Sosyal Bilim Çalışmaları II Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 (Lise Seçmeli)
Sosyal Bilim Çalışmaları II (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Medeniyetleri Birleştiren Yollar teması, 1 öğrenme çıktısı (SBÇ.II.1.1). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Medeniyetleri Birleştiren Yollar |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Geçmişten Günümüze Başlıca Ticaret Yolları ve Güzergâhları |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | SBÇ.II.1.1. Geçmişten günümüze başlıca ticaret yollarını ve güzergâhlarını değişim ve süreklilik açısından algılayabilme |
|---|
| Alan Becerileri | SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama |
|---|
| Kavramsal Beceriler | KB2.3. Özetleme |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak E2.2. Sorumluluk E3.1. Muhakeme |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık) SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma) SDB2.1. İletişim SDB2.2. İş Birliği |
|---|
| Değerler | D3. Çalışkanlık D16. Sorumluluk D19. Vatanseverlik |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı OB2. Dijital Okuryazarlık OB4. Görsel Okuryazarlık |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Tarih, Coğrafya |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB2.6. Bilgi Toplama KB2.18. Tartışma SBAB10. Harita Becerisi (SBAB10.2. Haritayı Çözümleme) |
|---|
| Anahtar Kavramlar | İpek Yolu, kervan, kervansaray, kültürel alışveriş, seyyah, ticaret yolu, tüccar |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Bu temadaki öğrenme çıktıları; T tablosu, öğrenme günlüğü, dereceli puanlama anahtarı, çıkış kartı, öz değerlendirme formu ve grup değerlendirme formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden tarihî süreçte ticaret yollarının değişim ve sürekliliğini ortaya koyan, güzergâh değişimleri ile bu değişimlerin ekonomik ve siyasi sonuçlarını içeren bir zaman şeridi posteri hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan poster kronolojik akış, içerik, yaratıcılık, kaynak ve görsel materyal kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. |
|---|
Medeniyetleri Birleştiren Yollar Teması İşleniş Süreci
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda ortaöğretim seçmeli Sosyal Bilim Çalışmaları II dersinde eylül ayında “Medeniyetleri Birleştiren Yollar” teması işlendi. Bu temada başlıca ticaret yolları ve güzergâhları ile bunların kültürler arası etkileşime; bilgi, sanat ve teknolojinin yayılmasına sağladığı katkıların değerlendirilmesi amaçlandı. Öğrencilerin günlük yaşamda tüketilen/kullanılan ürünlerin (kahve, baharat, ipek, porselen, altın vb.) hangi kıtalardan geldiğini araştırarak tarihî ticaret yollarının bugünkü ticari ağların temellerini nasıl oluşturduğunu tartışmaları sağlandı. Öğrencilerin verilen metinler üzerinden günümüzde yaşanan ekonomik rekabet, enerji ticareti ve tedarik zinciri krizlerinin tarih boyunca ticaret yolları üzerindeki hâkimiyet mücadeleleriyle nasıl benzerlik gösterdiğini sorgulamaları sağlandı. Öğrencilere takas, ticaret, kervan, liman, gümrük, bedesten, kervansaray, arasta ve pazar gibi kavramları içeren bir kavram bulutu verildi. Öğrencilerin bu kavramlar arasında ilişki kurmaları ve tarih boyunca bu kavramların nasıl değiştiğini tartışmaları sağlandı (SDB2.1). Bu tartışmayla tarih boyunca kullanılan ticaret yollarına ilişkin ön bilgiler harekete geçirildi. Ardından “Bir ticaret yolunun güzergâhını belirleyen unsurlar neler olabilir?” sorusu yöneltilerek sınıfta beyin fırtınası yapmaları istendi. Tartışma coğrafi koşulların, siyasi sınırların ve ekonomik ihtiyaçların ticaret yollarının oluşumundaki rolünü anlamaya yönelik olarak derinleştirildi (SDB2.1). Öğrencilerin metin, harita ve görsel gibi farklı birincil ve ikincil kaynaklardan yararlanmaları istendi. Ay boyunca yürütülen etkinliklerle SBÇ.II.1.1 öğrenme çıktısı hedeflendi ve süreç planlandığı şekilde işletildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
