Hammurabi Kanunları: Birincil Kaynak Çözümlemesi
9. Sınıf Tarih Anadolu Lisesi · 19. hafta okul temelli planlama etkinliği · Okuma etkinliği · 2 ders saati
- Sınıf: 9. sınıf (Lise)
- Ders: Tarih Anadolu Lisesi
- Hafta: 19. hafta (18–22 Ocak 2027)
- Bağlam (önceki tema): 2. Ünite: Eski Çağ Medeniyetleri
- OTP çalışma türü: Okuma etkinliği
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler MÖ 18. yüzyılda Babil kralı Hammurabi döneminde bir taş stel üzerine yazılan kanunlardan öğretmenin seçtiği maddelerin çevirilerini birincil kaynak olarak okur. Maddeleri ceza, ticaret, aile ve mülkiyet başlıklarına ayırır; kısas anlayışını, toplumsal sınıflara göre farklılaşan cezaları ve devletin adalet sağlama iddiasını kanıtlarıyla çözümler. Ardından kaynağın kim tarafından, hangi amaçla yazıldığını sorgulayarak kaynak eleştirisi yapar ve günümüz hukuk ilkeleriyle tarihsel bağlam içinde karşılaştırırlar.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler Eski Çağ medeniyetleri için müze rehberi hazırlamıştır; bir medeniyeti kendi yazdığı metinden okumak, tarihçinin birincil kaynakla nasıl çalıştığını deneyimlemelerini ve geçmişi bugünün ölçütleriyle değil kendi bağlamında değerlendirmelerini sağlayacaktır.
Öğrenciler birincil kaynağı okuyup sınıflandırma, kaynağın yazarı, amacı ve bağlamını sorgulama, metinden toplumsal yapıya ilişkin çıkarım yapma ve tarihsel empatiyle karşılaştırma yapma yetkinliği kazanır.
Hedef çıktılar
- Kanun maddelerini birincil kaynak olarak okuyup ceza, ticaret, aile ve mülkiyet başlıklarına ayırır (SBAB2.3, KB2.5).
- Toplumsal sınıflara göre farklılaşan cezalardan toplumsal yapıya ilişkin çıkarım yapar (SBAB2.5, KB2.10).
- Kaynağın yazarını, amacını ve bağlamını sorgulayarak kaynak eleştirisi yapar (SBAB2.4, E3.9).
- Kanunları kendi dönemi bağlamında tarihsel empatiyle değerlendirir (SBAB3.1, E3.5).
- Geçmiş ve günümüz hukuk ilkelerini anakronizme düşmeden karşılaştırır (KB2.7, OB6.1).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: SBAB2.3 — Birincil kaynağı inceler.; SBAB2.4 — Kaynağın yazarını, amacını ve güvenilirliğini sorgular.; SBAB2.5 — Kaynaktan toplumsal yapıya ilişkin yorum yapar.; SBAB3.1 — Kanunları kendi dönemi bağlamında değerlendirir.
- Kavramsal beceriler: KB2.5 — Kanun maddelerini konularına göre sınıflandırır.; KB2.10 — Maddelerden toplumsal sınıflara ilişkin çıkarım yapar.; KB2.7 — Geçmiş ve günümüz hukuk ilkelerini karşılaştırır.
- Eğilimler: E3.9 — Kaynaktaki iddialara şüpheyle yaklaşır.; E3.5 — Geçmişi kendi bağlamında anlamaya açık olur.; E3.6 — Maddeleri çözümleyerek inceler.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB2.2 — Madde gruplarını ekip olarak çözümler.; SDB2.1 — Yorumlarını kanıtla paylaşır.
- Değerler: D1 — Adalet kavramının tarih içindeki gelişimini sorgular.; D14 — Geçmiş toplumları kendi bağlamında saygıyla değerlendirir.
- Okuryazarlık becerileri: OB6.1 — Hukuk ve vatandaşlık kavramlarının tarihsel kökenlerini anlar.; OB1.5 — Bilgiyi kullanarak eleştirel düşünür.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Kaynağı tanıma | 10 dk | Stelin görseli ve kısa künyesi incelenir; birincil ve ikincil kaynak farkı hatırlanır. |
| Madde okuma | 20 dk | Gruplar seçilmiş maddeleri okur ve konularına göre sınıflandırır. |
| Toplumsal yapı çözümlemesi | 20 dk | Sınıflara göre değişen cezalar, kısas ve tazminat ilkeleri kanıtlarla çözümlenir. |
| Kaynak eleştirisi | 15 dk | “Bu metni kim, kime, hangi amaçla yazdırdı?” soruları yanıtlanır; giriş bölümündeki adalet iddiası sorgulanır. |
| Tarihsel karşılaştırma | 15 dk | Günümüz hukuk ilkeleriyle karşılaştırma yapılır; anakronizm tehlikesi tartışılır. |
Materyaller
Seçilmiş kanun maddeleri çevirisi · Stelin kamuya açık görseli · Kaynak eleştirisi soru kartları · Sınıflandırma ve karşılaştırma tabloları
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
Bu haftanın diğer etkinlikleri
9. Sınıf Tarih Anadolu Lisesi 19. hafta okul temelli planlama · 9. Sınıf Tarih Anadolu Lisesi — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa