Yapay Zekâ Neden Yanılır? Eğitim Verisi ve Önyargı Deneyi
6. Sınıf Bilişim Teknolojileri · 39. hafta okul temelli planlama etkinliği · Araştırma ve gözlem · 2 ders saati
- Sınıf: 6. sınıf (Ortaokul)
- Ders: Bilişim Teknolojileri
- Hafta: 39. hafta (7–11 Haziran 2027)
- Ünite/Tema: Yazılım Tasarımı ve Programlama
- Konu: Yapay Zekâ Destekli Ürün Geliştirme ve Sunum
- Öğrenme çıktısı: BTY6.6.3. Blok tabanlı ortamda yapay zekâ destekli ürün ortaya koyabilme
- OTP çalışma türü: Araştırma ve gözlem
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler ücretsiz ve tarayıcıda çalışan bir görüntü sınıflandırma aracında kendi çizimleriyle küçük bir model eğitir; önce eksik ve dengesiz veriyle, sonra çeşitlendirilmiş veriyle eğittikleri modelin doğruluğunu karşılaştırır ve yapay zekânın neden yanılabildiğini, verinin kalitesinin sonuca etkisini araştırır.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler yapay zekâ destekli ürün geliştirirken modelin her zaman doğru çalışacağını düşünmektedir. Eğitim verisinin modeli nasıl etkilediğini kendi deneyleriyle görmek, yapay zekâ ürünlerine eleştirel ve sorumlu yaklaşmayı sağlayacaktır.
Öğrenciler bir yapay zekâ modelini farklı verilerle eğiterek karşılaştırma, doğruluk sonuçlarını yorumlama ve verideki önyargının etkilerini açıklama yetkinliği kazanır.
Hedef çıktılar
- Görüntü sınıflandırma modeli için eğitim verisi oluşturur (BTYAB5.2, OB7.2).
- Dengesiz ve çeşitlendirilmiş veriyle eğitilen modellerin doğruluğunu karşılaştırır (KB2.7).
- Modeli test ederek yanıldığı örnekleri belirler (BTYAB2.4).
- Yapay zekânın neden yanıldığına ilişkin çıkarım yapar (KB2.10, BTYAB5.4).
- Verinin herkesi temsil etmesinin önemini açıklar (D1, OB7.8).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: BTYAB5.2 — Model için eğitim verisi toplar ve düzenler.; BTYAB5.4 — Model sonuçlarını yorumlar.; BTYAB2.4 — Modeli test ederek hataları belirler.
- Kavramsal beceriler: KB2.7 — İki modelin doğruluğunu karşılaştırır.; KB2.10 — Yanılmanın nedenine ilişkin çıkarım yapar.
- Eğilimler: E3.9 — Yapay zekâ sonuçlarına şüpheyle yaklaşır.; E3.4 — Yanılmanın gerçek nedenini arar.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB2.2 — Veri toplamada iş birliği yapar.
- Değerler: D1 — Verinin herkesi temsil etmesinin önemini savunur.; D16 — Ürettiği modelin sonuçlarından sorumluluk duyar.
- Okuryazarlık becerileri: OB7.2 — Eğitim verisi oluşturur.; OB7.8 — Doğruluk verilerini yorumlar.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Birinci model | 25 dk | Gruplar geri dönüşüm simgeleri için yalnızca tek tip ve aynı renkte çizimlerle model eğitir, sonra farklı çizimlerle test eder. |
| Sonuç kaydı | 10 dk | Doğru ve yanlış tahmin sayıları tabloya yazılır. |
| İkinci model | 25 dk | Gruplar farklı renk, boyut ve açılardan çizimler ekleyerek veriyi çeşitlendirir ve modeli yeniden eğitip test eder. |
| Karşılaştırma ve tartışma | 20 dk | İki modelin doğruluk oranları karşılaştırılır; günlük hayattaki yapay zekâ ürünlerinde veri önyargısının sonuçları tartışılır. |
Materyaller
Bilgisayar ve kamera · Tarayıcıda çalışan görüntü sınıflandırma aracı · Çizim kartları · Doğruluk sonuç tablosu
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
Bu haftanın diğer etkinlikleri
6. Sınıf Bilişim Teknolojileri 39. hafta okul temelli planlama · 6. Sınıf Bilişim Teknolojileri — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa