Dün ve Bugün: İlimizin Fotoğraflarla Değişimi Sergisi
5. Sınıf Sosyal Bilgiler · 9. hafta okul temelli planlama etkinliği · Araştırma ve gözlem · 2 ders saati
- Sınıf: 5. sınıf (Ortaokul)
- Ders: Sosyal Bilgiler
- Hafta: 9. hafta (9–13 Kasım 2026)
- Ünite/Tema: Evimiz Dünya
- Konu: Yaşadığı İlde Doğal ve Beşerî Çevredeki Değişim
- Öğrenme çıktısı: SB.5.2.2. Yaşadığı ilde doğal ve beşerî çevredeki değişimi neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme
- OTP çalışma türü: Araştırma ve gözlem
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler aile albümlerinden, belediye ve il kültür müdürlüğü yayınlarından yaşadıkları ile ait eski fotoğraflar bulur ve aynı yerin bugünkü görünümüyle eşleştirir. Fotoğraf çiftlerinde doğal ve beşerî çevredeki değişimleri belirler, her değişimin nedenini ve sonucunu tabloya işler; çalışmalarını “Dün ve Bugün” başlıklı bir sınıf sergisinde sunarlar.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler “doğal çevre” ve “beşerî çevre” kavramlarını tanımlayabilmekle birlikte yaşadıkları ildeki değişimleri gözlemleyip açıklamakta zorlanmakta, değişimin nedenleri ile sonuçlarını birbirine karıştırmaktadır. Ders kitabındaki genel örnekler öğrencinin kendi çevresiyle bağ kurmasını sınırlamaktadır. Aile büyüklerinin sakladığı eski fotoğraflar ve yerel kurumların yayınları, değişimi kanıta dayalı biçimde incelemek için zengin ama kullanılmayan bir kaynaktır.
Öğrenciler görsel kaynakları kanıt olarak kullanma, karşılaştırma yapma ve neden-sonuç ilişkisi kurma yetkinliği kazanır. Aile büyükleriyle fotoğraflar üzerine konuşarak kuşaklar arası iletişimi güçlendirir; ilinin geçmişine ilgi duyarak yaşadığı yere aidiyet geliştirir.
Hedef çıktılar
- Yaşadığı ilin aynı yerine ait eski ve yeni fotoğrafları eşleştirir (SB.5.2.2, SBAB2.2).
- Fotoğraf çiftlerinde doğal ve beşerî çevredeki değişimleri belirler ve sınıflandırır (SB.5.2.2, KB2.5).
- Değişimlerin nedenlerini ve sonuçlarını ayırt ederek tabloya yazar (SBAB4.2).
- Değişmeden kalan unsurları fark ederek süreklilik örnekleri verir (SBAB4).
- Fotoğrafı kanıt olarak kullanırken tarih ve yer bilgisine dikkat eder (SBAB2.5, E3.4).
- Değişimin insan yaşamına etkilerini farklı bakış açılarıyla yorumlar (KB2.14, SDB2.3).
- Çalışmasını sergi panosunda sunar (OB4.2, D19).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: SBAB4 — Yaşadığı ildeki değişimleri ve süregelen unsurları fotoğraf çiftleri üzerinden algılar.; SBAB4.2 — Doğal ve beşerî çevredeki değişimleri neden ve sonuçlarıyla yorumlar.; SBAB2.2 — Aile albümü ve yerel kurum yayınlarından fotoğraf toplar.; SBAB2.5 — Fotoğrafın ne zaman ve nerede çekildiğini dikkate alarak kaynağı yorumlar.
- Kavramsal beceriler: KB2.7 — Aynı yerin eski ve yeni fotoğraflarını karşılaştırır.; KB2.5 — Değişimleri doğal ve beşerî çevre olarak sınıflandırır.; KB2.14 — Değişimlerin yaşamı nasıl etkilediğini yorumlar.
- Eğilimler: E1.1 — İlinin eski hâlini merak ederek araştırır.; E3.4 — Fotoğrafın tarihini ve yerini doğrulamaya çalışır.; E3.5 — Değişimin hem olumlu hem olumsuz sonuçlarına açık fikirle bakar.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB2.1 — Aile büyükleriyle fotoğraflar üzerine konuşur.; SDB2.3 — Değişimin farklı insanları farklı biçimde etkilediğini fark eder.
- Değerler: D19 — Yaşadığı ilin geçmişine ve dokusuna sahip çıkar.; D2 — Aile büyüklerinin anılarını değerli bir kaynak olarak görür.; D5 — Doğal çevredeki kayıplara karşı duyarlılık gösterir.
- Okuryazarlık becerileri: OB4.2 — Eski ve yeni fotoğrafları ayrıntılarıyla yorumlar.; OB5.2 — İlinin geçmişine ait görselleri koruyarak kültürü sürdürür.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Bir fotoğraf, bir soru | 10 dk | Öğretmen ilin merkezine ait eski bir fotoğrafı yansıtır: “Burası neresi olabilir? Bugün aynı yerde neler var?” Öğrencilerin tahminleri ardından bugünkü fotoğraf gösterilir. |
| Fotoğraf çiftlerini inceleme | 25 dk | Gruplar evden ve kurum yayınlarından getirilen fotoğrafları bugünkü görünümleriyle eşleştirir; “değişenler” ve “değişmeyenler” listelerini çıkarır. |
| Neden-sonuç tablosu | 20 dk | Her değişim için “Neden oldu?” ve “Sonucu ne oldu?” sütunları doldurulur; değişim doğal mı beşerî mi işaretlenir. |
| Sergi hazırlığı | 15 dk | Gruplar fotoğraf çiftlerini, kısa açıklamaları ve neden-sonuç kartlarını sergi panosuna yerleştirir. |
| Galeri gezisi ve değerlendirme | 10 dk | Öğrenciler diğer grupların panolarını gezerek yapışkan notlarla soru ve yorum bırakır. |
Materyaller
Eski ve yeni fotoğraf çiftleri (kopya) · Neden-sonuç tablosu · Sergi panosu ve yapıştırıcı · Yapışkan notlar · İl haritası
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
Bu haftanın diğer etkinlikleri
5. Sınıf Sosyal Bilgiler 9. hafta okul temelli planlama · 5. Sınıf Sosyal Bilgiler — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa