Astronomi ve Uzay Bilimleri Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 (Lise Seçmeli)
Astronomi ve Uzay Bilimleri (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Astronomiye Giriş teması, 3 öğrenme çıktısı (AST.1.1, AST.1.2, AST.1.3). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Ünite: Astronomiye Giriş |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Bilimsel Düşüncenin
Gelişiminde Astronominin Rolü
Astronominin Doğuşu ve Gelişimi Astronomiye Damga Vuran Bilim İnsanları Astronominin İlişkili Olduğu Bilim Dalları |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | AST.1.1. Astronominin bilimsel düşüncenin gelişmesindeki rolünü sorgulayabilme
AST.1.2. Astronominin doğuşu ve gelişiminin nedenleri ile astronominin önemi hakkında tümevarımsal akıl yürütebilme
AST.1.3. Astronomi tarihine damgasını vuran bilim insanlarının katkılarını yorumlayabilme |
|---|
| Alan Becerileri | FBAB2. Sınıflandırma |
|---|
| Kavramsal Beceriler | KB2.3. Özetleme
KB2.4. Çözümleme
KB2.8. Sorgulama
KB2.14. Yorumlama
KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme)
KB2.16.1. Tümevarımsal Akıl Yürütme |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak
E2.5. Oyunseverlik
E3.6. Analitiklik
E3.7. Sistematiklik
E3.8. Soru Sorma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği |
|---|
| Değerler | D3. Çalışkanlık
D14. Saygı |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı
OB9. Sanat Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Felsefe, Fizik |
|---|
| Anahtar Kavramlar | astronomi, elektromanyetik dalgalar, teleskop |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Öğrenme çıktıları; çıkış kartı, yansıtıcı yazı, öğrenme günlüğü, açık uçlu sorular, tanılayıcı dallanmış ağaç, yapılandırılmış grid, öz değerlendirme formu, performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Öğretmen, öğrencilerden performans görevi için grup çalışması veya bireysel çalışma şeklinde özgün bir teleskop tasarlayarak bir ürün ortaya koymalarını isteyebilir. Performans görevleri öğretmen tarafından analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. |
|---|
Astronomiye Giriş Ünitesi İşleniş Süreci
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda ortaöğretim seçmeli Astronomi ve Uzay Bilimleri dersinde eylül ayında “Astronomiye Giriş” ünitesi işlendi. Bu ünitede öğrencilerin bilimsel düşüncenin gelişmesinde astronominin rolünü sorgulayabilmeleri, astronominin doğuşu ve gelişiminin nedenleri ile astronominin önemi hakkında tümevarımsal akıl yürütebilmeleri, astronomi tarihine damga vuran bilim insanlarının katkılarını yorumlayabilmeleri, astronominin alt dallarını çözümleyebilmeleri, gözlem ve kuramın astronomideki önemini özetleyebilmeleri ve teleskopları sınıflandırabilmeleri amaçlandı. Günlük hayatta karşılaşılan ve gökyüzünde gözlemlenebilen bazı olaylar astronomi bilimiyle ilişkilendirildi. Bu olayların uzayda gerçekleştiği bilgisi temel alınarak astronomi bilimi ile aralarındaki bağlantı kuruldu. Öğrencilere astronomi sözcüğünü duyduklarında sözcüğün zihinlerinde ne gibi çağrışımlar oluşturduğu soruldu ve verilen cevapların tamamı tahtaya yazıldı. Bu çağrışımlardan yola çıkılarak öğrencilerden astronominin ne olabileceği hakkında beyin fırtınası tekniği ile fikir yürütmeleri istendi. Bu fikirler doğrultusunda astronominin temel konusunun ne olabileceği sınıfça tartışıldı; tartışma esnasında söz kesmeme, etkin dinleme gibi etkili iletişim becerilerinin kullanılması sağlandı (SDB2.1, D14.1). Öğrenciler astronomiyi tanımladı. Öğretmen astronominin temel bilimlerden biri olduğunu, temel bilimlerin bilimsel düşünceye dayalı ve bilimsel çalışma yöntemleri ile uygulandığını vurguladı. Astronominin bilimsel düşüncenin gelişimindeki rolü hakkında öğrencilerin merak ettiği konuları belirlemesi ve bu konulara ilişkin sorular sorması sağlandı (E3.8). Öğrencilerin astronominin doğuşu ve gelişiminin nedenleri konusunda varsayımda bulunmaları istendi. Öğrencilere astronominin doğuşuna ve gelişimine yönelik olayların yer aldığı bilgi kartları verildi. Öğrenciler bilgi kartlarında verilen olaylarda yer alan astronomik gözlemlerin ortak amacını tespit etti (OB1). Gelgit olayı, gece ve gündüzün oluşumu, mevsimlerin oluşumu, Ay’ın evreleri, Güneş, Ay tutulmaları gibi örnek olaylar verildi. Bu olayların açıklanmasının insan yaşamına katkıları konusunda öğrencilerden beyin fırtınası tekniğiyle tahminde bulunmaları istendi. Öğrenciler doğayı, doğal olayları ve bir bütün olarak evreni anlayabilmek için astronomi biliminin önemine dair genellemelerde bulundu. Öğrencilerden astronominin doğuşu ve gelişiminin nedenleri ve astronominin önemi hakkında çıkış kartı veya yansıtıcı yazı istendi. Öğrencilere astronomi tarihinde yer alan önemli bilim insanlarını (Aristoteles, Batlamyus, Abdurrahman es-Sûfî, El-Biruni, Nasîrüddin el-Tûsi, İbnü’ş-Şâtır, Uluğ Bey, Ali Kuşçu, Nicolaus Copernicus, Takıyüddin er-Râsıd, Tycho Brahe, Johannes Kepler, Isaac Newton, Caroline Herschel, Edwin Hubble vb.) ve bu kişilerin astronomi alanındaki çalışmalarını tanıtan bilgi kartları verildi. Öğrencilerin yaratıcı drama veya rol oynama gibi yöntemlerden biri ile bir bilim insanının hayatını, düşüncelerini, astronomiye katkılarını canlandırmaları istendi. Canlandırmadan bir hafta önce öğrenciler gruplara ayrıldı ve her bir grup araştırmak istediği bir bilim insanını öğretmen rehberliğinde seçer. Öğrenciler seçtikleri bilim insanı hakkında güvenilir kaynaklardan bilgi topladı. Böylece AST.1.1, AST.1.2 ve AST.1.3 öğrenme çıktılarına ulaşılmasına yönelik öğrenme yaşantıları gerçekleştirildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Astronominin ilk gelişen temel bilim olduğu vurgulanarak bilimsel araştırma ve düşüncenin gelişiminde astronominin rolü açıklandı. Gruplar, sunumlarını ele aldıkları bilim insanının yaşadığı döneme göre kronolojik bir sırayla gerçekleştirdi. Etkinliğin sonunda öğrenciler sunumu yapılan bilim insanıyla ilgili merak ettikleri soruları saygı çerçevesinde o bilim insanıyla ilgili araştırma yapmış gruplara sorarlar (E1.1, E3.8, D14.1). Performans görevi olarak öğrencilerden astronomi tarihinde yer alan bilim insanlarıyla ilgili açıklamalı tarih şeridi hazırlayıp sunmaları istendi. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirildi. Öğrenme çıktıları; çıkış kartı, yansıtıcı yazı, öğrenme günlüğü, açık uçlu sorular, tanılayıcı dallanmış ağaç, yapılandırılmış grid, öz değerlendirme formu, performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirildi.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Öğrencilerin fen bilimleri dersindeki konuların astronomi, fizik, kimya ve biyoloji bilimi ile ilişkisini fark etmelerini sağlamak amacıyla günlük hayatta karşılaşabilecekleri olay ve olgularla ilgili soru-cevap veya yapılandırılmış grid yöntemi kullanıldı. Örneğin “genetik kodların DNA yapılarında araştırılması, mevsimlerin oluşması, ışığın yansıması, Güneş ve Ay tutulması, tohumun çimlenmesi, demirin paslanması vb.” olay ve olguların fizik, kimya, biyoloji ve astronomi bilimleriyle ilişkileri soruldu. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), oyunseverlik (E2.5) ve analitiklik (E3.6) eğilimleri ile kendini düzenleme (SDB1.2), iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğrencilerden gökyüzünde anlık olarak görülebilen yıldızlar, takımyıldızları, bulutsular ve gezegenlerin konumlarını takip edebilecekleri dijital uygulamaları araştırarak sınıf içinde örnek uygulamalar yapmaları istendi. Öğrenciler; ilk Türk bilim tarihçisi Salih Zeki, Kandilli Rasathanesinin kurucusu Mehmet Fatin Gökmen, Türkiye’nin ilk kadın astronomu Nüzhet Gökdoğan gibi Türk bilim insanlarının astronomi bilimine katkılarını içeren bir kitapçık hazırlayıp bu kitapçığı dijital ortamda paylaştı. Öğrenciler Türkiye Ulusal Gözlemevleri Antalya Yerleşkesi (TUG) ve Erzurum Yerleşkesi (DAG) bünyesinde kurulu bulunan teleskopların özellikleri ve bu teleskoplarla şimdiye kadar yapılmış keşifler hakkında broşür hazırlayıp paylaştı.
Destekleme Çalışmaları
Öğrencilere bilim insanlarının çalışmaları veya astronomi bilimi ile ilişkili bazı olay ve olgulara ait görsel ve açıklamaların yer aldığı hazır bilgi kartları verildi. Astronomi biliminin alt dallarının sınıflandırılması öğretmenin rehberliğinde yapıldı.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayında ortaöğretim seçmeli Astronomi ve Uzay Bilimleri dersinde “Astronomiye Giriş” ünitesi çerçevesinde 3 öğrenme çıktısı (AST.1.1, AST.1.2 ve AST.1.3) ele alındı. Öğrenme sürecinde sınıflandırma (FBAB2) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Etkinliklerde özetleme (KB2.3), çözümleme (KB2.4), sorgulama (KB2.8) ve yorumlama (KB2.14) kavramsal becerileri işe koşuldu. Öğrencilerin merak (E1.1), oyunseverlik (E2.5), analitiklik (E3.6) ve sistematiklik (E3.7) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini düzenleme (SDB1.2), iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri geliştirildi. Etkinliklerde çalışkanlık (D3) ve saygı (D14) değerleri ön plana çıkarıldı. Bilgi okuryazarlığı (OB1) ve sanat okuryazarlığı (OB9) becerilerinin gelişimi desteklendi. Felsefe, Fizik ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ön değerlendirme sonuçları dikkate alınarak etkinlikler öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerine göre farklılaştırıldı. Gelecek ay AST.1.4, AST.1.5 ve AST.1.6 öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Sonuç olarak eylül ayında planlanan öğrenme yaşantıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ilke ve hedeflerine uygun şekilde gerçekleştirildi.
Astronomi ve Uzay Bilimleri Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 (Lise Seçmeli) — belge sayfası
Lise Seçmeli diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları
evrakburada