Yaşam Becerileri Projesi Uygulama Kılavuzu 2026-2027 (TEGM)
Yaşam Becerileri Projesi uygulama kılavuzu: amaç, kapsam, dayanak, tanımlar, merkez-il-ilçe-okul komisyonları ve görevleri, beş kategori, aile katılımı ve gözlem formu.
Sunuş
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, topluma entegre, dinamik ve geleceğin gereksinimlerine yanıt verebilecek bireyler yetiştirmeyi hedefleyen vizyoner bir eğitim modelidir. Bu kapsamda hazırlanan “Yaşam Becerileri” projesi, öğrencilerin günlük hayatta karşılaşabilecekleri sorunlara çözüm bulma yeteneği kazanmalarını ve toplumsal hayata etkin katılımlarını sağlamak amacıyla geliştirilmiştir. Bu proje, öğrencilerin kendilerini keşfetmelerine, çevrelerini daha iyi anlamalarına ve sorumluluk bilinciyle hareket etmelerine katkıda bulunur.
Amaç
Bu model, öğrencilerin toplumsal hayata etkin katılımlarını teşvik ederek onları sadece günümüzün değil, aynı zamanda geleceğin zorluklarına karşı hazırlıklı, yenilikçi yetkinliklerle donatmayı amaçlar. “Yaşam Becerileri” yaklaşımı, öğrencilerin hayatlarını bilinçli, verimli ve planlı bir şekilde sürdürmeleri için gerekli olan temel becerileri kazandırmayı hedefler.
Ayakkabı bağlamaktan mutfak becerilerine, sağlıklı beslenme bilinci oluşturmaktan iletişim ve ifade yeteneğine, geri dönüşüm ve sıfır atık farkındalığından özgün tasarımlar yapabilmeye kadar birçok alanda etkinliklerle desteklenen “Yaşam Becerileri” projesi ile öğrencilerin kendi kendilerini yönetme becerisine sahip olması amaçlanmaktadır.
Kapsam
Bu kılavuz, Millî Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü koordinesinde yürütülecek olan “Yaşam Becerileri Projesi” ile ilgili usul ve esasları kapsar.
Dayanak
- T.C. Anayasası
- 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu
- 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu
- Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği
- Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği
- Millî Eğitim Bakanlığı Sosyal Etkinlik İzinleri Yönergesi
- Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar
- Avrupa Birliği’ne Katılım İçin Ulusal Eylem Planı
- Tütün Kontrolü Strateji Belgesi ve Eylem Planı
- Ulusal Genç İstihdam Stratejisi ve Eylem Planı
- Kamu Diplomasisi İzleme Strateji Belgesi ve Eylem Planı
Tanımlar
- Merkez Yürütme Kurulu: Yaşam Becerileri Projesi’nin planlanmasını, yürütülmesini, izlenmesini ve değerlendirilmesini yapmak üzere Temel Eğitim Genel Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan kurulu ifade eder.
- İl Yürütme Komisyonu: Yaşam Becerileri Projesi’nin planlanmasını, yürütülmesini, izlenmesini ve değerlendirilmesini yapmak üzere il millî eğitim müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyonu ifade eder.
- İlçe Yürütme Komisyonu: Yaşam Becerileri Projesi’nin planlanmasını, yürütülmesini, izlenmesini ve değerlendirilmesini yapmak üzere ilçe millî eğitim müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyonu ifade eder.
- Okul Yürütme Komisyonu: Yaşam Becerileri Projesi’nin yürütülmesini ve yıl sonu raporunun hazırlanmasını sağlamak üzere okul bünyesinde oluşturulan komisyonu ifade eder.
- Okul: Yaşam Becerileri Projesi’nin uygulanacağı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî/özel okul/kurumlardan her birini ifade eder.
- Koordinatör: Yaşam Becerileri Projesi kapsamında il/ilçe/okullarda yapılan çalışmaların planlı bir biçimde yürütülmesini sağlamak amacıyla il/ilçe/okullarda görevlendirilen ve il/ilçe/okul yürütme komisyonuna başkanlık eden kişiyi ifade eder.
Genel Esaslar
- Bakanlık duyurusunun ardından il, ilçe ve okul komisyonları kurulur. “Uygulama Kılavuzu”, “Uygulama Kılavuzu ve Yaşam Becerileri Etkinlik Kitapları” incelenerek öğretmenlere gerekli bilgilendirmeler yüz yüze/çevrim içi toplantılarla yapılır.
- Projeye dair gerçekleştirilen etkinlikler, “Temel Eğitimde İyi Örnekler” (tegmiyiornekler.meb.gov.tr) internet sayfası başta olmak üzere okulun tüm paydaşlarının erişebileceği çeşitli mecralarda paylaşılır.
- Proje kapsamında faaliyet düzenlemek üzere gerekli çalışmalar merkez kurulu, il, ilçe ve okul müdürlüklerince koordine edilerek gerçekleştirilir.
Hedef Kitle
Temel Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı ilkokul ve ortaokul öğrencileri projenin hedef kitlesinin oluşturmaktadır.
Merkez Yürütme Kurulu
- Temel Eğitim Genel Müdürlüğü bünyesinde, merkez yürütme koordinatörü ve ilgili birimlerden personelin katılımıyla oluşturulur.
- Projenin planlanmasını, yürütülmesini, izlenmesini ve değerlendirilmesini yapar.
- Yaşam Becerileri Projesi kapsamında yapılan faaliyetleri gözlemlemek üzere saha ziyaretleri gerçekleştirilebilir.
İl Yürütme Komisyonu
- İl millî eğitim müdürlüğünün uygun gördüğü il müdür yardımcısı/şube müdürü başkanlığında ilkokul kademesinden 2 (iki), ortaokul kademesinden 2 (iki) olmak üzere toplam 4 (dört) okul müdürü, 2 (iki) sınıf öğretmeni, 2 (iki) branş öğretmeni (öncelikli olarak seçmeli yaşam becerileri dersi öğretmeni) ve 2 (iki) psikolojik danışman ve rehber öğretmeninin katılımıyla oluşturulur.
- İyi örneklerin yer alacağı yıl sonu etkinliğini planlar ve gerçekleştirir.
- Eğitim öğretim yılı sonunda il genelinde gerçekleştirilecek olan “Yaşam Becerileri Şenliği” için gerekli olan koordinasyonu sağlar.
- Eğitim öğretim yılı sonunda raporunu hazırlar.
İlçe Yürütme Komisyonu
- İlçe millî eğitim müdürünün uygun gördüğü şube müdürü başkanlığında ilkokul ve ortaokul kademesinden birer okul müdürü, sınıf öğretmeni, branş öğretmeni (öncelikli olarak seçmeli yaşam becerileri dersi öğretmeni) ve psikolojik danışman ve rehber öğretmeninin katılımıyla oluşturulur.
- Projenin ilçe düzeyinde takibini ve yürütülmesini sağlar.
- Eğitim öğretim yılı sonunda raporunu hazırlar ve il yürütme komisyonuna gönderir.
Okul Yürütme Komisyonu
- Okul müdürünün başkanlığında, uygun gördüğü bir müdür yardımcısı, iki öğretmen (ilkokullarda sınıf öğretmeni, ortaokullarda şube rehber öğretmeni), psikolojik danışman ve rehber öğretmeninin katılımıyla oluşturulur.
- Okul yürütme komisyonu, ilkokullarda sınıf zümre başkanları, ortaokullarda şube öğretmenleri kurulu ile koordineli çalışır.
- Proje etkinlikleri ilkokullarda sınıf öğretmeni, ortaokullarda ise şube rehber öğretmeni (öncelikli olarak yaşam becerileri dersi öğretmeni) tarafından gerçekleştirilir.
- Okul yürütme komisyonu, kasım ayının sonuna kadar öğrenci, öğretmen ve velilerin görüş ve önerileri doğrultusunda okul ve çevre şartlarını göz önünde bulundurarak proje kapsamında oluşturulan faaliyet havuzundaki faaliyetlerden hangilerine katılacağını belirleyerek çalışmalara başlar.
- Çalışmalarda okulun ihtiyaçları, öğrenci özellikleri, çevre koşulları ve mevcut imkânlar dikkate alınarak faaliyetlerin seçilmesi ve en az 4 faaliyet gerçekleştirilecek şekilde planlama yapılır.
- Projenin okulda görünür olmasını ve tüm sınıflarda uygulanmasını sağlar.
- İlkokullarda sınıf öğretmenleri, ortaokullarda ise şube rehber öğretmenleri (öncelikli olarak yaşam becerileri dersi öğretmeni), “Yaşam Becerileri Gözlem Formu”nun velilere ulaştırılmasını sağlayarak geri bildirim alır.
- Eğitim öğretim yılı sonunda raporunu hazırlar ve ilçe yürütme komisyonuna gönderir.
Yaşam Becerileri Kategorileri
- Aile Hayatım
- Kişisel Bakım ve Hijyen
- İletişim ve Sosyal Beceriler
- Sürdürülebilir Yaşam ve Çevre Bilinci
- Yaratıcılık ve Girişimcilik
Aile Katılımı
Aile katılımı, çocukların eğitim ve gelişim süreçlerinde veli ile okul arasındaki iş birliğini güçlendiren ve bu sayede ebeveynlerin eğitim kurumlarıyla uyum içinde hareket etmesini sağlayan bir yaklaşımdır. “Yaşam Becerileri” projesi ailelerin farkındalığını artırmayı ve onlara rehberlik etmeyi hedeflerken, aile ve okul arasındaki iletişimi sürekli ve güçlü kılmayı amaçlar.
Ebeveynlerin, çocuklarının yaşam becerilerini daha yakından takip edebilmeleri amacıyla hazırlanan gözlem formları, çocukların günlük sorumluluklarından kişisel bakım ve hijyen becerilerine kadar geniş bir yelpazede gelişim süreçlerini izlemeye olanak tanır. Her etkinlik sonrasında ebeveynler bu formları doldurarak çocuklarının hangi alanlarda başarı gösterdiğini ve hangi becerilerin daha fazla geliştirilmesi gerektiğini gözlemleyebilir. Bu sayede çocukların gelişim süreçleri öğretmen ve veli iş birliği ile yakından izlenir ve gerekli yönlendirmeler yapılır.