İpek Yolu, Baharat Yolu, Kral Yolu ve Kürk Yolu’nun başlangıç-bitiş noktalarını, güzergâhlarını ve taşınan başlıca malları incelemeleri sağlandı. Öğrencilerden günümüz ulaşım projelerinden olan Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Projesi ve Bir Kuşak Bir Yol Projesi hakkında genel ağdaki güvenilir kaynaklardan araştırma yapmaları istendi (KB2.6, E1.1, OB2). Elde edilen verilerle tarihî ticaret yolları ile modern ulaşım projeleri karşılaştırılarak bunların sentezlenmesi sağlandı. Öğrencilerin yapılan çalışmalardan yararlanarak yeni ulaşım projelerinin Asya-Avrupa ticaret dengelerinde hangi değişikliklere yol açacağına dair kanıta dayalı öngörülerde bulunmaları sağlandı. Performans görevi olarak öğrencilerden tarihî süreçte ticaret yollarının değişim ve sürekliliğini ortaya koyan, güzergâh değişimleri ile bu değişimlerin ekonomik ve siyasi sonuçlarını içeren bir zaman şeridi posteri hazırlamaları istendi. Hazırlanan poster kronolojik akış, içerik, yaratıcılık, kaynak ve görsel materyal kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirildi.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Tema kapsamında öğrencilere aşağıdaki rehber sorular soruldu ve etkinlikler yaptırıldı: Bir ülke, ekonomisini ticaret üzerine kurmuşsa bu durumun ülkenin şehirleşme biçimine ve kültürel yapısına etkileri hakkında tartışma başlatıldı. İnsanların tarım, hayvancılık ve ticaret gibi ekonomik faaliyetleri günlük yaşamlarını nasıl etkilemiştir? “Ticaret”, “kültürel etkileşim”, “ticaret yolları”, “ürün değişimi” kavramları arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla kavram haritası oluşturuldu. Bir toplumun başka toplumlarla ticaret yapması onlara neler kazandırır? sorusu üzerinden beyin fırtınası yapıldı. Bu temadaki öğrenme çıktıları; T tablosu, öğrenme günlüğü, dereceli puanlama anahtarı, çıkış kartı, öz değerlendirme formu ve grup değerlendirme formu ile değerlendirildi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), sorumluluk (E2.2) ve muhakeme (E3.1) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendine uyarlama (SDB1.3) ve iletişim (SDB2.1) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Elde edilen veriler doğrultusunda öğrenme eksikleri belirlenerek bireysel geri bildirimler verildi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğrencilerden Orta Çağ seyyahlarından [Marco (Marko) Polo, İbn Battûta, İbn Fadlan] seçilen metinleri inceleyerek ticaret yolları üzerindeki yaşamı yansıtan dijital bir hikâye hazırlamaları istendi. Öğrencilerden dilsiz dünya haritası üzerinde coğrafi, siyasi ve ekonomik faktörleri göz önünde bulundurarak yeni bir ticaret yolu tasarlamaları istendi. Öğrencilerden kendilerini ticaret yolunda seyahat eden bir kervancı, tüccar ya da seyyahın yerine koyarak ticaret yolculuğunu günlük şeklinde yazmaları istendi.
Destekleme Çalışmaları
Öğrencilerden İpek ve Baharat yollarının geçtiği önemli merkezler (Semerkant, Bağdat, Kahire, İstanbul, Venedik vb.) ile ilgili verilen bulmacayı çözmeleri istendi. Öğrencilerden İpek ve Baharat yollarına ilişkin temel kavramları içeren boşluk doldurma etkinliği veya eşleştirme kartları hazırlamaları istendi. Öğrencilerden dünya haritası üzerinde İpek ve Baharat yollarının geçtiği güzargahları göstermeleri istendi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayında ortaöğretim seçmeli Sosyal Bilim Çalışmaları II dersinde “Medeniyetleri Birleştiren Yollar” teması çerçevesinde 1 öğrenme çıktısı (SBÇ.II.1.1) ele alındı. Öğrenme sürecinde değişim ve sürekliliği algılama (SBAB4) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Etkinliklerde özetleme (KB2.3) kavramsal becerileri işe koşuldu. Öğrencilerin merak (E1.1), sorumluluk (E2.2) ve muhakeme (E3.1) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendine uyarlama (SDB1.3), iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri geliştirildi. Etkinliklerde çalışkanlık (D3), sorumluluk (D16) ve vatanseverlik (D19) değerleri ön plana çıkarıldı. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2) ve görsel okuryazarlık (OB4) becerilerinin gelişimi desteklendi. Tarih, Coğrafya ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ay başında yapılan ön değerlendirme çalışmalarıyla öğrencilerin hazırbulunuşlukları belirlendi ve öğretim süreci buna göre düzenlendi. Gelecek ay SBÇ.II.1.2, SBÇ.II.2.1 ve SBÇ.II.2.2 öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Sonuç olarak eylül ayında planlanan öğrenme yaşantıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ilke ve hedeflerine uygun şekilde gerçekleştirildi.
Sosyal Bilim Çalışmaları II Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 (Lise Seçmeli) — belge sayfası
Lise Seçmeli diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları