10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Maarif Aylık Raporu Eylül 2026
10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı eylül ayı Maarif Model ders raporu: Sözün Ezgisi teması, 6 öğrenme çıktısı (TDE1.1–TDE2.2). Bilgilerinizle dolu Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Sözün Ezgisi |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Okuma
Konuşma
Dinleme/İzleme |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | TDE1.1. “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlerde dinleme/izlemeyi yönetebilme
TDE1.2. “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
TDE1.3. “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
TDE1.4. “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlere yönelik dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
TDE2.1. “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme
TDE2.2. “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme |
|---|
| Alan Becerileri | Metin Tahlili (Anlama): Okuma, Dinleme/İzleme; Edebiyat Atölyesi (Anlatma): Yazma, Konuşma |
|---|
| Eğilimler | E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)
E2.3. Girişkenlik
E2.5. Oyunseverlik
E3.2. Odaklanma
E3.3. Yaratıcılık
E3.5. Açık Fikirlilik
E3.7. Sistematiklik
E3.10. Eleştirel Bakma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme |
|---|
| Değerler | D2. Aile Bütünlüğü
D7. Estetik
D9. Merhamet
D11. Özgürlük
D15. Sevgi
D19. Vatanseverlik |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB9. Sanat Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Tarih, Sosyoloji, Müzik, Psikoloji |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB2.7. Karşılaştırma
KB3.3. Eleştirel Düşünme
SBAB3. Tarihsel Empati
SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama
SBAB16. Eleştirel Sosyolojik Düşünme
BTYAB1. Bilişim Teknolojilerini Kullanma
SAB1. Sanatsal Algılama
SAB2. Görsel Mesajı Okuma
SAB3. Sanat Eserini İnceleme
SAB4. Sanatsal Üretim Yapma |
|---|
| Anahtar Kavramlar | ahenk, anonim, ezgi, gelenek, kurmaca, masal anlatıcısı, masalın bölümleri, olağanüstülük, ritim, sözlü kültür, varyant, yapı unsurları (olay, kişiler, zaman, mekân) |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Metin Tahlili (Anlama) Okuma ve Dinleme/İzleme, Bilgi görseli, Açık uçlu sorular, Karşılaştırma tablosu, T diyagramı, Kısa cevaplı sorular, Çalışma kâğıdı, Zihin haritası, Giriş-çıkış kartı Okumayı yönetebilmeye yönelik bilgi görseli, anlam oluşturabilmek için kısa cevaplı sorular ve karşılaştırma tablosu, çözümleme yapabilmek için kısa cevaplı sorular, yansıtma yapabilmek amacıyla öz değerlendirme formu uygulanabilir. Dinleme/izlemeyi yönetebilmeye yönelik kısa cevaplı sorular, anlam oluşturabilmek için açık uçlu sorular ve çalışma kâğıdı, çözümleme yapabilmek için zihin haritası, yansıtma yapabilmek amacıyla açık uçlu sorular kullanılabilir. Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Konuşma ve Yazma, Öğrencilerin belirli bir tema çerçevesinde seçtikleri şiirlerden oluşan bir şiir dinletisi hazırlamasına yönelik performans görevi, Masal anlatma ve dinlediği metni film şeridi hâline getirmeye yönelik performans görevi Belirledikleri bir tema çerçevesinde seçtikleri şiirlerden bir şiir dinletisi hazırlayan öğrencilerin gösterdikleri performans dereceli puanlama anahtarı ile puanlanır. Puanlama anahtarında içeriğe uygunluk, özgünlük, görsel unsurlar, sunum becerisi, zaman, mekân, beden dili, Türkçenin doğru kullanımı gibi ölçütler yer alır. Dinlediği/izlediği masalı film şeridi hâline getiren öğrencilerin yaptıkları çalışmalar akıcılık, görsel ögelerin kullanımı, karakter tasarımı, senaryo ve olay akışı, estetik, dil ve anlatım gibi ölçütler göz önünde bulundurularak dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Tema sonunda giriş-çıkış kartı Ne Biliyorum-Ne Bilmek İstiyorum-Ne Öğrendim tekniği ile değerlendirme yapılır. |
|---|
Sözün Ezgisi Teması İşleniş Süreci
10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinde eylül ayı boyunca Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin öğrenci merkezli yaklaşımıyla “Sözün Ezgisi” teması ele alındı. Bu temada Türk dili ve edebiyatının sözlü kültür ürünlerinden hareketle dilin zenginliği ve ahengi vurgulanmak istendi. Türk kültürünün farklı yönlerini yansıtan bir yelpaze içerisinde sözün müziğe yaslanan yönünün ortaya çıktığı örneklerle sözlü geleneği keşfetmek, kültürel zenginliği anlamak ve değerlendirmek amaçlandı. Okuma metinleri, türkü ve koşuk türlerinden seçildi. Dinleme/izleme metni olarak da bir masal ele alındı. Bu metinler incelendi ve başka türlerden ara metinlerle karşılaştırılarak tarihî süreç içerisinde edebî eserlerdeki değişim ve dönüşüme yönelik çıkarımlar yapıldı. Bunun için ara metin olarak koşma ve ninni türleri kullanıldı. Şiir ve masal türlerine ilişkin ön bilgiler, bu temada seçilen metinlerin incelenmesine temel oluşturdu. Bu temada sözün ahenkli ve ezgili kullanımına yönelik değerlendirme, yorum ve çıkarımlar yapılırken önceki öğrenme yaşantılarında edinilen bilgilerden yararlanıldı. Sözün ahenkli ve ezgili kullanımına yönelik farkındalık oluşturulması, öğrencilerin günlük yaşamdaki iletişim becerilerinin gelişimine katkı sağladı. Ayrıca bu temada edinilen bilgiler ile metinlerdeki sanatsal, sosyolojik ve kültürel unsurlar değerlendirildi. Masalı dinleme/izlemeden önce öğrencilerden dinleme/izleme ölçütlerinin yer aldığı bir kontrol listesi hazırlamaları istendi. Bu listede anlatmaya bağlı edebî metinleri inceleme yöntemlerine ilişkin ön bilgilere (olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân, dil ve anlatım vb.) yer verildi. Dinleme/izleme öncesinde öğrencilerin masala ilişkin görsellerle metnin konusuna yönelik tahminlerde bulunması için soru-cevap tekniğinden yararlanıldı (OB4, SAB2). Öğrenciler dinlediği/izlediği masal metnini değerlendirebilmek için kendi beğeni ölçütlerinin yer aldığı bir öz değerlendirme formu hazıdılar. Buna göre dinlediği/izlediği masal metnini değerlendirir (SDB1.2). Metindeki olaya, duruma, karakterlerin davranışlarına alternatif görüşler üretir ve bunları sınıfta sunar (SDB3.2). Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Yazma TDE4.1 Öğrencilere dinledikleri/izledikleri masal metnini film şeridi hâline getirmelerine yönelik bir performans görevi verildi (SAB4). Ay boyunca yürütülen etkinliklerle TDE1.1, TDE1.2, TDE1.3, TDE1.4, TDE2.1 ve TDE2.2 öğrenme çıktıları hedeflendi ve süreç planlandığı şekilde işletildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Öğrenciler, kontrol listelerini hazırlayıp metnin görseline/görsellerine ilişkin tahminlerini yaptıktan sonra masal sınıfta dinletilir/izletildi. Bu tartışmada metnin içeriği ve sunuluş biçimi göz önünde bulunduruldu. Masal dinleme esnasında dinleyici-topluluk arasında bir dayanışma ve birliktelik duygusunun oluştuğunun fark edilmesi sağlandı (D2). Öğrenci, kendi görüşlerini de yansıttığı bir çalışma kâğıdı hazırladı. Öğrencilerden performans görevleri için sınıf dışında hazırlık yapmaları istendi, performans görevi sınıfta gerçekleştirildi. Öğrenciler film şeridini hangi amaç için ve hangi kitleye hitaben hazırlayacağına karar verdi.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Öğrencilerin temaya ilişkin temel kabullerini (ön bilgilerini) tespit etmek için soru-cevap, bilgi görseli oluşturma, tartışma gibi yöntemler uygulandı. Metin Tahlili (Anlama) Okuma ve Dinleme/İzleme, Bilgi görseli, Açık uçlu sorular, Karşılaştırma tablosu, T diyagramı, Kısa cevaplı sorular, Çalışma kâğıdı, Zihin haritası, Giriş-çıkış kartı Okumayı yönetebilmeye yönelik bilgi görseli, anlam oluşturabilmek için kısa cevaplı sorular ve karşılaştırma tablosu, çözümleme yapabilmek için kısa cevaplı sorular, yansıtma yapabilmek amacıyla öz değerlendirme formu uygulandı. Dinleme/izlemeyi yönetebilmeye yönelik kısa cevaplı sorular, anlam oluşturabilmek için açık uçlu sorular ve çalışma kâğıdı, çözümleme yapabilmek için zihin haritası, yansıtma yapabilmek amacıyla açık uçlu sorular kullanıldı. Süreç boyunca öğrencilerin kendine inanma (E1.4), girişkenlik (E2.3) ve oyunseverlik (E2.5) eğilimleri ile kendini düzenleme (SDB1.2), iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğrencilerin tahlil ettiği masal metni ile ilgili çoklu medya üretimi araçlarını kullanarak dijital hikâye hazırlamaları, yaratıcı yazma tekniklerini kullanmaları, temaya bağlı olarak ele alınan türler ile ilgili bilgi görselleri hazırlamaları, sözlü gelenek ürünleri veya âşık atışmalarını konu alan belgeseller izlemeleri ve bundan hareketle çıkarımlarını sınıfta paylaşmaları istendi. Grup çalışması yoluyla öğrencilerden okudukları masalda geçen bir çatışmayı ya da dinledikleri bir türkünün hikâyesini konu alan dijital bir içerik oluşturmaları ve bunu sınıfta sunmaları istendi.
Destekleme Çalışmaları
Öğrencilerin tema çerçevesinde işlenen metinlerle ilgili yapacakları çalışmaların daha çok uygulamaya yönelik olmasına dikkat edildi. Temayla bağlantılı olarak sınıfta öğrencilere bağlama, gitar, flüt vb. gibi enstrümanlar dinletilerek ezgi ve şiir arasındaki ilişki vurgulanmaya çalışıldı. Masallarda geçen tekerlemelere dikkat çekildi. Sonraki derse hazırlık amacıyla öğrencilerden birkaç tekerleme ezberlemeleri istendi. Masallardaki ses ve kelime tekrarlarının metnin içeriğine katkısı fark ettirildi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayında 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinde “Sözün Ezgisi” teması çerçevesinde 6 öğrenme çıktısı (TDE1.1, TDE1.2, TDE1.3, TDE1.4, TDE2.1 ve TDE2.2) ele alındı. Öğrenme sürecinde şu alan becerileri ön plana çıkarıldı: Metin Tahlili (Anlama): Okuma, Dinleme/İzleme; Edebiyat Atölyesi (Anlatma): Yazma, Konuşma. Öğrencilerin kendine inanma (E1.4), girişkenlik (E2.3), oyunseverlik (E2.5) ve odaklanma (E3.2) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini düzenleme (SDB1.2), iletişim (SDB2.1), iş birliği (SDB2.2) ve sosyal farkındalık (SDB2.3) becerileri geliştirildi. Etkinliklerde aile bütünlüğü (D2), estetik (D7), merhamet (D9), özgürlük (D11) ve sevgi (D15) değerleri ön plana çıkarıldı. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2), görsel okuryazarlık (OB4) ve sanat okuryazarlığı (OB9) becerilerinin gelişimi desteklendi. Tarih, Sosyoloji, Müzik, Psikoloji ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ay başında yapılan ön değerlendirme çalışmalarıyla öğrencilerin hazırbulunuşlukları belirlendi ve öğretim süreci buna göre düzenlendi. Gelecek ay TDE2.3, TDE2.4 ve TDE3.1 öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Bu ay yürütülen çalışmalar, öğrencilerin bütüncül gelişimini destekleyen nitelikte tamamlandı.
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 — belge sayfası
10. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları
evrakburada