Gönül Coğrafyamızdan Bir Eser: Kutadgu Bilig’de Adalet ve Bilgi
11. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 19. hafta okul temelli planlama etkinliği · Okuma etkinliği · 2 ders saati
- Sınıf: 11. sınıf (Lise)
- Ders: Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
- Hafta: 19. hafta (18–22 Ocak 2027)
- Bağlam (önceki tema): 3. İslam Medeniyeti ve Gönül Coğrafyamız
- OTP çalışma türü: Okuma etkinliği
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler Yusuf Has Hâcib’in 1069-1070 yıllarında yazdığı ve Karahanlı hükümdarına sunduğu Kutadgu Bilig’den seçilmiş beyitlerin günümüz Türkçesine aktarımlarını okur. Eserin dört temel kişisinin simgelediği kavramları (Kün Togdı: adalet, Ay Toldı: devlet ve talih, Ögdülmiş: akıl, Odgurmış: akıbet ve kanaat) tanır; seçilen beyitlerde adalet, bilgi, dil ve ahlak üzerine söylenenleri çözümler. Gruplar eserdeki ilkeleri İslam medeniyetinin bilgi ve ahlak anlayışıyla ilişkilendirir ve bir ilkeyi günümüz yönetim ve toplum hayatına uyarlayarak yorumlar.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler İslam medeniyetinin bilim ve kültür haritasını hazırlamıştır; bu medeniyetin Türk kültüründeki ilk büyük eserlerinden birini okumak, medeniyet kavramını somut bir metinde ve kendi kültürel mirasları içinde görmelerini sağlayacaktır.
Öğrenciler klasik bir eserden seçilmiş metinleri kavramsal olarak çözümleme, eserin değerlerini İslam medeniyeti bağlamında yorumlama ve ilkeleri günümüz hayatına uyarlayarak değerlendirme yetkinliği kazanır.
Hedef çıktılar
- Kutadgu Bilig’in yazarı, yazıldığı dönem ve dört temel kişisinin simgelediği kavramları açıklar (DAB2.1, KB2.5).
- Seçilen beyitlerde adalet, bilgi, dil ve ahlak üzerine söylenenleri çözümler (DAB3.2, KB2.14).
- Beyitlerdeki ahlaki mesajları yorumlar (DAB3.3).
- Eserin ilkelerini İslam medeniyetinin bilgi ve ahlak anlayışıyla ilişkilendirir (DAB4.2, KB2.20).
- Bir ilkeyi günümüz yönetim ve toplum hayatına uyarlayarak değerlendirir (D1, SDB2.3).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: DAB2.1 — Klasik eserleri kaynak olarak amacına uygun kullanır.; DAB3.2 — Adalet, bilgi ve kanaat kavramlarını bağlamına uygun kullanır.; DAB3.3 — Beyitlerdeki ahlaki mesajları yorumlar.; DAB4.2 — Eserdeki değerlerin İslam medeniyetindeki yerini anlar.
- Kavramsal beceriler: KB2.14 — Beyitleri yorumlar.; KB2.5 — Kişileri simgeledikleri kavramlara göre sınıflandırır.; KB2.20 — Eserin ilkelerini medeniyet anlayışıyla sentezler.
- Eğilimler: E3.5 — Klasik metinlere açık fikirle yaklaşır.; E3.6 — Metni kavramlarına ayırarak inceler.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB2.2 — Çözümlemeyi grupla yapar.; SDB2.3 — Yönetici ile toplum arasındaki ilişkiyi fark eder.
- Değerler: D1 — Adaleti yönetimin temeli olarak benimser.; D19 — Kültürel mirasını sahiplenir.; D10 — Kanaat ve alçakgönüllülüğü değerli bulur.
- Okuryazarlık becerileri: OB5.1 — Kültürel mirası kavrar.; OB5.2 — Klasik eserleri okuyarak kültürü sürdürür.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Eseri tanıma | 10 dk | Eserin yazarı, dönemi ve sunulduğu hükümdar hakkında kısa bilgi verilir. |
| Kavram kişileri | 10 dk | Dört temel kişi ve simgeledikleri kavramlar tanıtılır. |
| Beyit okuma | 25 dk | Gruplar adalet, bilgi, dil ve ahlak konulu beyit setlerinden birini okuyarak mesajları çözümler. |
| Medeniyet bağlantısı | 20 dk | Beyitlerdeki ilkeler İslam medeniyetinin bilgi ve ahlak anlayışıyla ilişkilendirilir. |
| Günümüze uyarlama | 15 dk | Gruplar bir ilkeyi günümüz yönetim ya da toplum hayatından bir örnekle yorumlar. |
Materyaller
Seçilmiş beyitler ve günümüz Türkçesine aktarımları · Kavram kişileri kartları · Çözümleme tablosu · İslam medeniyeti haritası
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
Bu haftanın diğer etkinlikleri
11. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 19. hafta okul temelli planlama · 11. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa