Demokrasi ve İnsan Hakları Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 (Lise Seçmeli)
Demokrasi ve İnsan Hakları (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimi teması, 1 öğrenme çıktısı (DİH1.1). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Ünite: Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimi |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Demokrasinin Tarihsel Gelişimi |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | DİH1.1. Demokrasinin tarihsel gelişiminde yaşanan değişimleri insan ve toplum yaşamına etkileri açısından değerlendirebilme |
|---|
| Alan Becerileri | SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme) SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2. Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama) |
|---|
| Kavramsal Beceriler | KB2.8. Sorgulama |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak E3.1. Muhakeme E3.4. Gerçeği Arama |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB2.1. İletişim SDB2.2. İş Birliği SDB2.3. Sosyal Farkındalık SDB3.3. Sorumlu Karar Verme |
|---|
| Değerler | D1. Adalet D3. Çalışkanlık D5. Duyarlılık D11. Özgürlük D14. Saygı |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı OB2. Dijital Okuryazarlık OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Tarih, Sosyoloji, Felsefe, Psikoloji, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Uluslararası İlişkiler |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB2.7. Karşılaştırma KB3.1. Karar Verme |
|---|
| Anahtar Kavramlar | çoğulculuk, demokrasi, demokratik vatandaş, dijital vatandaşlık, hak, hukuk, insan hakları, insan onuru, uzlaşma, vatandaş, vatandaşlık |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, değişim ve süreklilik formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Demokrasinin tarihsel gelişiminde meydana gelen değişimin insan ve toplum yaşamına etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağı kullanılabilir. Öğrencilerin günümüz dünyasında vatandaşlık anlayışında meydana gelen değişimin neden ve sonuçlarına yönelik yorumları değişim ve süreklilik formu kullanılarak değerlendirilebilir. |
|---|
Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimi Ünitesi İşleniş Süreci
Eylül ayında ortaöğretim seçmeli Demokrasi ve İnsan Hakları dersinde, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ilkeleri doğrultusunda “Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimi” ünitesi üzerinde çalışıldı. Bu ünitede öğrencilerin demokrasi kavramı, insan haklarının tarihsel gelişimi ve bu süreçlerin toplumsal yaşama yansımalarının yanı sıra farklı dönemlerdeki dönüşümlerin sebepleri ve etkileri ile günümüz dünyasında vatandaşlık anlayışındaki değişimlerin toplum yapısına etkileri ile ilgili gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlandı. Öğrencilerden demokrasinin temel ilkelerinden yola çıkarak demokratik uygulamalara günlük hayattan örnekler vermeleri istendi. Dijitalleşmenin günümüz vatandaşlık anlayışındaki etkilerini açıklamaları istendi. Öğrencilerin kavram öğretim materyalleri üzerinden adalet, anayasa, egemenlik, eşitlik, hak, hesap verebilirlik, hukukun üstünlüğü, insan onuru, kuvvetler ayrılığı, şeffaflık ve özgürlük kavramlarını tanımlamaları ve demokrasi açısından önemini açıklamaları sağlandı. Verilen farklı kaynaklar üzerinden demokrasinin tarihsel gelişiminde önemli rol oynayan “Antik Yunan’da demokrasinin doğuşu, Türk devletlerinde kurultayın yapısı, Magna Carta (1215), Fransız İhtilali (1789), Sened-i İttifak (1808), Tanzimat Fermanı (1839), Islahat Fermanı (1856), Kanun-ı Esasi (1876) ile Türkiye Cumhuriyeti Anayasaları”nı incelemeleri sağlandı. Verilen tarihî olay ve belgeler üzerinden demokrasinin tarihsel gelişiminde meydana gelen değişimlerin insan ve toplum yaşamına etkilerini, “halk iradesi” ve “temel özgürlükler” açısından karşılaştırdıkları bir tablo hazırlamaları istendi. Böylece DİH1.1 öğrenme çıktısına ulaşılmasına yönelik öğrenme yaşantıları gerçekleştirildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Öğrenciler ulaştıkları bilgilerden yola çıkarak demokrasinin tarihsel gelişim sürecinde yaşanan değişimlerin insan ve toplum yapısına etkilerini değerlendirmek amacıyla hazırlanan çalışma yaprağını doldurdu (OB1, SDB2.3). Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, değişim ve süreklilik formu ve performans görevi ile değerlendirildi. Performans görevi olarak öğrencilerden tarihsel süreçte insan hak ve özgürlüklerinde meydana gelen değişimleri ortaya koyan broşür hazırlamaları ve broşürlerini sunmaları istendi. Hazırlanan broşür ve sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma vb. ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirildi. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanıldı.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Ünite kapsamında öğrencilere aşağıdaki rehber sorular soruldu. Eşitlik, özgürlük, adalet, hak, sorumluluk, demokrasi ve vatandaşlık kavramları arasındaki ilişkiyi açıklayınız. İnsan hakları sizin için ne ifade etti? Vatandaşlık anlayışında geçmişten günümüze ne gibi değişiklikler yaşanmış olabildi? Ünite kapsamında öğrencilere aşağıdaki etkinlikler yaptırıldı. Öğrencilerden demokrasi kavramına yönelik metafor ve analoji etkinliği yapmaları istendi. Demokrasi ve insan hakları arasındaki ilişki ile ilgili beyin fırtınası yapmaları istendi. Farklı dönemlerde yaşamış vatandaşların olaylara karşı tutumlarını açıklamaları istendi. Demokrasinin tarihsel gelişiminde meydana gelen değişimin insan ve toplum yaşamına etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağı kullanıldı. Öğrencilerin günümüz dünyasında vatandaşlık anlayışında meydana gelen değişimin neden ve sonuçlarına yönelik yorumları değişim ve süreklilik formu kullanılarak değerlendirildi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), muhakeme (E3.1) ve gerçeği arama (E3.4) eğilimleri ile iletişim (SDB2.1), iş birliği (SDB2.2) ve sosyal farkındalık (SDB2.3) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Değerlendirme sonuçlarına göre öğrencilere zamanında ve yapıcı geri bildirim verildi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğrencilerden, günlük hayatta uygulanması yasal olan her hakkın kullanımının doğruluğunu tartışmaları istendi. Öğrencilerden doğrudan demokrasi, yarı doğrudan demokrasi ve temsilî demokrasinin temel özgürlükler üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla araştırma yapmaları ve bu araştırmayı raporlaştırmaları istendi. Aliya İzzet Begoviç ve Malcom X’in (Melkım Eks) insan hak ve özgürlükleri konusunda verdikleri mücadeleyi bu kişilerin hayat hikâyeleri üzerinden araştırmaları ve raporlaştırmaları istendi. İnsan hakları ihlallerine karşı ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlar ile ilgili broşür hazırlamaları istendi. Öğrencilerden insan ticaretinin önlenmesine ilişkin bir eylem planı hazırlayarak sunmaları istendi. Günümüz dünyasında yaşanan insan hakları ihlallerine yönelik sanal pano hazırlamaları istendi. Demokratik vatandaşın özelliklerine yönelik anket yapmaları istendi.
Destekleme Çalışmaları
Öğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak demokrasi ile ilgili verilen kavram haritası üzerindeki eksiklikleri tamamlamaları istendi. Öğretmeni veya arkadaşlarının yardımıyla İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ni inceleyerek bildirge ile ilgili duygu ve düşüncelerini açıklamaları istendi. Yaz-çiz-anlat tekniğini kullanarak demokrasi, vatandaşlık ya da insan haklarına yönelik bir çalışma yapmaları istendi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayında ortaöğretim seçmeli Demokrasi ve İnsan Hakları dersinde “Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimi” ünitesi çerçevesinde 1 öğrenme çıktısı (DİH1.1) ele alındı. Öğrenme sürecinde zamanı algılama ve kronolojik düşünme (SBAB1) ve değişim ve sürekliliği algılama (SBAB4) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Etkinliklerde sorgulama (KB2.8) kavramsal becerileri işe koşuldu. Öğrencilerin merak (E1.1), muhakeme (E3.1) ve gerçeği arama (E3.4) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında iletişim (SDB2.1), iş birliği (SDB2.2), sosyal farkındalık (SDB2.3) ve sorumlu karar verme (SDB3.3) becerileri geliştirildi. Adalet (D1), çalışkanlık (D3), duyarlılık (D5), özgürlük (D11) ve saygı (D14) değerleri sınıf içi etkinliklerle ilişkilendirildi. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2) ve vatandaşlık okuryazarlığı (OB6) becerilerinin gelişimi desteklendi. Tarih, Sosyoloji, Felsefe, Psikoloji, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Uluslararası İlişkiler ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ay başında yapılan ön değerlendirme çalışmalarıyla öğrencilerin hazırbulunuşlukları belirlendi ve öğretim süreci buna göre düzenlendi. Gelecek ay DİH1.2, DİH1.3 ve DİH2.1 öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Sonuç olarak eylül ayında planlanan öğrenme yaşantıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ilke ve hedeflerine uygun şekilde gerçekleştirildi.
Demokrasi ve İnsan Hakları Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 (Lise Seçmeli) — belge sayfası
Lise Seçmeli diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları