Bilim Nesnel midir? Popper ve Kuhn Münazarası
10. Sınıf Felsefe Anadolu Lisesi · 40. hafta okul temelli planlama etkinliği · Sosyal etkinlik · 2 ders saati
- Sınıf: 10. sınıf (Lise)
- Ders: Felsefe Anadolu Lisesi
- Hafta: 40. hafta (14–18 Haziran 2027)
- Bağlam (önceki tema): 9. Ünite: Bilim Felsefesi
- OTP çalışma türü: Sosyal etkinlik
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler “Bilim, nesnel ve birikimli bir ilerlemedir.” önergesi üzerinde yapılandırılmış bir münazara yapar. Lehte grup Karl Popper’ın yanlışlanabilirlik ölçütü ve eleştirel akılcılığından, aleyhte grup Thomas Kuhn’un 1962’de yayımlanan Bilimsel Devrimlerin Yapısı’ndaki paradigma ve bilimsel devrim kavramlarından yararlanır. Gruplar açılış konuşması, çapraz sorgu, yanıt ve kapanış aşamalarında bilim tarihinden örneklerle argüman sunar; jüri öğrenciler argümanların gücünü ölçütlerle değerlendirir ve sınıf iki yaklaşımın güçlü ve zayıf yönlerini sentezler.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler yanlışlanabilirlik ölçütüyle bilim ile bilim olmayanı ayırmayı denemiştir; bilimin nesnelliği ve ilerleyişine ilişkin karşıt yaklaşımları tartışmak, bilim felsefesindeki temel sorunları çok yönlü kavramalarını sağlayacaktır.
Öğrenciler felsefi yaklaşımları argümanlara dönüştürme, münazara kurallarına uygun tartışma, karşı argümanları çürütme ve iki yaklaşımı sentezleyerek gerekçeli bir görüş oluşturma yetkinliği kazanır.
Hedef çıktılar
- Popper’ın yanlışlanabilirlik ve Kuhn’un paradigma kavramlarını açıklar (SBAB14.2).
- Önergeye ilişkin bilim tarihinden örneklerle desteklenmiş argüman oluşturur (SBAB15.1, SBAB12.1).
- Çapraz sorguda karşı argümanların tutarlılığını denetler ve çürütür (KB2.19, SDB1.2).
- Bilimin nesnelliği hakkında eleştirel tavır alır (SBAB13.4, E3.10).
- İki yaklaşımın güçlü ve zayıf yönlerini sentezleyerek gerekçeli görüş oluşturur (KB2.20, E3.5).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: SBAB15.1 — Münazara için felsefi argüman oluşturur.; SBAB14.2 — Popper ve Kuhn’un görüşlerini değerlendirir.; SBAB13.4 — Bilimin nesnelliğine eleştirel tavır alır.; SBAB12.1 — Akıl yürütme biçimlerini argümanlarda uygular.
- Kavramsal beceriler: KB2.18 — Önerge üzerinde tartışır.; KB2.19 — Karşı argümanların mantıksal tutarlılığını denetler.; KB2.20 — İki yaklaşımı sentezler.
- Eğilimler: E3.1 — Görüşünü gerekçelendirir.; E3.5 — Karşı görüşün güçlü yanlarını kabul eder.; E3.10 — Bilime ilişkin yerleşik kabullere eleştirel bakar.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB2.1 — Münazara kurallarına uygun iletişim kurar.; SDB1.2 — Çapraz sorguda duygusunu düzenler.; SDB2.2 — Grubuyla argüman stratejisi geliştirir.
- Değerler: D14 — Karşı görüşe saygı gösterir.; D6 — Argümanlarında örnekleri çarpıtmaz.
- Okuryazarlık becerileri: OB1.5 — Bilgiyi kullanarak eleştirel düşünür.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Hazırlık | 20 dk | Gruplar yaklaşımlarına ilişkin kısa metinleri okur, bilim tarihinden örnek seçer ve argüman haritası hazırlar. |
| Açılış konuşmaları | 10 dk | Her grup üç dakikalık açılış konuşması yapar. |
| Çapraz sorgu | 20 dk | Gruplar birbirine sırayla soru sorar ve yanıt verir. |
| Kapanış ve jüri | 15 dk | Kapanış konuşmaları yapılır; jüri argümanları ölçütlerle değerlendirir. |
| Sentez | 15 dk | Sınıf iki yaklaşımın güçlü ve zayıf yönlerini tabloda toplar ve öğrenciler kişisel görüşlerini yazar. |
Materyaller
Popper ve Kuhn özet metinleri · Argüman haritası şablonu · Münazara kuralları ve süre çizelgesi · Jüri değerlendirme formu · Sentez tablosu
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
Bu haftanın diğer etkinlikleri
10. Sınıf Felsefe Anadolu Lisesi 40. hafta okul temelli planlama · 10. Sınıf Felsefe Anadolu Lisesi — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa