Sosyal Bilim Çalışmaları III Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 (Lise Seçmeli)
Sosyal Bilim Çalışmaları III (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: I. ve II. Dünya Savaşlarının Topluma Yansımaları teması, 2 öğrenme çıktısı. Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: I. ve II. Dünya Savaşlarının Topluma Yansımaları |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | I. Dünya Savaşı’nın Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Açılardan Toplumlara Yansımaları
II. Dünya Savaşı’nın Toplumlara Etkileri |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | SBÇ.III.1.1. I. Dünya Savaşı’nın siyasi, sosyal ve ekonomik açılardan toplumlara yansımalarını dönemin şartları içinde değerlendirebilme
SBÇ.III.1.2. II. Dünya Savaşı’nın toplumlara etkilerini değişim ve süreklilik açısından algılayabilme |
|---|
| Alan Becerileri | SBAB3. Tarihsel Empati (SBAB3.1. Tarihsel Bağlamsallaştırma)
SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak
E2.2. Sorumluluk |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği |
|---|
| Değerler | D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
D20. Yardımseverlik |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı
OB2. Dijital Okuryazarlık |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Coğrafya, Edebiyat, Sosyoloji |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | SBAB10. Harita Becerisi (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma) |
|---|
| Anahtar Kavramlar | demografi, ekonomik kriz, insan hakları, seferberlik, sivil halk |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Bu temadaki öğrenme çıktıları; açık uçlu sorular, balık kılçığı, grup değerlendirme formu, öz değerlendirme formu, yansıtma yazısı ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden savaş döneminde yaşayan bir kişinin gözünden uzakta olan bir yakınına (cephedeki oğluna, başka ülkede olan kardeşine, savaşa katılan eşine vb.) mektup yazmaları istenebilir. Yazacakları mektupta savaşın yıkıcı ve dönüştürücü etkilerine, duygusal durumlara ve günlük hayattaki değişimlere yer vermeleri istenebilir. Hazırlanan mektup; tarihsel bağlamsallaştırma, kaynak kullanımı, kaynağı yorumlama, özgünlük, empati, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. |
|---|
I. ve II. Dünya Savaşlarının Topluma Yansımaları Teması İşleniş Süreci
Ortaöğretim seçmeli Sosyal Bilim Çalışmaları III dersinde eylül ayı boyunca Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin öğrenci merkezli yaklaşımıyla “I. ve II. Dünya Savaşlarının Topluma Yansımaları” teması ele alındı. Bu temada öğrencilerin, savaşların toplumların günlük yaşamlarını sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda büyük ölçüde etkilediğini; bu etkilerin olumlu ve olumsuz birçok değişime neden olduğunu fark etmeleri amaçlandı. Mustafa Kemal Atatürk’ün “Yurtta barış, dünyada barış!” veciz sözünden hareketle savaşların yarattığı yıkım ve acıların etkilerinin kavranması ve barışın korunmasının öneminin anlaşılması amaçlandı. Öğrencilere “Savaşlarla sınırlar değişince sınır dışında kalan topraklarda yaşayan insanların/toplumların yaşamı bu durumdan nasıl etkilenmiştir?” sorusu sorularak öğrencilerin görüşleri alındı. Öğrencilere Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı öncesindeki sınırlarını gösteren bir harita ile savaş sonrası kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin sınırlarını gösteren harita karşılaştırmalı olarak sunuldu (SBAB10.3). Öğrencilerin toprak kayıplarının toplumun siyasi, sosyal ve ekonomik hayatında olan etkileri üzerine düşünmeleri sağlandı (E1.1). Dünya Savaşı’nda ve savaş sonrasında toplumların durumu ile ilgili metin, görsel, dijital içerik vb. kaynaklar verildi (OB1, OB2). Öğrenciler gruplara ayrıldı. Gruplara inceleme konuları olarak I. Dünya Savaşı sırası ve sonrasında toplumların siyasi yapısı, sosyal yaşamı ve ekonomik faaliyetleri başlıkları verildi. Her grup verilen kaynaklar üzerinden seçtikleri konu ile ilgili verileri inceler ve tespitlerini kanıta dayalı olarak analiz ederler (D16.3). Savaşın toplumlara yansımalarını dönemin koşulları içinde fark etmeleri sağlandı. Öğrencilere “Savaşların toplum üzerindeki etkileri sizce yalnızca cepheyle mi sınırlı kalır?” vb. sorular sorularak konuya dikkat çekildi (E1.1). Öğrenciler verilen kaynaklardan (akademik metinler, kitaplar, görseller ve dijital kaynaklar) yararlanarak savaşların yol açtığı yıkımları, insan hakları ihlalleri, küresel göç ve demografik değişimleri inceledi. Savaşların kültür, edebiyat ve sanat üzerindeki yansımaları araştırıldı. Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin savaşlara ve topluma olumlu olumsuz etkileri değerlendirildi. Bu süreçte öğrencilerin savaşların siyasi, sosyal ve ekonomik etkilerini ve topluma olan yansımalarını sıralamaları istendi. Öğrencilerin elde ettikleri bilgileri neden-sonuç ilişkisi kurarak yorumlamaları sağlandı. Bu çalışmalarla SBÇ.III.1.1 ve SBÇ.III.1.2 öğrenme çıktılarına yönelik süreç tamamlandı.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Performans görevi olarak öğrencilerden savaş döneminde yaşayan bir kişinin gözünden uzakta olan bir yakınına (cephedeki oğluna, başka ülkede olan kardeşine, savaşa katılan eşine vb.) mektup yazmaları istendi. Hazırlanan mektup tarihsel bağlamsallaştırma, kaynak kullanımı, kaynağı yorumlama, özgünlük, empati, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirildi. Elde edilen verilerden hareketle balık kılçığı tablosu hazırlar (E2.2, SDB2.1, SDB2.2).
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Tema kapsamında öğrencilere aşağıdaki rehber sorular soruldu ve etkinlikler yaptırıldı: Bir dünya savaşının sadece cephedeki askerleri değil toplumun her kesimini etkilediğini söyleyebilirmiyiz? Neden? Bir ülkenin savaşa girmesi günlük yaşamı, aileleri, ekonomiyi ve eğitimi nasıl etkiler? “Dünya Savaşları ve Toplum ” merkeze yazılarak öğrencilerin zihin haritası oluşturmaları istendi. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı’na katılan toplumların ekonomisi, eğitimi, günlük yaşamı ile ilgili doğru yanlış kartları hazırlanarak öğrencilere uygulandı. Bu temadaki öğrenme çıktıları; açık uçlu sorular, balık kılçığı, grup değerlendirme formu, öz değerlendirme formu, yansıtma yazısı ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirildi. Yazacakları mektupta savaşın yıkıcı ve dönüştürücü etkilerine, duygusal durumlara ve günlük hayattaki değişimlere yer vermeleri istendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1) ve sorumluluk (E2.2) eğilimleri ile iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Değerlendirme sonuçlarına göre öğrencilere zamanında ve yapıcı geri bildirim verildi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğrencilerden I. Dünya Savaşı’nın Türk toplumunda aile hayatında, ekonomide, eğitimde, günlük yaşamdaki değişime olan etkilerini benzerlik ve farklılıklar açısından karşılaştırmalı tablo oluşturmaları istendi. Öğrencilerden 1915 veya 1944 yılına ait bir haber teması seçerek (kıtlık, ekonomik sıkıntılar, göç, karne vb.) gazete sayfası hazırlamaları istendi.
Destekleme Çalışmaları
Dünya Savaşı’nın Osmanlı toplumuna siyasi, sosyal ve ekonomik etkileri ile ilgili soru ve etkinliklerin olduğu bir çalışma yaprağını doldurmaları istendi. Öğrencilerden II. Dünya Savaşı’nın nedenlerine ve sonuçlarına ilişkin temel bilgilerin yer aldığı bilgi kartları oluşturmaları istendi. Öğrencilerden Varlık Vergisi, Millî Korunma Kanunu ve karne uygulamalarından birini seçerek kısa bir sunum hazırlamaları istendi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayı boyunca ortaöğretim seçmeli Sosyal Bilim Çalışmaları III dersinde “I. ve II. Dünya Savaşlarının Topluma Yansımaları” teması kapsamında 2 öğrenme çıktısı (SBÇ.III.1.1 ve SBÇ.III.1.2) üzerinde çalışıldı. Öğrenme sürecinde tarihsel empati (SBAB3) ve değişim ve sürekliliği algılama (SBAB4) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Öğrencilerin merak (E1.1) ve sorumluluk (E2.2) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri geliştirildi. Sorumluluk (D16), vatanseverlik (D19) ve yardımseverlik (D20) değerleri sınıf içi etkinliklerle ilişkilendirildi. Bilgi okuryazarlığı (OB1) ve dijital okuryazarlık (OB2) becerilerinin gelişimi desteklendi. Coğrafya, Edebiyat, Sosyoloji ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ön değerlendirme sonuçları dikkate alınarak etkinlikler öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerine göre farklılaştırıldı. Gelecek ay SBÇ.III.2.1, SBÇ.III.2.2 ve SBÇ.III.3.1 öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Sonuç olarak eylül ayında planlanan öğrenme yaşantıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ilke ve hedeflerine uygun şekilde gerçekleştirildi.
Sosyal Bilim Çalışmaları III Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 (Lise Seçmeli) — belge sayfası
Lise Seçmeli diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları
evrakburada