Uluğ Bey ve Ali Kuşçu: Gökyüzü Gözlemcileri Araştırması
6. Sınıf Kültür ve Medeniyetimize Yön Verenler-2 · 19. hafta okul temelli planlama etkinliği · Araştırma ve gözlem · 2 ders saati
- Sınıf: 6. sınıf (Ortaokul)
- Ders: Kültür ve Medeniyetimize Yön Verenler-2
- Hafta: 19. hafta (18–22 Ocak 2027)
- Bağlam (önceki tema): 3. Ünite: Bilim, Düşünce ve Teknoloji Tarihimizde İz Bırakanlar
- OTP çalışma türü: Araştırma ve gözlem
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler XV. yüzyılda Semerkant’ta rasathane kurduran ve yıldız kataloğu hazırlatan Uluğ Bey ile bu çalışmalarda yer alıp sonra İstanbul’a gelerek medresede ders veren Ali Kuşçu’nun hayatlarını ve çalışmalarını güvenilir kaynaklardan araştırır; rasathanenin işlevini, gözlem araçlarını ve bu çalışmaların bilim tarihine katkısını bir araştırma panosunda gösterir ve okul bahçesinde basit bir gökyüzü gözlemi planlar.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler Cezerî’nin mekanizmalarıyla teknoloji tarihimizi incelemiş ancak gökbilim alanında iz bırakan bilginlerimizi ve onların gözleme dayalı çalışma yöntemini tanımamaktadır. Uluğ Bey ve Ali Kuşçu’yu araştırmak, bilim tarihimizde gözlem ve ölçmenin yerini kavratacaktır.
Öğrenciler tarihî kişiler ve kurumlar hakkında güvenilir kaynaklardan bilgi toplama, bilgileri kronolojik olarak düzenleme ve bilimsel çalışmaların günümüze katkısını değerlendirme yetkinliği kazanır.
Hedef çıktılar
- Uluğ Bey ve Ali Kuşçu’nun hayatları ve çalışmaları hakkında güvenilir kaynaklardan bilgi toplar (SBAB2.2, SBAB2.3).
- Semerkant’tan İstanbul’a uzanan bilim yolculuğunu kronolojik olarak sıralar (SBAB1.2).
- Rasathanenin işlevini ve gözleme dayalı çalışmanın önemini açıklar (KB2.6).
- Bulgularını araştırma panosunda sentezler (KB2.20, SBAB2.6, OB1.4).
- Bu bilginlerin bilim tarihine katkısını değerlendirir (OB5.1, D3).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: SBAB2.2 — Bilginler hakkında kaynaklardan bilgi toplar.; SBAB2.3 — Kaynakları inceler.; SBAB1.2 — Olayları kronolojik olarak sıralar.; SBAB2.6 — Araştırma panosu oluşturup paylaşır.
- Kavramsal beceriler: KB2.6 — Rasathane hakkında bilgi toplar.; KB2.20 — Bulgularını sentezler.
- Eğilimler: E1.1 — Gökyüzünü ve gökbilim tarihini merak eder.; E3.4 — Bilgileri farklı kaynaklarla doğrular.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB2.2 — Panoyu grupça hazırlar.
- Değerler: D3 — Bilginlerin çalışkanlığını örnek alır.; D6 — Kaynaklarını doğru belirtir.
- Okuryazarlık becerileri: OB1.4 — Bilgileri sentezler.; OB5.1 — Bilim mirasımızı kavrar.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Merak sorusu | 10 dk | Öğretmen “Teleskop yokken yıldızların yeri nasıl ölçülürdü?” sorusunu sorar. |
| Kaynak araştırması | 30 dk | Gruplar ders kitabı, resmî eğitim ve kültür kaynaklarından Uluğ Bey, Ali Kuşçu ve Semerkant rasathanesi hakkında bilgi toplar. |
| Zaman şeridi ve pano | 25 dk | Gruplar Semerkant’tan İstanbul’a bilim yolculuğunu zaman şeridine yerleştirir ve panoya rasathane çizimi ile açıklamalar ekler. |
| Gözlem planı | 15 dk | Sınıf, bir hafta boyunca akşamları Ay’ın görünüşünü çizerek gözlemlemeyi planlar. |
Materyaller
Kaynaklı bilgi metinleri · Zaman şeridi kâğıdı · Pano kâğıdı ve boyalar · Ay gözlem defteri şablonu
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
Bu haftanın diğer etkinlikleri
6. Sınıf Kültür ve Medeniyetimize Yön Verenler-2 19. hafta okul temelli planlama · 6. Sınıf Kültür ve Medeniyetimize Yön Verenler-2 — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa