Dünyanın Okul Yolları: Karşılaştırmalı İzleme
6. Sınıf Türkçe · 17. hafta okul temelli planlama etkinliği · Araştırma ve gözlem · 2 ders saati
- Sınıf: 6. sınıf (Ortaokul)
- Ders: Türkçe
- Hafta: 17. hafta (4–8 Ocak 2027)
- Ünite/Tema: Farklı Dünyalar
- Konu: Çocuklar Neredeyse Okulları Orada (dinleme/izleme)
- Öğrenme çıktısı: DİNLEME-İZLEME T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar. c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür. T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir. T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler. T.D.6.10. Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler. T.D.6.17. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme a) Dinlediğinde/izlediğinde başvurulan düşünceyi geliştirme yollarını belirler. b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve dinledikleriyle/izledikleriyle ilişkisini ortaya koyar. T.D.6.20. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler. b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler. T.D.6.21. Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme a) Dinlediğinde/izlediğinde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Dinlediğindeki/izlediğindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder. T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir. OKUMA T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer. c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar. T.O.6.7. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar. b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler. c) Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir. T.O.6.17. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler. b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler. T.O.6.18. Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme a) Okuduğu şiirin biçim özelliklerini belirler. b) Şiirin biçim özelliklerinin birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar. T.O.6.19. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme a) Yazarın başvurduğu düşünceyi geliştirme yollarını belirler. b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar. T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir. KONUŞMA T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır. b) Uygun zamanda söz alır/verir. c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar. ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar. T.K.6.6. Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, sanal gezi uygulamaları, ses kaydı, müzik, video, dijital pano, çevrim içi toplantı araçları vb.) belirler. b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir. c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak konuşma içeriğinde kullanır. T.K.6.13. Konuşmasında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır. T.K.6.14. Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Yorum yapacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre konuşmasında yeniden ifade eder. T.K.6.17. Sözlü olarak tartışmaya katılabilme a) Tartışmalarda önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar. b) Karşısındakinin konuşmasını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder. c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür. T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir. c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur. YAZMA T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler. b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır. c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar. T.Y.6.7. Yaratıcı yazı yazabilme a) Yazısında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır. b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek yazısını zenginleştirir. c) Farklı metin yapılarını kullanır. ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir. T.Y.6.9. Yazısında karşılaştırma yapabilme a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler. b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler. ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı yazısında kullanır. T.Y.6.10. Yazısında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır. T.Y.6.17.Yazısında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler. b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve metinle uyumlu şekilde kullanır. T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme a) Yazım kurallarını uygular. b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır. T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir. c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
- OTP çalışma türü: Araştırma ve gözlem
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler “Çocuklar Neredeyse Okulları Orada” metnini izledikten sonra farklı ülkelerde okula ulaşmak için zorlu yollar aşan çocukları anlatan kısa bir belgesel bölümünü izler. İki içeriği karşılaştırma tablosuyla inceler, çoklu ortam ögelerinin (müzik, harita, yakın çekim) iletiye katkısını çözümler, üst düzey çıkarımlar yapar ve kendi okul yollarını anlatan bir “okul yolum” kartı hazırlarlar.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler eğitime erişimi doğal bir durum olarak görmekte, farklı coğrafyalardaki çocukların yaşadığı güçlükleri bilmemektedir. İzledikleri içerikleri karşılaştırma ve çoklu ortam ögelerini çözümleme becerileri de desteklenmelidir.
Öğrenciler materyal seçimi, izlediklerini karşılaştırma, çoklu ortam ögelerini çözümleme ve çıkarım yoluyla eğitim hakkının değerini yorumlama yetkinliği kazanır.
Hedef çıktılar
- İzleme amacına uygun materyali seçer (T.D.6.1).
- İzlediklerinin derin anlamını üst düzey çıkarımlarla belirler (T.D.6.8, KB2.10).
- İzlediğini kendi içinde ve başka bir içerikle karşılaştırır (T.D.6.9, T.D.6.10, KB2.7).
- Çoklu ortam ögelerinin iletiye katkısını çözümler (T.D.6.20, OB4.3).
- Söz varlığını izlediklerinden hareketle geliştirir (T.D.6.17).
- Eğitim hakkının değerini açıklayan okul yolum kartı yazar (TAB4.2, D5).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: TAB1.1 — İzleme materyallerini amaca uygun seçer.; TAB1.2 — İzlediklerinden derin anlam oluşturur.; TAB4.2 — Okul yolum kartını yazar.
- Kavramsal beceriler: KB2.7 — İki içeriği karşılaştırır.; KB2.10 — İzlediklerinden üst düzey çıkarım yapar.
- Eğilimler: E2.1 — Okula ulaşmakta zorlanan çocuklarla empati kurar.; E3.5 — Farklı yaşam koşullarına açık fikirle yaklaşır.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB2.3 — Farklı toplumlardaki çocukların koşullarını fark eder.
- Değerler: D5 — Eğitime erişemeyen çocuklara duyarlılık gösterir.; D3 — Eğitim imkânının değerini bilerek çalışır.
- Okuryazarlık becerileri: OB4.3 — Belgeseldeki görseller hakkında eleştirel düşünür.; OB6.1 — Eğitim hakkını bir vatandaşlık hakkı olarak kavrar.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Materyal seçimi | 10 dk | Öğretmenin sunduğu üç belgesel bölümünün tanıtımları incelenir; sınıf amaca en uygun olanı gerekçesiyle seçer. |
| İzleme ve not | 25 dk | Metin ve seçilen belgesel bölümü izlenir; öğrenciler karşılaştırma tablosuna yer, güçlük, çocukların duyguları ve çözümleri yazar. |
| Çoklu ortam çözümlemesi | 15 dk | Müzik, harita ve yakın çekimlerin izleyicide hangi duyguyu uyandırdığı tartışılır. |
| Çıkarım ve kart | 30 dk | “Bu çocuklar neden bu kadar zahmete katlanıyor?” sorusuyla çıkarım yapılır; öğrenciler kendi okul yollarını ve eğitim hakkı üzerine düşüncelerini anlatan kartı yazar. |
Materyaller
Metnin izleme kaydı · Kısa belgesel bölümleri · Karşılaştırma tablosu · Okul yolum kartı · Dünya haritası
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
6. Sınıf Türkçe 17. hafta okul temelli planlama · 6. Sınıf Türkçe — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa