaldığını açıklar (MAT.5.4.1).
- Her dikdörtgenin alanını birim kareleri sayarak bulur (MAT.5.4.2, MAB3).
- Aynı çevre uzunluğuna sahip dikdörtgenlerin alanlarının farklı olabileceğini verilerle gösterir (KB2.7).
- Kenar uzunlukları birbirine yaklaştıkça alanın büyüdüğünü sütun grafiğinden yorumlar (MAB4.4, OB7.5).
- Alan, kullanım kolaylığı ve konum ölçütlerini birlikte değerlendirerek tarh tasarımı önerir (KB3.1, SDB3.3).
- Sınırlı kaynağı verimli kullanmanın önemini açıklar (D17, OB8.1).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: MAB2 — Sabit çevre uzunluğuyla en büyük alanı veren tarhı bulmak için çözüm stratejisi geliştirip uygular.; MAB2.1 — Bütün dikdörtgenleri sistemli bir listeyle tarar ve sonucu kontrol eder.; MAB3 — Tarhları kareli kâğıtta birim karelerle temsil eder.; MAB4.4 — Liste ve grafikteki sonuçları yorumlayarak en uygun tasarıma karar verir.
- Kavramsal beceriler: KB2.7 — Aynı çevre uzunluğuna sahip dikdörtgenlerin alanlarını karşılaştırır.; KB2.12 — Listedeki örüntüye dayanarak kenarlar birbirine yaklaştıkça alanın arttığını tahmin eder.; KB3.1 — Alan, kullanım kolaylığı ve güneş durumunu birlikte düşünerek karar verir.
- Eğilimler: E3.6 — Problemi kenar uzunluklarını tek tek değiştirerek parçalara ayırır.; E3.7 — Olası bütün dikdörtgenleri atlamadan sırayla listeler.; E2.3 — Tasarım önerisini okul idaresine sunmak için girişimde bulunur.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB3.3 — Grup önerisini bütün ölçütleri tartarak sorumlu biçimde seçer.; SDB2.2 — Ölçüm ve çizim görevlerini grupta paylaşır.
- Değerler: D17 — Sınırlı çiti boşa harcamadan en verimli tasarımı arar.; D3 — Bütün olasılıkları sabırla deneyerek çalışkanlık gösterir.
- Okuryazarlık becerileri: OB8.1 — Okulda sebze yetiştirmenin sürdürülebilir yaşama katkısını açıklar.; OB7.5 — Kenar uzunluğu ile alan ilişkisini basit bir sütun grafiğiyle gösterir.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Problem durumu | 10 dk | Öğretmen “Okul bahçesine sebze tarhı kuracağız ama elimizde yalnızca 24 metre çit var. Tarhımız nasıl bir dikdörtgen olmalı?” diye sorar. Öğrencilerin ilk önerileri tahtaya yazılır. |
| Bütün dikdörtgenleri listeleme | 20 dk | Gruplar kareli kâğıtta 1 kare = 1 metre ölçeğiyle 1×11, 2×10, 3×9, 4×8, 5×7 ve 6×6 boyutlu dikdörtgenleri çizer; her birinin çevresinin 24 birim olduğunu kontrol eder. |
| Alan bulma ve grafik | 20 dk | Gruplar birim kareleri sayarak alanları bulur (11, 20, 27, 32, 35, 36 metrekare) ve kısa kenar – alan sütun grafiğini çizer. |
| Bahçede doğrulama | 15 dk | En büyük alanlı iki tasarım 24 metrelik ip ve kazıklarla bahçedeki tarh alanında kurulur; öğrenciler alanları bedenleriyle karşılaştırır. |
| Öneri ve sunum | 15 dk | Gruplar alanın yanında sulama kolaylığı ve güneş alma durumunu da düşünerek tasarım önerilerini okul müdürüne sunulmak üzere kısa bir yazıya dönüştürür. |
Materyaller
Kareli kâğıt (1 kare = 1 m ölçeği) · Renkli kalemler, cetvel · 24 m ip ve dört kazık · Sonuç tablosu ve grafik şablonu · Öneri yazısı formu
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
Bu haftanın diğer etkinlikleri
5. Sınıf Matematik 16. hafta okul temelli planlama · 5. Sınıf Matematik — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa