Gazzâlî ve İbn Rüşd: Akıl-İnanç İlişkisini Metinlerden Okumak
11. Sınıf Felsefe Anadolu Lisesi · 19. hafta okul temelli planlama etkinliği · Okuma etkinliği · 2 ders saati
- Sınıf: 11. sınıf (Lise)
- Ders: Felsefe Anadolu Lisesi
- Hafta: 19. hafta (18–22 Ocak 2027)
- Bağlam (önceki tema): 3. Ünite: Akıl ve İnanç
- OTP çalışma türü: Okuma etkinliği
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler İslam felsefesinde akıl-inanç ilişkisine dair iki etkili yaklaşımı temsil eden metinlerden öğretmenin seçip sadeleştirdiği bölümleri okur: Gazzâlî’nin Tehâfütü’l-Felâsife’de filozofların bazı görüşlerini eleştirmesi ve İbn Rüşd’ün buna yanıt olarak yazdığı Tehâfütü’t-Tehâfüt ile Faslu’l-Makâl’da akıl yürütmenin dinî açıdan değerini savunması. Gruplar her metindeki ana tezi, gerekçeleri ve kullanılan akıl yürütme türlerini çözümler; iki düşünürün akıl ve inancın sınırlarına ilişkin görüşlerini karşılaştırır ve kendi gerekçeli görüşlerini yazarlar.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler filozoflar panelinde akıl ve inanç ilişkisini farklı düşünürlerin gözünden tartışmıştır; bu tartışmayı İslam felsefesinin klasik metinlerinden okumak, görüşleri doğrudan kaynaktan anlamalarını ve argüman çözümleme becerilerini derinleştirmelerini sağlayacaktır.
Öğrenciler felsefi metinlerde tez, gerekçe ve akıl yürütme türünü çözümleme, iki düşünürün görüşlerini karşılaştırma ve akıl-inanç ilişkisine dair gerekçeli bir görüş ortaya koyma yetkinliği kazanır.
Hedef çıktılar
- Akıl-inanç ilişkisini felsefi bir problem olarak tanımlar (SBAB14.1).
- Gazzâlî ve İbn Rüşd’ün metinlerindeki ana tezleri ve gerekçeleri çözümler (SBAB14.3, KB2.4).
- Metinlerde kullanılan akıl yürütme türlerini belirler (KB2.16).
- İki düşünürün görüşlerini aklın sınırları ve inançla ilişkisi açısından karşılaştırır (SBAB14.2, KB2.7).
- Akıl-inanç ilişkisine dair gerekçeli kendi görüşünü yazar (SBAB15.2, E3.1).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: SBAB14.3 — Felsefi metinleri inceler.; SBAB14.2 — İki düşünürün argümanlarını değerlendirir.; SBAB14.1 — Akıl-inanç ilişkisini felsefi bir problem olarak anlar.; SBAB15.2 — Özgün felsefi görüş yazar.
- Kavramsal beceriler: KB2.4 — Metinlerdeki argüman yapısını çözümler.; KB2.7 — İki yaklaşımı karşılaştırır.; KB2.16 — Görüşünü akıl yürüterek savunur.
- Eğilimler: E3.5 — Karşıt görüşleri anlamaya açık olur.; E3.1 — Görüşünü gerekçelendirir.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB2.2 — Metin çözümlemesini grupla yapar.; SDB2.1 — Görüşünü saygılı biçimde paylaşır.
- Değerler: D14 — Farklı düşünce geleneklerine saygı gösterir.; D11 — Düşünce özgürlüğünü değerli bulur.
- Okuryazarlık becerileri: OB5.1 — İslam felsefesini kültürel miras olarak kavrar.; OB1.5 — Bilgiyi kullanarak eleştirel düşünür.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Panele dönüş | 10 dk | Filozoflar panelinde öne çıkan görüşler hatırlanır; tartışmanın İslam felsefesindeki yeri tanıtılır. |
| Metin okuma | 25 dk | Gruplar iki metni okuyarak tez, gerekçe ve akıl yürütme türlerini işaretler. |
| Argüman haritası | 15 dk | Her düşünürün argümanı öncül ve sonuçlarıyla haritalandırılır. |
| Karşılaştırma | 15 dk | İki görüş aklın sınırları, felsefenin değeri ve inancın yeri açısından karşılaştırılır. |
| Görüş yazımı | 15 dk | Öğrenciler kendi gerekçeli görüşlerini kısa bir felsefi paragrafta yazar. |
Materyaller
Seçilmiş metin bölümleri · Argüman haritası şablonu · Karşılaştırma tablosu · Felsefi paragraf yazma yönergesi
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
Bu haftanın diğer etkinlikleri
11. Sınıf Felsefe Anadolu Lisesi 19. hafta okul temelli planlama · 11. Sınıf Felsefe Anadolu Lisesi — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa