10. Sınıf Tarih Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 (Word)
10. sınıf Tarih eylül ayı Maarif Model ders raporu: Türkistan’dan Türkiye’ye (1040-1299) teması, 2 öğrenme çıktısı (TAR.10.1.1, TAR.10.1.2). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Ünite: Türkistan’dan Türkiye’ye (1040-1299) |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Meydana Gelen Önemli Askerî Mücadeleler Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türk Devlet ve Ordu Teşkilatında Meydana Gelen Değişim Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik Faaliyetleri Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı Etkiler |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | TAR.10.1.1. Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme TAR.10.1.2. Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme |
|---|
| Alan Becerileri | SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.7. Karşılaştırma) SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB5.2. Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama) SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme) |
|---|
| Kavramsal Beceriler | KB2.8. Sorgulama |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik) E3.6. Analitiklik E3.7. Sistematiklik |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık) SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) SDB2.1. İletişim SDB2.2. İş Birliği SDB2.3. Sosyal Farkındalık SDB3.3. Sorumlu Karar Verme |
|---|
| Değerler | D9. Merhamet D15. Sevgi D20. Yardımseverlik |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı OB2. Dijital Okuryazarlık OB5. Kültür Okuryazarlığı OB9. Sanat Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Görsel Sanatlar ve Tasarım, Sosyoloji, Türk Dili ve Edebiyatı |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme) KB3.1. Karar Verme SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.1. Meraka Dayalı Soru Sorma) KB3.3. Eleştirel Düşünme |
|---|
| Anahtar Kavramlar | Ahilik, fetih, fütüvvet, gaza, Haçlı, medrese, örf, sultan, şifahane, tekke, Türkiye |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; giriş-çıkış kartı (bildiklerim, merak ettiklerim, öğrendiklerim ve hissettiklerim formu), karşılaştırma tablosu, değişim ve süreklilik formu, performans görevleri ile değerlendirilebilir. Öğrencilerin 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin benzer ve farklı yönlerini tespit edip bunların Türk tarihine etkisini ortaya koyan bir karşılaştırma tablosu hazırlamaları sağlanabilir. Bu konudaki çıkarımlarını yansıtmalarına yönelik giriş-çıkış kartını doldurmaları istenebilir. Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk devlet ve ordu teşkilatındaki gelişimin öğrenci tarafından yorumlanması için değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi ortaya koyan broşür hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan broşür; konuyu belirleme, araştırma soruları oluşturma, bilgi toplama, bilgileri doğrulama, çıkarım yapma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu ve akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilere grup çalışması yoluyla Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında yaşanan gelişmelerin Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisini değerlendirmeleri amacıyla sunum hazırlamaya ve bu sunumu paylaşmaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; karşılaştırma, tarihsel doğruluk, kanıta dayalı yargıda bulunma, tarihî şahsiyetlerin katkılarına yönelik yargıda bulunma gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formu ile değerlendirilebilir. |
|---|
Türkistan’dan Türkiye’ye (1040-1299) Ünitesi İşleniş Süreci
Eylül ayında 10. sınıf Tarih dersinde, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ilkeleri doğrultusunda “Türkistan’dan Türkiye’ye (1040-1299)” ünitesi üzerinde çalışıldı. Bu ünitede öğrencilerin Türklerin Türkistan’dan Türkiye’ye geçişleri sürecinde yaşanan gelişmeler ve önemli askerî mücadeleler, Türk devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve süreklilik, Türklerin sosyal yaşamları ve ekonomik faaliyetleri, Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması, Türk-İslam medeniyetinin bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında ortaya çıkardığı etkilerle ilgili gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlandı. Öğrencilerden mensubu oldukları medeniyetin bilimin gelişimine sağladığı katkılara ilişkin görüşler alındı. Öğrencilere geçmişte ve günümüzde yetişmiş Türk bilim insanlarının bilime katkılarını gösteren örnekler sunuldu. Ülkemizin adının “Türkiye” olmasının geçmişimizle bağlantısı hakkında öğrencilerden görüşler alındı. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Yunus Emre Enstitüsü ve Türkiye Maarif Vakfının resmî sitesinde yer alan faaliyetler ile tanıtım broşürlerinden örnekler sunuldu. Bu kurumların faaliyet alanları ve çalışmaları hakkında öğrencilerden görüş alındı. Öğrencilerden 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadeleler konusuyla ilgili bildiklerim, merak ettiklerim, öğrendiklerim ve hissettiklerim formunun sadece bildiklerim ve merak ettiklerim bölümlerini doldurmaları istendi. Öğrenciler, verilen farklı kaynaklar üzerinden Dandanakan Savaşı, Pasinler Savaşı, Malazgirt Savaşı, Haçlı Saldırıları, Hıttin Muharebesi ve Kudüs’ün yeniden fethi ile Miryokefalon Savaşı ve Türk-Moğol mücadeleleri çerçevesinde Kösedağ Savaşı’nın Türk tarihinin seyrine etkisini inceledi (OB1). Dilsiz harita üzerine Türk tarihinin seyrini değiştiren mücadeleleri yerleştirir, bunları tarih şeridi üzerinde sıralar (SBAB10.2, E1.4). Öğrencilerin verilen örnek olaylar üzerinden askerî mücadeleler sürecinde Türklerin sivil halka ve esirlere gösterdiği merhametli davranışları açıklamaları sağlandı (D9.1). Öğrencilerin verilen farklı kaynaklar üzerinden Karahanlı ve Gazneli devletlerinin son dönemleri ile Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçuklu devletlerinin devlet yapılarını ve ordu teşkilatlarını incelemeleri sağlandı. Öğrenciler, Türk devlet yapısı ve ordu teşkilatında değişim ve süreklilik gösteren alanları sınıflandırdı. Bunların değişme ve aynı kalma nedenlerini açıklar, etkilediği unsurları belirler (E3.7). Bu süreçte görüş geliştirme tekniği kullanıldı. Öğrencilerin ulaşılan bilgilerden hareketle Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk devletlerinin veraset sistemi, hâkimiyet anlayışı, hükümdarlık alametleri, merkez ve ordu teşkilatlarında meydana gelen değişim ve sürekliliğin kurumlara etkilerini sorgulamaları sağlandı (SBAB2.1, SDB2.3). Bu çalışmalarla TAR.10.1.1 ve TAR.10.1.2 öğrenme çıktılarına yönelik süreç tamamlandı.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Ulaştıkları bilgilerden yola çıkarak Türk tarihinin seyrini değiştiren önemli askerî mücadelelerin özelliklerini belirlemeleri, bu mücadelelerin etkilerini benzerlik ve farklılıkları açısından ortaya koyan karşılaştırmalı bir tablo hazırlamaları istendi (KB3.1, SDB1.2). Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; giriş-çıkış kartı (bildiklerim, merak ettiklerim, öğrendiklerim ve hissettiklerim formu), karşılaştırma tablosu, değişim ve süreklilik formu, performans görevleri ile değerlendirildi. Öğrencilerin 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin benzer ve farklı yönlerini tespit edip bunların Türk tarihine etkisini ortaya koyan bir karşılaştırma tablosu hazırlamaları sağlandı. Performans görevi olarak öğrencilerden Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi ortaya koyan broşür hazırlamaları istendi. Hazırlanan broşür; konuyu belirleme, araştırma soruları oluşturma, bilgi toplama, bilgileri doğrulama, çıkarım yapma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu ve akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirildi. Öğrencilere grup çalışması yoluyla Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında yaşanan gelişmelerin Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisini değerlendirmeleri amacıyla sunum hazırlamaya ve bu sunumu paylaşmaya yönelik performans görevi verildi.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Ünite kapsamında öğrencilere aşağıdaki rehber sorular sorulabilir., Türk devletlerinin siyasi ve askerî uygulamalarının sürekliliğini sağlayan etkenler neler olabilir?, Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin yaşamlarında hangi değişiklikler olmuştur?, Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasına etki eden unsurlar nelerdir?, Türklerin Anadolu’yu yurt edinmesi Anadolu coğrafyasında ne gibi değişikliklere zemin hazırlamıştır?, Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin insanlık tarihine katkılarına dair neler söylendi? Bu konudaki çıkarımlarını yansıtmalarına yönelik giriş-çıkış kartını doldurmaları istendi. Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk devlet ve ordu teşkilatındaki gelişimin öğrenci tarafından yorumlanması için değişim ve süreklilik formu kullanıldı. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), kendine inanma (E1.4) ve analitiklik (E3.6) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2) ve iletişim (SDB2.1) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğrencilerin 1040-1299 yılları arasında Türk tarihinin başlıca siyasi, askerî, kültürel, sosyal gelişmelerini içeren dijital bir hikâye hazırlamaları veya hikâye yazmaları istendi. Bâtınilik hakkında araştırma yapmaları, bu hareketin Büyük Selçuklu Devleti’ne ve İslam dünyasına vermiş olduğu zararları içeren 250-300 kelimelik bir metin yazmaları sağlandı. İpek Yolu’nun yeniden canlandırılmasını konu edinen belgeselleri izleyerek önceden hazırlanan çalışma yapraklarını doldurmaları istendi. Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliklerinin (Danişmentliler, Saltuklular, Mengücekliler, Artuklular, Çaka Beyliği vb.) Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasına katkılarını değerlendiren, görsellerle zenginleştirilmiş bir sanal pano hazırlamaları sağlandı. Türkiye Selçuklu Devleti zamanında Anadolu’daki ekonomik faaliyetleri konu edinen, ticaret yollarını, kervansarayları ve limanları gösteren etkileşimli (interaktif) bir harita hazırlamaları istendi. İkinci Anadolu Beylikleri Dönemi’nde inşa edilen mimari eserlerden birini araştırarak bu eser hakkında kısa belgesel hazırlamaları istendi.
Destekleme Çalışmaları
Öğrencilerin 1040-1299 yılları arasında Türklerin sosyal yaşamları ve ekonomik faaliyetleriile ilgili temel bilgilerin yer aldığı bilgi kartları oluşturmaları istendi. Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması konusuyla bağlantılı olarak 1040-1299 yılları arasında yaşamış âlimlerden birini seçerek bu âlimin çalışma alanlarını gösteren afiş tasarlamaları istendi. Öğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak 1040-1299 yılları arasında Türk-İslam bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında meydana gelen gelişmeleri özetleyen 150-200 kelimelik kısa metin yazmaları istendi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayı boyunca 10. sınıf Tarih dersinde “Türkistan’dan Türkiye’ye (1040-1299)” ünitesi kapsamında 2 öğrenme çıktısı (TAR.10.1.1 ve TAR.10.1.2) üzerinde çalışıldı. Öğrenme sürecinde zamanı algılama ve kronolojik düşünme (SBAB1), değişim ve sürekliliği algılama (SBAB4) ve zamanı algılama ve kronolojik düşünme (SBAB1) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Etkinliklerde sorgulama (KB2.8) kavramsal becerileri işe koşuldu. Öğrencilerin merak (E1.1), kendine inanma (E1.4), analitiklik (E3.6) ve sistematiklik (E3.7) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2), iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri geliştirildi. Etkinliklerde merhamet (D9), sevgi (D15) ve yardımseverlik (D20) değerleri ön plana çıkarıldı. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2), kültür okuryazarlığı (OB5) ve sanat okuryazarlığı (OB9) becerilerinin gelişimi desteklendi. Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Görsel Sanatlar ve Tasarım, Sosyoloji, Türk Dili ve Edebiyatı ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ay başında yapılan ön değerlendirme çalışmalarıyla öğrencilerin hazırbulunuşlukları belirlendi ve öğretim süreci buna göre düzenlendi. Gelecek ay TAR.10.1.3, TAR.10.1.4 ve TAR.10.2.1 öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Genel olarak eylül ayı öğretim süreci programda öngörülen öğrenme çıktıları doğrultusunda tamamlandı.
10. Sınıf Tarih Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 (Word) — belge sayfası
10. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları