Süleymaniye'yi Görmek ve Duymak: Görsel-İşitsel Yorum
7. Sınıf Türkçe · 27. hafta okul temelli planlama etkinliği · Okuma etkinliği · 2 ders saati
- Sınıf: 7. sınıf (Ortaokul)
- Ders: Türkçe
- Hafta: 27. hafta (15–19 Mart 2027)
- Ünite/Tema: Türk Sanatı
- Konu: Klasik Türk Sanatları Geleneksel El Sanatları Mimari Resim Müzik Karşılaştırma Eleştirme Görselle İletilen Anlam Açık ve Örtük İfade Hazırlıklı Konuşma Yazım ve Noktalama Çoklu Ortam Ögeleri SÜLEYMANİYE
- Öğrenme çıktısı: T.D.7.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar. c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür. T.D.7.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar. T.D.7.6. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar. b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler. c) Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir. T.D.7.11. Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler. b) Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır. c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler. T.D.7.12. Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder. T.D.7.27. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir. T.O.7.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer. c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar. T.O.7.2. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar. T.O.7.9. Metin içi karşılaştırma yapabilme a) Metnin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler. T.O.7.10. Metinler arası karşılaştırma yapabilme a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler. T.O.7.11. Metindeki unsurları sınıflandırabilme a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler. b) Metindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır. c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler. T.O.7.22. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler. b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler. T.O.7.26. Metni eleştirebilme a) Okuduğunu belirlenen bir özellik açısından sorgular. b) Sorgulanan özellikle ilgili akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır. c) Olumsuz yargıya yönelik gerekçeli alternatif üretir. T.O.7.28. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir. T.K.7.1. Konuşma sürecini yönetebilme a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır. b) Uygun zamanda söz alır/verir. c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar. ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar. T.K.7.11. Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir. b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur. c) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur. T.K.7.12. Konuşmasında karşılaştırma yapabilme a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler. b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler. ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır. T.K.7.20. Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme a) Konuşma sürecini planlar. b) Plana uygun hazırlıklar yapar. c) Konuşma içeriğine yönelik metin veya taslak hazırlar. ç) Dinleyici/izleyici kitlesinden gelebilecek sorulara yönelik tahminde bulunur. d) Konuşmasına yönelik değerlendirme kriteri belirler. T.K.7.23. Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme a) İletileri açık ve anlaşılır şekilde ifade eder. b) Örtük iletilerini destekleyecek unsurları (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) kullanır. T.K.7.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir. c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur. T.Y.7.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer. b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer. T.Y.7.6. Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, ses kaydı, müzik, video vb.) belirler. b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir. c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak yazısında kullanır. T.Y.7.7. Yaratıcı yazı yazabilme a) Yazısında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır. b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek yazısını zenginleştirir. c) Farklı metin yapılarını kullanır. ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir. T.Y.7.8. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde tahminlerinden yararlanabilme a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir. b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur. c) Yazısında mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur. T.Y.7.12. Yazılı olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır. T.Y.7.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme a) Yazım kurallarını uygular. b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır. T.Y.7.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir. c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
- OTP çalışma türü: Okuma etkinliği
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler “Süleymaniye” metnini dinler ve caminin mimarisini anlatan kısa bir belgesel bölümünü izler. Görsellerle iletilen anlamı belirler, belgeselde geçen sanat unsurlarını (mimari, hat, çini, kalemişi) sınıflandırır, metni yorumlar ve Süleymaniye hakkında hazırlıklı bir “rehber konuşması” yaparak dinleme süreçlerini yansıtırlar.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler klasik Türk sanatlarını adlarıyla bilse de görsel içeriklerdeki ayrıntıları okumakta ve unsurları sınıflandırmakta zorlanmaktadır.
Öğrenciler görsel ve işitsel içeriği birlikte yorumlama, unsurları sınıflandırma ve bilgileri hazırlıklı bir konuşmada sunma yetkinliği kazanır.
Hedef çıktılar
- Dinleme materyalini ve stratejisini amaca uygun seçer (T.D.7.1, T.D.7.2).
- Görselle iletilen anlamı belirler (T.D.7.6, OB4.2).
- Belgeseldeki sanat unsurlarını sınıflandırır (T.D.7.11, KB2.5).
- Dinlediğini/izlediğini yorumlar (T.D.7.12, KB2.14).
- Rehber konuşması yapar ve dinleme sürecine öz yansıtma yapar (T.D.7.27, TAB3.2).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: TAB1.1 — Dinleme ve izleme materyalini seçer.; TAB1.2 — Metni ve görselleri yorumlar.; TAB3.1 — Rehber konuşmasını planlar.; TAB3.2 — Konuşma içeriğini oluşturur.
- Kavramsal beceriler: KB2.5 — Sanat unsurlarını sınıflandırır.; KB2.14 — Metni ve görselleri yorumlar.
- Eğilimler: E1.5 — Rehber konuşmasını öz güvenle yapar.; E3.2 — Görsellerdeki ayrıntılara odaklanır.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB1.3 — Dinleme sürecine öz yansıtma yapar.
- Değerler: D7 — Süleymaniye'deki estetiği takdir eder.; D19 — Mimari mirasa sahip çıkar.
- Okuryazarlık becerileri: OB4.2 — Görselleri yorumlar.; OB9.3 — Mimariyi tarihî bağlamında anlar.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Dinleme ve izleme | 20 dk | Metin dinlenir ve belgesel bölümü izlenir; öğrenciler görsel not tablosunu doldurur. |
| Görsel okuma | 15 dk | Kubbe, avlu ve iç mekân fotoğraflarında görselle iletilen anlam tartışılır. |
| Sınıflandırma ve yorum | 20 dk | Sanat unsurları mimari, hat, çini ve kalemişi olarak sınıflandırılır; metin yorumlanır. |
| Rehber konuşması | 25 dk | Öğrenciler iki dakikalık hazırlıklı rehber konuşması yapar ve öz yansıtma formunu doldurur. |
Materyaller
Metnin seslendirmesi · Belgesel bölümü · Süleymaniye fotoğrafları · Konuşma planı şablonu · Öz yansıtma formu
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
7. Sınıf Türkçe 27. hafta okul temelli planlama · 7. Sınıf Türkçe — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa