Öğüt mü, İkna mı? Konuşma ve Reklam Çözümlemesi
7. Sınıf Türkçe · 19. hafta okul temelli planlama etkinliği · Araştırma ve gözlem · 2 ders saati
- Sınıf: 7. sınıf (Ortaokul)
- Ders: Türkçe
- Hafta: 19. hafta (18–22 Ocak 2027)
- Ünite/Tema: İletişim ve Sosyal İlişkiler
- Konu: İletişim İletişim Ortamları Nezaket ve Görgü Kuralları Çıkarım Çözümleme Eleştirme Değerlendirme Özetleme Düşünceyi Geliştirme Yolları Söz Sanatları Tartışma ÖĞÜT
- Öğrenme çıktısı: T.D.7.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar. c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür. T.D.7.7. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme a) Dinlediğinin/izlediğinin sınırlı bir bölümünden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir. T.D.7.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir. T.D.7.19. Dinlediğinde/izlediğinde kullanılan ikna etme tekniklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme a) Dinlediğinde/izlediğinde başvurulan ikna etme tekniklerini belirler. b) Belirlediği ikna etme tekniklerinin birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar. T.D.7.23. Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme a) Dinlediği/izlediği ile ilgili bir norm belirler. b) Dinlediğinde/izlediğinde belirlediği norma ilişkin inceleme yapar. c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır. ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır. T.D.7.25. Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme a) Dinlediğini/izlediğini belirlenen bir özellik açısından sorgular. b) Sorgulanan özellikle ilgili akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır. c) Olumsuz yargıya yönelik gerekçeli alternatif üretir. T.D.7.27. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir. T.O.7.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer. c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar. T.O.7.16. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler. b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler. T.O.7.17. Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme a) Okuduğu şiirin biçim özelliklerini belirler. b) Şiirin biçim özelliklerinin birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar. T.O.7.18. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme a) Yazarın başvurduğu düşünceyi geliştirme yollarını belirler. b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar. T.O.7.19. Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme a) Okuduklarındaki söz sanatlarını belirler. b) Söz sanatlarının metnin anlatımıyla ilişkisini ortaya koyar. T.O.7.23. Okuduğunu özetleyebilme a) Metinde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Metindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder. T.O.7.28. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir. T.K.7.1. Konuşma sürecini yönetebilme a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır. b) Uygun zamanda söz alır/verir. c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar. ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar. T.K.7.15. Sözlü olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır. T.K.7.17. Sözlü olarak tartışmaya katılabilme a) Tartışmalarda önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar. b) Karşısındakinin konuşmasını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder. c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür. T.K.7.21. Konuşmasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler. b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve söylemle uyumlu şekilde kullanır. T.K.7.25. Konuşmasında beden dilini ve mekânı etkili kullanabilme a) Konuşma yapacağı mekânın özelliklerini göz önünde bulundurur. b) Dinleyicilerle/izleyicilerle göz teması kurar. c) Baş, el, kol ve bacaklarının duruşunu söyleme göre konumlandırır. ç) Söylem içeriğine uygun olarak yaygın yüz ifadelerini (şaşırma, kızgınlık, mutluluk vb.) kullanır. T.K.7.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir. c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur. T.Y.7.1. Yazma sürecini yönetebilme a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler. b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır. c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar. T.Y.7.9. Yazısında karşılaştırma yapabilme a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler. b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler. ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı yazısında kullanır. T.Y.7.17. Yazısında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler. b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve metinle uyumlu şekilde kullanır. T.Y.7.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme a) Yazım kurallarını uygular. b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır. T.Y.7.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir. c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
- OTP çalışma türü: Araştırma ve gözlem
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler “Öğüt” metnini dinledikten sonra iki kısa reklam ve bir kamu spotunu izler. İçeriklerdeki ikna etme tekniklerini (duygulara seslenme, uzman görüşü, tekrar, ünlü kişi kullanımı) çözümler, basit ve üst düzey çıkarımlar yapar, içerikleri belirledikleri ölçütlere göre değerlendirip eleştirir ve dinleme süreçlerine öz yansıtma yaparlar.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler reklam ve sosyal medya içeriklerindeki ikna tekniklerini fark etmeden etkilenmektedir. Nezaket ve öğüt içerikli metinler ile ikna amaçlı içerikler arasındaki farkı görmeleri gerekmektedir.
Öğrenciler ikna tekniklerini çözümleme, dinlediğini ölçütlere göre değerlendirme ve eleştirme yetkinliği kazanır.
Hedef çıktılar
- Dinleme/izleme materyallerini amaca uygun seçer (T.D.7.1).
- İçeriklerin derin anlamına yönelik basit ve üst düzey çıkarımlar yapar (T.D.7.7, T.D.7.8).
- İkna etme tekniklerini çözümler (T.D.7.19).
- İçerikleri ölçütlere göre değerlendirir ve eleştirir (T.D.7.23, T.D.7.25).
- Dinleme sürecine öz yansıtma yapar (SDB1.3, TAB1.3).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: TAB1.1 — Dinleme/izleme materyallerini amaca uygun seçer.; TAB1.2 — İçeriklerden çıkarım yaparak anlam oluşturur.; TAB1.3 — Dinleme sürecini değerlendirir.
- Kavramsal beceriler: KB2.10 — İçeriklerden çıkarım yapar.; KB2.17 — İçerikleri ölçütlere göre değerlendirir.
- Eğilimler: E3.10 — Reklamlara eleştirel bakar.; E3.9 — Abartılı iddialardan şüphe duyar.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB3.3 — Tüketim kararlarında sorumlu davranır.; SDB1.3 — Dinleme sürecine öz yansıtma yapar.
- Değerler: D6 — Yanıltıcı iletileri fark eder ve dürüst iletişimi önemser.; D14 — Tartışmada farklı görüşlere saygı gösterir.
- Okuryazarlık becerileri: OB2.9 — Dijital içeriği eleştirel düşünerek değerlendirir.; OB3.3 — Bilinçli harcama yapmanın önemini kavrar.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Öğüt metni | 15 dk | Metin dinlenir; öğüt verenin amacı ve dili üzerine çıkarımlar yapılır. |
| Reklam ve kamu spotu | 20 dk | İki reklam ve bir kamu spotu izlenir; öğrenciler ikna tekniği tablosunu doldurur. |
| Değerlendirme ve eleştiri | 30 dk | Sınıf “doğruluk, saygılı dil, abartı” ölçütlerini belirler; gruplar içerikleri bu ölçütlerle değerlendirir ve eleştirir. |
| Öz yansıtma | 15 dk | Öğrenciler bir reklamdan etkilendikleri bir anı ve dinleme sürecindeki güçlü yönlerini yazar. |
Materyaller
Metnin seslendirmesi · Reklam ve kamu spotu örnekleri · İkna tekniği tablosu · Öz yansıtma formu
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
7. Sınıf Türkçe 19. hafta okul temelli planlama · 7. Sınıf Türkçe — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa