10. Sınıf Biyoloji Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 (Word)
10. sınıf Biyoloji eylül ayı Maarif Model ders raporu: Enerji teması, 2 öğrenme çıktısı (BİY.10.1.1, BİY.10.1.2). Bilgilerinizle dolu Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Enerji |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Güneşten Besinlere Canlılık İçin Enerjinin Önemi (ATP’nin Yapısı ve Enerji Aktarımında ATP’nin Rolü), Işık Enerjisi Kullanılarak Besin Sentezi: Fotosentez (Işığın Kullanıldığı Tepkimeler, Işığın Kullanılmadığı Tepkimeler, Fotosentez Hızına Etki Eden Çevresel Faktörler), Işık Enerjisi Kullanılmadan Besin Sentezi: Kemosentez |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | BİY.10.1.1. Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğini sorgulayabilme BİY.10.1.2. Fotosentez reaksiyonlarıyla ilgili bilimsel model oluşturabilme |
|---|
| Alan Becerileri | FBAB2. Sınıflandırma FBAB7. Deney Yapma FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma |
|---|
| Kavramsal Beceriler | KB2.6. Bilgi Toplama KB2.7. Karşılaştırma KB2.8. Sorgulama |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak E2.2. Sorumluluk E3.3. Yaratıcılık E3.4. Gerçeği Arama E3.5. Açık Fikirlilik E3.7. Sistematiklik E3.10. Eleştirel Bakma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık) SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) SDB2.1. İletişim SDB2.2. İş Birliği SDB2.3. Sosyal Farkındalık |
|---|
| Değerler | D3. Çalışkanlık D12. Sabır D13. Sağlıklı Yaşam D14. Saygı |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı OB2. Dijital Okuryazarlık OB4. Görsel Okuryazarlık OB7. Veri Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Kimya, Fizik |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB3.1. Karar Verme |
|---|
| Anahtar Kavramlar | ışık enerjisi, kimyasal enerji, pigment, fotoliz, Calvin döngüsü, sindirim, sindirim sistemi, emilim, hücresel solunum, fermantasyon, elektron taşıma sistemi, ATP sentezi |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. |
|---|
Enerji Teması İşleniş Süreci
Eylül ayında 10. sınıf Biyoloji dersinde, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ilkeleri doğrultusunda “Enerji” teması üzerinde çalışıldı. Bu temanın içeriğini canlı yaşamında enerjinin önemi, besinlerden enerji eldesi ve enerji metabolizması oluşturdu. Canlıların yaşamlarını sürdürmek için enerjiye ihtiyaç duyması; araçların yakıta, bataryaların ise şarj edilmeye gereksinim duymasıyla ilişkilendirildi. Bitkilerin güneş enerjisiyle ürettiği besin maddelerinin bir dilim domates veya salatalıkla vücuda alındığı belirtilerek günlük beslenme alışkanlıkları ile fotosentez süreci arasında bağ kuruldu. Öğrencilerden okul bahçesindeki veya evdeki bitkileri gözlemlemeleri, gözlemlerinden hareketle bitkilerin ışığı alma/almama, sulanma/sulanmama, yağmurun yağması/ yağmaması vb. durumlardan nasıl etkilendiğini fotosentez ile ilişkilendirmeleri beklendi. Öğrencilerden sorular hakkında bireysel olarak düşünmeleri, cevaplarını arkadaşlarıyla paylaşmaları istendi. Öğrencilerin iletişim engellerine dikkat ederek etkin dinlemeleri, düşüncelerini ifade etmeleri ve grup iletişimine katılmaları sağlandı (E1.1, SDB2.1). Sordukları sorulara cevap bulmak amacıyla araştırma yapmaları ve bilgi toplamaları istendi. Bu süreçte ATP sentezinin hangi yollarla gerçekleştiği (substrat düzeyinde fosforilasyon, fotofosforilasyon, oksidatif fosforilasyon) verilmez. Topladıkları bilgileri görsel ve şematik olarak sunmaları istendi (OB4). Hazırladıkları sunulardan yararlanarak canlılık ve enerji ilişkisi hakkında çıkarım yapmaları beklendi. Öğrencilerden fotosentezin genel aşamalarını (ışığa bağlı evre, elektron taşıma sistemi, ATP sentezi, suyun parçalanması, ışıktan bağımsız evre, Calvin döngüsü) gösteren bir modeli grup çalışmasıyla oluşturmaları istendi. Öğrenciler diyagram, şema, maket veya etkileşimli görsel iletişim uygulamaları kullanarak tasarladıkları modelleri dijital araçlarla, etkileşimli olarak arkadaşlarıyla paylaştı (OB2, E3.3). Bu süreçte pigmentlerin (klorofil, ksantofil, karoten, likopen vb.) fotosentez sürecindeki görevleri verildi. Pigmentlerin yapısına ve klorofil çeşitlerine girilmez. Fotofosforilasyon olayının mekanizması, devirli ve devirsiz fotofosforilasyon, fotosistem çeşitleri, Calvin döngüsünün ara basamakları, CAM ve C4 bitkilerinde görülen farklı fotosentez türleri ve fotosenteze etki eden genetik faktörler verilmez. Böylece BİY.10.1.1 ve BİY.10.1.2 öğrenme çıktılarına ulaşılmasına yönelik öğrenme yaşantıları gerçekleştirildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Öğrenciler, deney sonuçlarının analizini yaparak ulaştıkları sonuçları fotosentez olayı ile ilişkilendirir; elde ettikleri verileri açıklamak için sunum veya rapor hazıdılar. Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirildi. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verildi. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlandı. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddeler ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verildi. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlandı.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Öğrencilerin fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeler ile fotosentezi etkileyen faktörler hakkındaki ön bilgileri tanılayıcı dallanmış ağaçla, sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevleri hakkındaki temel bilgileri organizasyon şeması ile hücresel solunumun canlılar için önemine dair ön bilgileri açık uçlu sorularla, mitokondri ve kloroplast organellerinin yapı ve görevlerine dair temel bilgileri ise görsel tamamlama yöntemiyle değerlendirildi. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), sorumluluk (E2.2) ve yaratıcılık (E3.3) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2) ve iletişim (SDB2.1) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğrenciler, farklı yaşam ortamlarındaki canlıların enerji kaynaklarını ve canlının yaşadığı ortam özellikleri ile ilişkisini araştırıp rapor veya sunum hazırladı. Öğrencilerden bitkilerde bulunan farklı pigmentleri kâğıt kromatografisi yöntemiyle tespit etmeleri istendi. Fotosentez reaksiyonlarında “minimum kuralını” gösteren deneyler tasarlamaları istenebilir. *Fotosentez reaksiyonlarında fotosistemlerin yapısını, ışık enerjisinin nasıl soğrulduğunu, bu süreçte neden farklı pigment türlerine ihtiyaç duyulduğunu, ışık enerjisi kullanılarak ATP üretimi süreçlerini araştırmaları ve fotofosforilasyonla ilgili akış şeması oluşturmaları istendi. Farklı hidrojen kaynaklarını kullanan fotosentetik canlıların fotosentez süreçlerini karşılaştırmaları istendi. Biyoremediasyon çalışmalarında kemosentetik canlıların rolü ile ilgili araştırma yapmaları istendi. Öğrencilerden hücresel solunum reaksiyonlarıyla ilgili modelleri simülasyon şeklinde tasarlamaları, eş zamanlı gerçekleşen olayları ve olay akışını somutlaştırmaları istendi.
Destekleme Çalışmaları
Fotosentez, sindirim ve hücresel solunumla ilgili görsel, işitsel vb. materyaller ve bilgi kartları kullanıldı. Fotosentez ve fermantasyon deneylerinde düzenek kurma olanağının olmadığı durumlarda deney simülasyonlarından yararlanıldı. Fotosentez ve solunum reaksiyonları ile ilgili modeller iki boyutlu olarak hazırlandı.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayı boyunca 10. sınıf Biyoloji dersinde “Enerji” teması kapsamında 2 öğrenme çıktısı (BİY.10.1.1 ve BİY.10.1.2) üzerinde çalışıldı. Öğrenme sürecinde sınıflandırma (FBAB2), deney yapma (FBAB7), bilimsel çıkarım yapma (FBAB8) ve bilimsel model oluşturma (FBAB9) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Etkinliklerde bilgi toplama (KB2.6), karşılaştırma (KB2.7) ve sorgulama (KB2.8) kavramsal becerileri işe koşuldu. Öğrencilerin merak (E1.1), sorumluluk (E2.2), yaratıcılık (E3.3) ve gerçeği arama (E3.4) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2), iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri geliştirildi. Çalışkanlık (D3), sabır (D12), sağlıklı yaşam (D13) ve saygı (D14) değerleri sınıf içi etkinliklerle ilişkilendirildi. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2), görsel okuryazarlık (OB4) ve veri okuryazarlığı (OB7) becerilerinin gelişimi desteklendi. Kimya, Fizik ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ay başında yapılan ön değerlendirme çalışmalarıyla öğrencilerin hazırbulunuşlukları belirlendi ve öğretim süreci buna göre düzenlendi. Gelecek ay BİY.10.1.3, BİY.10.1.4 ve BİY.10.1.5 öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Sonuç olarak eylül ayında planlanan öğrenme yaşantıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ilke ve hedeflerine uygun şekilde gerçekleştirildi.
10. Sınıf Biyoloji Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 (Word) — belge sayfası
10. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları