5. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Abazaca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026
5. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Abazaca) (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Tanışalım teması, 7 öğrenme çıktısı (ABZ.5.1.D–ABZ.5.1.K). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Tanışalım |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Tema: Ҳаибадырп!
Alt Temalar: аибадырра, аԥсшәаеибыҳәара
İşlevsel Cümle Yapıları
Selamlaşma: Шьыжьбзиа, Мшыбзиа, Хәлыбзиа, Бзиара у(б) бааит, Бзиала у(б, шә)аабеит
Kendini Tanıtma: Уара иухьӡуи//Уара иухьӡузеи?
“Сара исыхьӡуп...”
“Бара ибыхьӡуи / Бара ибыхьӡузеи?”
“Сара исыхьӡуп...”
“Бара ибыжәлоуи? / Бара ибыжәлоузеи?”
“Сара исыжәлоуп...”
“Уара иужәлоуи? / Уара иужәлоузеи?”
“Сара исыжәлоуп...”
“Ҳаибадырра сгәы иаахәеит!”
“Саргьы сгәы иаахәеит!”
Basit Soru Sorma ve Cevap Verme: “Ушԥаҟоу?”, “Бышԥаҟоу?”, “Шәышԥаҟоу?”, “Хар сымам”, “Хәыҷы-хәыҷла”, “Сыҟоуп ус”, “ԥшьаала”
Hedef Dil Bilgisi Yapıları
Kişi Zamirleri: “сара”, “бара”, “уара”
Soru ve Olumsuzluk Biçimleri: “ма?”, “Зеи?”, “и?”, “-м”
İyelik Biçimleri: с- б- у
Sesletim
1.Hedeflenen 1.Grup Sesler: А/а - Б/б - Гь/гь - Гә/гә – Д/д - Е/е – Жь/жь – Жә/жә – З/з – Ӡ/ӡ – И/и – Ҟ/ҟ – Л/л – М/м – О/о - Ԥ/ԥ - Р/р - С/с - Т/т - У/у – Х/х - Хь/хь - Хә/хә - Ҳ/ҳ – Ч/ч – Шь/шь - Шә/шә - Ы/ы
А/а - Б/б - Гь/гь - Гә/гә – Д/д - Е/е – Жь/жь – Жә/жә – З/з – Ӡ/ӡ – И/и – Ҟ/ҟ – Л/л – М/м – О/о - Ԥ/ԥ - Р/р - С/с - Т/т - У/у – Х/х - Хь/хь - Хә/хә - Ҳ/ҳ – Ч/ч – Шь/шь - Шә/шә - Ы/ы
2.Hedeflenen İşaretler: Ь, ә
3.Farklı Seslerin Sesletimi ve Telaffuzu: А/а - Б/б - Гь/гь - Гә/гә – Д/д - Е/е – Жь/ жь – Жә/жә – З/з – Ӡ/ӡ – И/и – Ҟ/ҟ – Л/л – М/м – О/о - Ԥ/ԥ - Р/р - С/с - Т/т - У/у – Х/х - Хь/хь - Хә/хә - Ҳ/ҳ – Ч/ч – Шь/шь - Шә/шә - Ы/ы
4.Vurgu ve Tonlama: Basit cümlelerde soru ve olumsuz ifadelerde tonlamayı ayırt edebilme.
5.Tekrar ve Taklit Yoluyla Otomatikleştirme: Kısa diyalog ve sözcük örneklerinin doğru sesletimle tekrarı. Basit cümle ve kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımı.
6.Sesletim ve Yazım İlişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken ses-harf eşleşmesini fark etme. |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | ABZ.5.1.D. Tanışalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme
ABZ.5.1.SES. Tanışalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme - kullanabilme
ABZ.5.1.O. Tanışalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
ABZ.5.1.SÖS. Tanışalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme - kullanabilme
ABZ.5.1.DBS. Tanışalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme - kullanabilme
ABZ.5.1.Y. Tanışalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme
ABZ.5.1.K. Tanışalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme |
|---|
| Alan Becerileri | YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma
YDAB2. Okuma-Anlamlandırma
YDAB3. Konuşma-Anlatma
YDAB4. Yazma-Anlatma
YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma
YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma
YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak
E1.6. Seçicilik
E2.3. Girişkenlik
E2.4. Güven
E2.5. Oyunseverlik
E3.1. Muhakeme
E3.2. Odaklanma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.1. Uyum |
|---|
| Değerler | D3. Çalışkanlık
D4. Dostluk
D6. Dürüstlük
D11. Özgürlük
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Yabancı Dil, Sosyal Bilgiler, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Görsel Sanatlar, Müzik, Beden Eğitimi ve Spor |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB1. Temel Beceriler
KB2.2. Gözlemleme
KB2.4. Çözümleme
KB2.5. Sınıflandırma
KB2.7. Karşılaştırma
KB2.8. Sorgulama
KB2.10. Çıkarım Yapma
KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme
KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme
KB2.13. Yapılandırma |
|---|
| Anahtar Kavramlar | iletişim kurma, selamlaşma, tanışma |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, dereceli puanlama anahtarları, yapılandırılmış grid, öğrenci ürün dosyası, performans görevleri, öz / akran /grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.
1.Performans Görevi: Alfabe |
|---|
Tanışalım Teması İşleniş Süreci
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda 5. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Abazaca) dersinde eylül ayında “Tanışalım” teması işlendi. Bu tema, öğrencilerin günlük yaşamda karşılaştıkları temel iletişim durumlarında Abazacayı etkili ve işlevsel biçimde kullanabilme becerilerini geliştirmek amacıyla yapılandırılmıştır. Tema, selamlaşma ve tanışmaya ilişkin iletişim bağlamlarını kapsadı. Öğrenme sürecinde öğrencilerin hedef dilde anlamlı ve iletişim odaklı etkileşimler kurmaları esas alındı. Temanın temel amacı, öğrencilerin günlük hayatta temel iletişim becerilerini etkili ve işlevsel biçimde kullanmalarını sağlamaktır. Tanışalım temasında öğrencilerin ana dillerinden bildiği ve kullandığı tanışma ve selamlaşma ifadelerini, hedef dilde de duyarak yeni ifadeler ile bildikleri ifadeler arasında bir ilişki kurmaları sağlandı. Tema içinde ve sonunda tanışma, selamlaşma ve kişi zamirleriyle ilgili ifadeleri kullanarak cümleler oluşturdu ve kendilerini basit bir şekilde tanıttılar. Öğrenciler, öğrendiklerini birbirleriyle paylaştı, öğrendiği sözcük ve cümle kalıplarını kullanarak arkadaşlarıyla basit diyaloglar kurup, pratik yaptı ve böylece dil becerilerini güçlendirdi. Tanışalım temasına ilişkin öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerinin harekete geçirilmesi amacıyla tanışma, selamlaşma ve kişi zamirlerine yönelik görseller sınıf ortamına getirildi veya etkileşimli tahta üzerinden sunuldu. Öğrencilerin bu görseller hakkında konuşmaları ve selamlaşmaya ilişkin yaşantılarını hatırlamaları sağlandı (E1.1, OB2). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi hedeflendi (E3.2, SDB2.1). Tanışalım temasında öğretmen öğrencilere sesletim kısmında hedeflenen unsurları fark etmeleri için daha önce dinledikleri şarkıyı bir kez daha dinletir / izletir. Öğretmen hedeflenen seslere vurgu yaparak dikkat etmelerini istti. Burada Türkçe ile benzeyen sesleri veya yansımaları kullandı (E1.1). Öğrenciler öğretmen rehberliğinde bu sesletim unsurlarını tekrar ederek doğru telaffuzlarını pekiştirdi. Tanışalım temasında öğrencilerden görsel materyallere, kısa parçanın başlığına ve diğer destekleyici unsurlara bakarak okuma parçası ile ilgili tahminlerde bulunmaları istendi. Bu süreçte öğrenciler dinleme, sesletim, sözcük ve dil bilgisi seçme ve kullanma kısımlarında (KB2.12, OB1, OB4) kazandıkları bilgileri canlandırır ve okuma yapmak için hazırlandı. Ardından parçayı veya tümceleri hızlıca gözden geçirerek anlamlandırmaları desteklendi. Tanışalım temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci, tanışma ve selamlaşma ifadelerine ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve gördü (E1.1, OB4). Sınıfça tekrar etkinliği yapıldı. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edildi; ”İyi günler”, ”Günaydın”, ”Adın ne?”, ”Soyadın ne?”, ”Nasılsın?” gibi ifadeler doğru sesletimle söylendi. Tanışalım temasında öğrencilerin dikkatini dil bilgisi unsurlarına çekmek için dinleme bölümünde kullanılan şarkı bir daha dinletilir / izletildi (E1.1). Öğrenciler şarkıyı dinlerken öğretmen hedeflenen ifadelerin olduğu yerlerde durur ve ifadeleri vurgulu bir şekilde tekrar etti. Burada anlamı pekiştirmek için görseller veya vücut dili kullanıldı (KB2.2, KB2.4, KB2.11, E3.2). Tanışalım temasında öğrenciler önceki bilgi ve deneyimleri görseller ve destekleyici unsurlarla hatırlar , mevcut içerikle ilişkilendirir. Öğretmen öğrencilere yazmaları istenen görevin ne olduğunu tam olarak ve net bir dille anlattı (E3.2). Öğrencilerden yazması istenen cümle veya parçaya benzeyen bir modeli incelemeleri istendi (KB2.2). Öğrenciler bu metinleri taklit ederek benzer içerikleri yeniden yazmaya çalıştı (SDB1.2, D16.3). Tanışalım temasında öğrenciler daha önce öğrendikleri bilgileri hatırlar ve bu bilgileri mevcut içerik ile ilişkilendirir, kontrollü bir şekilde hedef dil unsurlarını pratik yapmaya başlar (KB2.2, E3.2, SDB1.1). Öğrenciler konuşma modellerini dinler veya izler, bu içerikleri bireysel veya grup olarak tekrar eder ve içeriğe aşina oldu (SDB1.2). Öğrenciler kelime veya cümleleri anlamlı ve doğru bir şekilde kullanmaya çalıştı. Ay boyunca yürütülen etkinliklerle ABZ.5.1.D, ABZ.5.1.SES, ABZ.5.1.O, ABZ.5.1.SÖS, ABZ.5.1.DBS, ABZ.5.1.Y ve ABZ.5.1.K öğrenme çıktıları hedeflendi ve süreç planlandığı şekilde işletildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Sunulan görsel ve işitsel ipuçları ile öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimleri arasında basit ve somut ilişkilerin fark edilmesi sağlandı (E3.1, KB2.10, KB2.11, KB2.12). Devamında dinleme / izleme içeriğine ait kısa ön izleme görselleri, anahtar ipuçları veya sessiz kesitler sunularak içeriğin konusu, içerikte yer alabilecek kişiler, mekânlar ve temel ifadelere ilişkin tahminlerde bulunulması istendi. Bu süreçte içeriğin genel konusunun bütüncül olarak algılanması beklendi (KB2.13). Dinleme / izleme sonrasında içerikte yer alan kişi ve temel ifadeler; görseller, kartlar ve eşleştirme etkinlikleri aracılığıyla yeniden sunuldu. Öğrenciler sınıfta dolaşarak farklı arkadaşlarıyla farklı diyaloglar kurdu (bir arkadaşına ”Nasılsın?” diye sorarken bir başka arkadaşına ”Adın ne?” sorusunu sorar ve arkadaşından cevap alır). Yazma görevinin sonunda öğrenciler temaya uygun basit mesajları iletmiş olur (E3.2).
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Öğretmen tarafından Tanışalım temasının ön değerlendirme sürecinde öğrencilere tema içinde yer alan konularla ilgili önceki becerilerinin hatırlatılması amacıyla çeşitli görseller kullanarak basit sorular soruldu. Görseller gösterilerek ”Burada ne konuşuluyor olabilir?”, ”Sizce bu görsel ne ifade ediyor?” gibi sorular soruldu. Öğrencilerden bu görsellerle ilgili yorumlar yapması, basit kelimeler söylemesi, sorulara cevap vermesi beklendi. Örneğin gün doğumunun görüldüğü bir görsel için ”günaydın” , karşılaşan iki kişinin görüldüğü bir görsel için ”merhaba” ifadelerinin hedef dilde söylenmesi beklendi. Bu süreçte öğrencilerden alfabedeki ilk grup harfleri yazmaları istendi. Sonrasında her harfin yanına o harfi içeren birkaç kelime yazmaları istendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), seçicilik (E1.6) ve girişkenlik (E2.3) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2) ve kendine uyarlama (SDB1.3) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Değerlendirme sonuçlarına göre öğrencilere zamanında ve yapıcı geri bildirim verildi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğretmen, öğrencilerden ikili çalışmalar gruplar oluşturarak tanışma ve selamlaşma diyalogları hazırlamalarını istedi. Öğrenciler, ”Günaydın”, ”İyi günler”, ”Nasılsın?” ve ”Adın ne?” gibi ifadeleri Abazaca kullanarak diyaloglarını oluşturdular. Ardından her grup hazırladığı diyaloğu sınıfta canlandırır. Etkinliğin sonunda öğrenciler, ellerindeki kartlar da yazılı “geliştirilebilir”, “iyi” ve “çok iyi” ifadelerinden uygun olanı kaldırarak etkinliği değerlendirir. Öğretmen öğrencilere yapıcı geri bildirim verir, öğrenciler de etkinlikle ilgili görüş ve düşüncelerini paylaştılar. Öğretmen öğrencilerden temada öğrenilmiş harfleri yoğun bir şekilde içeren tekerlemeler ezberlemelerini istedi. Tekerlemeler sınıfta söylendi. Yapılacak oylama ile öğrenciler en çok beğenilen 3 tekerlemeyi belirler ve tüm öğrenciler bu tekerlemeleri ezberledi. Süreç sonunda öğrenciler etkinliğe dair yorumlarını göstermek amacıyla ellerindeki kartlarda yazılı “geliştirilebilir”, “iyi” ve “çok iyi” ifadelerinden uygun olanı kaldırarak etkinliği değerlendirdiler.
Destekleme Çalışmaları
Öğrencilere selamlaşma ve kişileri gösteren iki farklı kategoride kartlar dağıtıldı. Öğrenciler bu kartları sınıflandırır ve doğru kelimelerle eşleştirdiler. Öğretmen öğrencilere yapıcı geri bildirim verdi, öğrenciler etkinlik ile ilgili düşüncelerini paylaştılar. Öğretmen öğrencilere tema kapsamında öğrenilmiş kelimelerin yazılı olduğu ve görsellerle belirtilmiş kâğıtlar dağıttı. Kelimelerin hepsinde bazı harfler eksik bırakılmıştır. Öğrenciler bütün kelimeyi yazmak yerine verilen resimlerin altında yer alan, bazı harfleri eksik bırakılmış kelimeleri uygun harflerle tamamlama alıştırması yaptılar. Bu kelimeleri tamamladıktan sonra öğrencilerden o sesleri ve kelimeleri söylemesi istendi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayında 5. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Abazaca) dersinde “Tanışalım” teması çerçevesinde 7 öğrenme çıktısı (ABZ.5.1.D–ABZ.5.1.K) ele alındı. Öğrenme sürecinde dinleme / izleme-anlamlandırma (YDAB1), okuma-anlamlandırma (YDAB2), konuşma-anlatma (YDAB3) ve yazma-anlatma (YDAB4) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Öğrencilerin merak (E1.1), seçicilik (E1.6), girişkenlik (E2.3) ve güven (E2.4) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2), kendine uyarlama (SDB1.3) ve iletişim (SDB2.1) becerileri geliştirildi. Etkinliklerde çalışkanlık (D3), dostluk (D4), dürüstlük (D6), özgürlük (D11) ve saygı (D14) değerleri ön plana çıkarıldı. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2) ve görsel okuryazarlık (OB4) becerilerinin gelişimi desteklendi. Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Yabancı Dil, Sosyal Bilgiler, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Görsel Sanatlar, Müzik, Beden Eğitimi ve Spor ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ön değerlendirme sonuçları dikkate alınarak etkinlikler öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerine göre farklılaştırıldı. Gelecek ay ABZ.5.2.D, ABZ.5.2.SES ve ABZ.5.2.O öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Bu ay yürütülen çalışmalar, öğrencilerin bütüncül gelişimini destekleyen nitelikte tamamlandı.
5. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Abazaca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 — belge sayfası
5. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları
evrakburada