İstimâlet ve İskân: Osmanlı Politikalarını Anlatılardan Okuyoruz
7. Sınıf Sosyal Bilgiler · 11. hafta okul temelli planlama etkinliği · Okuma etkinliği · 2 ders saati
- Sınıf: 7. sınıf (Ortaokul)
- Ders: Sosyal Bilgiler
- Hafta: 11. hafta (23–27 Kasım 2026)
- Ünite/Tema: Ortak Mirasımız
- Konu: Osmanlı Devleti’nin Cihan Devleti Hâline Gelmesini Sağlayan Politikalar
- Öğrenme çıktısı: SB.7.3.1. Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesini sağlayan politikaları sorgulayabilme
- OTP çalışma türü: Okuma etkinliği
- Süre: 2 ders saati (80 dakika)
Etkinliğin özeti
Öğrenciler Osmanlı Devleti’nin fethettiği topraklarda halkın gönlünü kazanmaya dayalı istimâlet politikasını, Anadolu’dan Rumeli’ye yapılan iskân uygulamalarını ve fetih sonrası halkın inanç ve geleneklerine saygı gösterilmesini anlatan sadeleştirilmiş tarih metinlerini okur; her politikanın amacını, uygulanış biçimini ve sonucunu metinden işaretleyerek bir “Politika Etki Tablosu” hazırlar.
Durum ve ihtiyaç analizi
Öğrenciler cihan devleti olmayı sağlayan politikaları kurulda sorgulamış ancak bu politikaların nasıl uygulandığını ve halk üzerindeki etkilerini metne dayalı olarak incelememiştir. Yapılandırılmış okuma, politikaların amaç-uygulama-sonuç ilişkisini kavratacaktır.
Öğrenciler tarih metinlerinden politika ve uygulama bilgisi çıkarma, neden-sonuç ilişkisi kurma ve politikaların etkilerini sorgulama yetkinliği kazanır.
Hedef çıktılar
- İstimâlet ve iskân politikalarını anlatan metinleri okur (KB1.2).
- Politikaları amaç, uygulama ve sonuç olarak çözümler (KB2.4, SBAB2.5).
- Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesini sağlayan politikaları sorgular (SB.7.3.1, SBAB2.4).
- Politikaların halk üzerindeki etkilerini neden-sonuç ilişkisiyle yorumlar (SBAB4.2, E2.1).
- Adil yönetim ve farklılıklara saygının devletin güçlenmesine katkısını açıklar (D1, D14).
Hedeflenen beceri, eğilim ve değerler
- Alan becerileri: SBAB2.5 — Tarih metinlerini yorumlar.; SBAB2.4 — Politikaların etkilerini sorgular.; SBAB4.2 — Politikaların sonuçlarını neden-sonuç ilişkisiyle yorumlar.
- Kavramsal beceriler: KB1.2 — Tarih metinlerini okur.; KB2.4 — Politikaları amaç, uygulama ve sonuç olarak çözümler.
- Eğilimler: E3.4 — Bilgileri farklı kaynaklarla karşılaştırır.; E2.1 — Fethedilen bölgelerdeki halkın durumunu anlamaya çalışır.
- Sosyal-duygusal beceriler: SDB2.2 — Tabloyu grupça hazırlar.
- Değerler: D1 — Adil yönetimin önemini kavrar.; D14 — Farklı inanç ve kültürlere saygının önemini fark eder.
- Okuryazarlık becerileri: OB5.1 — Osmanlı kültür ve yönetim anlayışını kavrar.; OB1.3 — Metinleri özetler.
Etkinliğin akışı
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|
| Okuma öncesi | 10 dk | Öğrenciler “Bir devlet fethettiği yerde nasıl kalıcı olur?” sorusunu düşünür. |
| Metin okuma | 30 dk | Gruplar istimâlet, iskân ya da fetih sonrası yönetim metinlerinden birini okur; amacı, uygulamayı ve sonucu farklı renklerle işaretler. |
| Politika etki tablosu | 25 dk | Gruplar okudukları politikayı tabloya yazar; tablolar birleştirilerek üç politikanın ortak etkileri bulunur. |
| Sorgulama | 15 dk | Sınıf “Bu politikalar olmasaydı ne olabilirdi?” sorusunu metinlerden kanıtla tartışır. |
Materyaller
Sadeleştirilmiş üç tarih metni · Üç renk işaretleme kalemi · Politika etki tablosu · Ders kitabı
Etkinliklerin OTP haftaları, özetleri, hedef becerileri ve dakikalı akışı herkese açıktır. Uygulama adımları, dereceli puanlama anahtarı, değerlendirme, öz yansıtma ve sonuç bölümlerini içeren tam OTP raporu okulunuz, adınız ve müdürünüzün adıyla Pro üyelere Word ve PDF olarak hazırlanır.
OTP raporu nasıl hazırlanır?
- Durum ve ihtiyaç analizi: sınıfın ve okulun ihtiyacı belirlenir.
- Planlama, tasarım ve hazırlık: etkinlik, süre, materyal ve öğrenci görevleri planlanır.
- Eylem ve süreç yönetimi: etkinlik öğrenci merkezli yöntemlerle uygulanır.
- Yansıtma ve değerlendirme: çıktılar ölçülür, öğretmen öz yansıtması ve sonuç yazılır.
Bu haftanın diğer etkinlikleri
7. Sınıf Sosyal Bilgiler 11. hafta okul temelli planlama · 7. Sınıf Sosyal Bilgiler — bütün OTP haftaları
Okul Temelli Planlama · Yıllık planlar · Günlük planlar · Öğretmen Araçları · evrakburada ana sayfa