İslam Bilim Tarihi Maarif Aylık Raporu Ekim 2026 (Lise Seçmeli)
İslam Bilim Tarihi (seçmeli) ekim ayı Maarif Model ders raporu: Yeni Bir Medeniyetin Doğuşu teması, 4 öğrenme çıktısı (İBT.1.5–İBT.1.8). Bilgilerinizle dolu Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Ünite: Yeni Bir Medeniyetin Doğuşu |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | İslami İlimlerin Oluşumu Teoriden Pratiğe İslam Dünyasında Bilime Yönelik İlk Çalışmalar İslam Dünyasında İlk Tercüme Faaliyetleri Bilim Alanlarının Yeniden Sınıflandırılması |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | İBT.1.5. İslami ilimlerin oluşumunu kaynağından inceleyebilme İBT.1.6. Teoriden pratiğe İslam dünyasında bilime yönelik ilk çalışma alanları ile ilgili çıkarım yapabilme İBT.1.7. İslam dünyasında tercüme faaliyetlerinin nedenlerini sorgulayabilme İBT.1.8. Bilim alanlarını yeniden sınıflandırabilme |
|---|
| Alan Becerileri | SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.3. Kaynağı İnceleme SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama) SBAB3. Tarihsel Empati (KB2.14. Yorumlama) |
|---|
| Kavramsal Beceriler | KB2.5. Sınıflandırma KB2.6. Bilgi Toplama KB2.8. Sorgulama KB2.10. Çıkarım Yapma KB2.20. Sentezleme |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven) E3.2. Odaklanma E3.3. Yaratıcılık E3.5. Açık Fikirlilik E3.6. Analitiklik E3.7. Sistematiklik E3.10. Eleştirel Bakma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB2.1. İletişim SDB2.2. İş Birliği |
|---|
| Değerler | D1. Adalet D3. Çalışkanlık D6. Dürüstlük D10. Mütevazılık D14. Saygı D16. Sorumluluk |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı OB2. Dijital Okuryazarlık, OB5.Kültür Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Coğrafya, Tarih, Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi, Felsefe, Matematik, Gök Bilimi |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | SBAB10. Harita Becerisi (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma) SBAB5. Sosyal Katılım Becerisi (SBAB5.3. Fikir Üretme) KB2.7. Karşılaştırma KB2.17. Değerlendirme KB2.18. Tartışma |
|---|
| Anahtar Kavramlar | ayet, fıkıh, hadis, hikmet, ilim, irfan, kelam, taakkul, tedebbür, tefekkuh, tefsir, tercüme, tezekkür, tıbb-ı Nebevi |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Öğrenme çıktıları; açık uçlu sorular, çalışma yaprağı, öz değerlendirme formu, Frayer diyagramı, düşün-eşleş-paylaş tekniği, sözlü sunum, kontrol listesi, grup değerlendirme formu ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerden performans görevi olarak temel bir usturlap yapmaları istenir. Performans görevi; kaynakları belirleme, bilgi toplama, bilgileri kontrol etme, poster hazırlama ve sunum yapma ölçütlerini içeren analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. |
|---|
Yeni Bir Medeniyetin Doğuşu Ünitesi İşleniş Süreci
Eylül ayında başlanan “Yeni Bir Medeniyetin Doğuşu” ünitesi ekim ayında da sürdürüldü. Ay başında önceki ayın öğrenmeleri kısa tekrar etkinlikleriyle hatırlatılarak yeni öğrenme çıktılarına geçildi. Öğrencilere İslamiyet’le birlikte ortaya çıkan bilim dallarının neler olduğuna yönelik sorular sorularak cevaplamaları istendi. Öğrencilere hadis, tefsir, fıkıh ve kelamın temel unsurları ile ilgili verilen metinlere odaklanarak temel unsurlarını belirlemeleri sağlandı (E3.2). Öğrencilerin hadis, tefsir, fıkıh ve kelamın temel kavramları üzerine düşünmeleri ve açık fikirlilikle düşüncelerini ifade etmeleri sağlandı (E3.5). Bunun için düşün-eşleş-paylaş tekniğinden yararlanıldı. Öğrencilerden teori ve pratik kavramlarının anlamlarını yazılı veya dijital sözlükleri kullanarak bulmaları istendi (OB1, OB2). İslam dünyasında hangi bilim dallarının öncelikli olarak çalışma alanı seçildiği ile ilgili varsayımlarda bulunmaları beklendi. Öğrencilerden teori ve pratiğin kavramsal farklılıklarına yönelik örnek vermeleri, bu kavramları karşılaştırmaları istendi (E3.3, KB2.7). Öğrencilerden tercüme kavramının anlamını yazılı ve dijital sözlükleri kullanarak bulmaları ve tanımlamaları istendi (OB1, OB2). İslam dünyasında tercüme hareketlerinin başlamasının nedenleri ile ilgili sorular sormaları, soruları soru kartlarına dönüştürmeleri istendi. Hazırladıkları sorulardan hareketle tercüme faaliyetleri ile ilgili bilgi toplamaları ve bilgilerin doğruluğunu değerlendirmeleri istendi. Öğrencilerden bilim dallarının sınıflandırılmasının faydaları ile ilgili görüşlerini ifade etmeleri istendi (SDB2.1, E3.6). Verilen kaynak metinlerden faydalanarak İslam bilim tarihinde bilimlerin nasıl sınıflandırıldığına odaklanmaları sağlandı (OB2). Farabi’nin İhsâü’l-Ulûm (İlimlerin Sayımı) adlı çalışmasında yaptığı bilim tasnifini incelemeleri sağlanarak bilimleri sınıflandırma ölçütlerini belirlemeleri istendi. Öğrencilerden sistematik bir yaklaşımla kendi sınıflandırmalarını yapmaları istendi (E3.7). Böylece İBT.1.5, İBT.1.6, İBT.1.7 ve İBT.1.8 öğrenme çıktılarına ulaşılmasına yönelik öğrenme yaşantıları gerçekleştirildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Öğrencilerden performans görevi olarak temel bir usturlap yapmaları istendi. Performans görevi öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirildi. Öğrenme çıktıları; açık uçlu sorular, çalışma yaprağı, öz değerlendirme formu, Frayer diyagramı, düşün-eşleş-paylaş tekniği, sözlü sunum, kontrol listesi, grup değerlendirme formu ve performans görevi kullanılarak değerlendirildi. Performans görevi; kaynakları belirleme, bilgi toplama, bilgileri kontrol etme, poster hazırlama ve sunum yapma ölçütlerini içeren analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirildi.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
İBT.1.5, İBT.1.6, İBT.1.7 ve İBT.1.8 öğrenme çıktılarına ulaşma düzeyi çalışma kâğıtları, sözlü sorular ve gözlem formlarıyla ay boyunca izlendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), kendine güvenme (E1.5) ve odaklanma (E3.2) eğilimleri ile iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Konuyu hızlı kavrayan öğrencilere “Yeni Bir Medeniyetin Doğuşu” temasıyla ilgili ileri düzey araştırma ve üretim görevleri verildi. Bu öğrencilerden öğrendiklerini farklı bağlamlara aktaran özgün ürünler hazırlamaları ve sınıfla paylaşmaları istendi. Bu ay İBT.1.5 “İslami ilimlerin oluşumunu kaynağından inceleyebilme” öğrenme çıktısında hedefe hızla ulaşan öğrencilere çıktıyı farklı bağlamlarda uygulayabilecekleri ileri düzey görevler verildi. İBT.1.6 “Teoriden pratiğe İslam dünyasında bilime yönelik ilk çalışma alanları ile ilgili çıkarım…” öğrenme çıktısı kapsamında bu öğrencilerden özgün bir ürün hazırlayıp sınıfla paylaşmaları istendi.
Destekleme Çalışmaları
Öğrenme sürecinde desteğe ihtiyaç duyan öğrenciler için konular somut örnekler ve görsel materyallerle yeniden ele alındı. Akran desteği ve birebir rehberlikle bu öğrencilerin temel öğrenme çıktılarına ulaşmaları desteklendi. İBT.1.8 “Bilim alanlarını yeniden sınıflandırabilme” öğrenme çıktısında zorlanan öğrenciler için çıktı küçük basamaklara ayrılarak somut örnekler ve akran desteğiyle yeniden çalışıldı.
Ekim Ayı Genel Değerlendirme
Ekim ayında ortaöğretim seçmeli İslam Bilim Tarihi dersinde “Yeni Bir Medeniyetin Doğuşu” ünitesi çerçevesinde 4 öğrenme çıktısı (İBT.1.5, İBT.1.6, İBT.1.7 ve İBT.1.8) ele alındı. Öğrenme sürecinde kanıta dayalı sorgulama ve araştırma (SBAB2.3. kaynağı inceleme (SBAB2), kaynağı yorumlama) (SBAB2.5) ve tarihsel empati (SBAB3) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Etkinliklerde sınıflandırma (KB2.5), bilgi toplama (KB2.6), sorgulama (KB2.8) ve çıkarım yapma (KB2.10) kavramsal becerileri işe koşuldu. Öğrencilerin merak (E1.1), kendine güvenme (E1.5), odaklanma (E3.2) ve yaratıcılık (E3.3) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri geliştirildi. Adalet (D1), çalışkanlık (D3), dürüstlük (D6), mütevazılık (D10) ve saygı (D14) değerleri sınıf içi etkinliklerle ilişkilendirildi. Bilgi okuryazarlığı (OB1) ve dijital okuryazarlık, ob5.kültür okuryazarlığı (OB2) becerilerinin gelişimi desteklendi. Coğrafya, Tarih, Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi, Felsefe, Matematik, Gök Bilimi ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Önceki ayın öğrenme çıktılarıyla bu ayın çıktıları arasında bağlantı kurularak öğrenmelerin kalıcılığı desteklendi. Gelecek ay İBT.2.1, İBT.2.2 ve İBT.2.3 öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Sonuç olarak ekim ayında planlanan öğrenme yaşantıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ilke ve hedeflerine uygun şekilde gerçekleştirildi.
İslam Bilim Tarihi Maarif Aylık Raporu Ekim 2026 (Lise Seçmeli) — belge sayfası
Lise Seçmeli diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları