Harita Katmanları: Doğal ve Beşerî Çevre Arasındaki İlişki
6. Sınıf Sosyal Bilgiler · 9. hafta okul temelli planlama etkinliği · Araştırma ve gözlem · 2 ders saati
- Sınıf: 6. sınıf (Ortaokul)
- Ders: Sosyal Bilgiler
- Hafta: 9. hafta (9–13 Kasım 2026)
- Ünite/Tema: Evimiz Dünya
- Konu: Doğal ve Beşerî Çevre Özellikleri Arasındaki İlişki
- Öğrenme çıktısı: SB.6.2.2. Ülkemizin doğal ve beşerî çevre özellikleri arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme
- OTP çalışma türü: Araştırma ve gözlem
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler Türkiye'nin yer şekilleri, iklim ve akarsular haritaları üzerine şeffaf asetat katmanlar koyarak nüfus yoğunluğu, tarım ürünleri ve sanayi merkezlerini işaretler. Katmanları üst üste getirerek doğal çevre özelliklerinin yerleşme, tarım ve ekonomik faaliyetleri nasıl etkilediğini çözümler ve “neden burada?” kartları hazırlarlar.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler doğal ve beşerî çevre özelliklerini ayrı ayrı ezberlemekte, aralarındaki neden-sonuç ilişkisini kuramamaktadır. Haritaları birlikte okuma becerileri de gelişmeye ihtiyaç duymaktadır.
Öğrenciler birden çok tematik haritayı birlikte okuma, mekânsal bağlantıları çözümleme ve doğal-beşerî ilişkileri gerekçelendirme yetkinliği kazanır.
Hedef çıktılar
- Yer şekilleri, iklim ve akarsu haritalarını okur ve çözümler (SBAB10.2).
- Nüfus, tarım ve sanayi katmanlarını haritalara işler (SBAB7.3).
- Ülkemizin doğal ve beşerî çevre özellikleri arasındaki ilişkiyi çözümler (SB.6.2.2, KB2.4).
- Katmanlardan neden-sonuç çıkarımı yaparak “neden burada?” kartı hazırlar (SBAB10.3, KB2.10).
- Doğal koşulların insan faaliyetlerine etkisini sorgular (SBAB7.5).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: SBAB10.2 — Tematik haritaları çözümler.; SBAB7.3 — Doğal ve beşerî özellikler arasındaki mekânsal bağlantıları çözümler.; SBAB10.3 — Haritalardan çıkarım yapar.; SBAB7.5 — Doğal koşulların mekâna etkisini sorgular.
- Kavramsal beceriler: KB2.4 — Haritalardaki bilgileri katmanlara ayırarak çözümler.; KB2.10 — Katmanlardan neden-sonuç çıkarımı yapar.
- Eğilimler: E3.6 — Haritaları analitik biçimde inceler.; E1.1 — Yerleşmelerin neden belirli yerlerde yoğunlaştığını merak eder.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB2.2 — Katman çalışmasını grubuyla yürütür.
- Değerler: D19 — Ülkesinin doğal ve beşerî zenginliklerini tanır.; D16 — Doğal çevreyi koruma sorumluluğunu fark eder.
- Okuryazarlık becerileri: OB4.2 — Harita ve görselleri yorumlar.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Merak sorusu | 10 dk | “Türkiye'de nüfus neden kıyılarda ve ovalarda yoğun?” sorusuyla tahminler alınır. |
| Katman hazırlama | 30 dk | Gruplar asetatlara nüfus yoğunluğu, tarım ürünleri ve sanayi merkezlerini atlas yardımıyla işaretler. |
| Üst üste okuma | 25 dk | Asetatlar yer şekilleri ve iklim haritalarının üzerine konarak örtüşen ve örtüşmeyen alanlar çözümlenir. |
| Neden burada kartları | 15 dk | Gruplar seçtikleri bir yer için doğal ve beşerî özellikleri ilişkilendiren kartlar yazar ve sunar. |
Materyaller
Aynı ölçekli tematik haritalar · Şeffaf asetat ve asetat kalemi · Atlas · Neden burada kartları
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
6. Sınıf Sosyal Bilgiler 9. hafta okul temelli planlama · 6. Sınıf Sosyal Bilgiler — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa