Büyüklerimiz Anlatıyor: Mahallemizin Değişim Haritası
5. Sınıf Sosyal Bilgiler · 9. hafta okul temelli planlama etkinliği · Yerel çalışma · 2 ders saati
- Sınıf: 5. sınıf (Ortaokul)
- Ders: Sosyal Bilgiler
- Hafta: 9. hafta (9–13 Kasım 2026)
- Ünite/Tema: Evimiz Dünya
- Konu: Yaşadığı İlde Doğal ve Beşerî Çevredeki Değişim
- Öğrenme çıktısı: SB.5.2.2. Yaşadığı ilde doğal ve beşerî çevredeki değişimi neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme
- OTP çalışma türü: Yerel çalışma
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler aile büyükleri ya da mahallenin eski sakinleriyle hazırladıkları sorularla sözlü tarih görüşmesi yapar. Görüşmelerden elde ettikleri bilgilerle okulun bulunduğu mahallenin “geçmişte” ve “bugün” haritalarını çizer, ortaya çıkan değişimlerin nedenlerini ve sonuçlarını haritaların yanına ekledikleri kartlarla açıklarlar.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler yaşadıkları yerin geçmişine ilişkin bilgiyi çoğunlukla yalnızca ders kitabından edinmekte, yakın çevrelerindeki yaşlı bireylerin tanıklığını bir bilgi kaynağı olarak görmemektedir. Harita ve kroki çizimi konusunda temel bilgiye sahip olsalar da mekândaki değişimi haritaya yansıtma deneyimi yaşamamışlardır. Mahalle ölçeğinde bir sözlü tarih çalışması hem değişimi neden-sonuç bağlamında incelemeye hem de harita becerilerini uygulamaya imkân tanıyacaktır.
Öğrenciler görüşme sorusu hazırlama, dinleme, not alma ve elde edilen bilgiyi haritaya dönüştürme yetkinliği kazanır. Toplumsal düzeyde kuşaklar arası bağı güçlendirir, mahallesinin ortak hafızasının korunmasına katkı verir.
Hedef çıktılar
- Mahallenin geçmişine yönelik görüşme soruları hazırlar ve sözlü tarih görüşmesi yapar (SBAB2.1, KB2.6).
- Görüşme bilgilerine dayanarak mahallenin geçmiş ve bugün haritalarını çizer (SBAB10.4, SBAB7.1).
- Mahallenin doğal ve beşerî çevresindeki değişimleri belirler (SB.5.2.2).
- Değişimlerin nedenlerini ve sonuçlarını açıklar (SB.5.2.2, SBAB4.2).
- Farklı kişilerden gelen bilgileri karşılaştırıp birleştirir (KB2.20).
- Görüşmecilere saygılı ve empatik bir tutum sergiler (D14, E2.1).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: SBAB10.4 — Görüşme bilgilerine dayanarak mahallenin geçmiş ve bugün haritalarını çizer.; SBAB4.2 — Mahalledeki değişimleri neden ve sonuçlarıyla yorumlar.; SBAB2.1 — Mahallenin geçmişine dair merak ettiklerini görüşme sorularına dönüştürür.; SBAB7.1 — Okulun, eski ve yeni yapıların konumunu haritada doğru yerleştirir.
- Kavramsal beceriler: KB2.6 — Sözlü tarih görüşmesiyle bilgi toplar.; KB1.4 — Mahalle haritasını kroki biçiminde çizer.; KB2.20 — Farklı görüşmecilerden gelen bilgileri tek bir haritada birleştirir.
- Eğilimler: E3.8 — Görüşmede ayrıntıyı ortaya çıkaran sorular sorar.; E2.1 — Görüşmecinin duygularını ve anılarını anlamaya çalışır.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB2.1 — Görüşmede etkin dinler ve nezaketle iletişim kurar.; SDB2.2 — Haritayı grup arkadaşlarıyla birlikte oluşturur.
- Değerler: D14 — Yaşlı bireylerin bilgi ve tecrübesine saygı gösterir.; D2 — Aile büyükleriyle birlikte zaman geçirerek aile bağlarını güçlendirir.
- Okuryazarlık becerileri: OB5.2 — Mahallenin ortak hafızasını kayıt altına alarak kültürü sürdürür.; OB4.4 — Bilgilerini okunaklı bir harita ve açıklama kartlarıyla sunar.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Görüşme sorularını hazırlama (önceki ders) | Ders öncesi | Öğrenciler “Mahallemiz eskiden nasıldı?” sorusundan yola çıkarak çocukluk oyun alanları, dereler, bahçeler, dükkânlar ve yollar hakkında görüşme soruları hazırlar; görüşmeyi hafta içinde aile büyükleriyle yapar. |
| Görüşme notlarını paylaşma | 15 dk | Gruplar görüşmelerden elde ettikleri bilgileri “eskiden vardı / bugün var / hep vardı” başlıklarıyla karta yazar. |
| Geçmiş ve bugün haritaları | 30 dk | Gruplar okulu merkeze alan iki kroki çizer: görüşmelere dayanan “geçmişte mahallemiz” ve gözleme dayanan “bugün mahallemiz”. Değişen yerler renkle işaretlenir. |
| Neden-sonuç kartları | 20 dk | Haritalardaki her değişim için neden ve sonuç kartları yazılır ve haritanın yanına eklenir. |
| Sunum ve teşekkür | 15 dk | Gruplar haritalarını sunar; görüşmecilere teşekkür kartları hazırlanır. |
Materyaller
Görüşme formu · Okul çevresi krokisi (güncel) · Büyük boy kâğıt ve renkli kalemler · Neden-sonuç kartları · Teşekkür kartları
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
Bu haftanın diğer etkinlikleri
5. Sınıf Sosyal Bilgiler 9. hafta okul temelli planlama · 5. Sınıf Sosyal Bilgiler — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa