5. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026
5. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Evim teması, 7 öğrenme çıktısı (ADG.5.1.D–ADG.5.1.Y). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Evim |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Tema: СИУНЭ
Alt Temalar
Сэлам
Сиунагъо Исхэр
Сиунэ Ит Пкъыгъохэр
İşlevsel Cümle Yapıları
Selamlaşma: Сэлам. Мыр сэры. Мыр хэт?
Kendini Tanıtma ve Aile Üyeleri: Мыр синанэ. Ар ситатэ. Мор ситэтэжъ Мыр уинэнэжъа? Ары ар синэнэжъ.
Ev Eşyaları: Мыр сыд? Ар ӏанэ. Ар сыд? Ар матэ. Мор уна? Ар унэп, ар тхылъ. Ар лэныста? Ар лэныстэп, ар сурэт.
Basit Soru Sorma ve Cevap Verme Данэ: Мыр хэт? Мурат: Мыр синанэ. Аслъан: Мыр сыд? Мурат: Ар матэ. Адам: Мор уна? Данэ: Ар унэп.
Hedef Dil Bilgisi Yapıları
1. Къэзгъэлъагъорэ Цӏэпапкӏэхэр (İsmin Yerine Geçen İfadeler): мыр, ар, мор
2. Упчӏэ Ыкӏи Мыдэныгъэ Шъуашэхэр (Soru ve Olumsuzluk Biçimleri): Мор уна?, Ар унэп.
3. Зие Шъуашэхэр (Sahiplik (İyelik) Biçimleri): уинанэ, итатэ, синанэ 4. Упчӏэ Цӏэпапкӏэхэр (Soru İfadeleri): Мыр хэт?, Мор сыд?
Sesletim
1. Hedeflenen 1. Grup Sesler: а-ы-е-э-о-у-и-я-м-р-т-н-с-л-лъ-х-п-жъ-д
2. Hedeflenen 1. Gruptaki İşaret: -ӏ
3. Farklı Seslerin Sesletimi ve Telaffuzu: ы-э-у-и-я-р-н-с-л-лъ-х-п-жъ-д
4. Vurgu ve Tonlama: Basit cümlelerde soru ve olumsuz ifadelerde tonlamayı ayırt edebilme: Мор уна?, Ар унэп.
5. Tekrar ve Taklit Yoluyla Otomatikleştirme: Kısa diyalog ve sözlük örneklerinin doğru sesletimle tekrarı. Basit cümle ve kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımı.
6. Sesletim ve Yazım İlişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken ses–harf eşleşmesini fark etme.
Kelimeler
Сэлам, нанэ, татэ, тэтэжъ, нэнэжъ, матэ, унэ, тхылъ, лэныст, сурэт, телефон, пыты, ныо |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | ADG.5.1.D. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebil me / izleyebilme – anlamlandırabilme
ADG.5.1.SES. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme ve kullanabilme
ADG.5.1.SÖS. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme ve kullanabilme
ADG.5.1.DBS. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme ve kullanabilme
ADG.5.1.O. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
ADG.5.1.K. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme
ADG.5.1.Y. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme |
|---|
| Alan Becerileri | YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma
YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma
YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma
YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma
YDAB2. Okuma-Anlamlandırma
YDAB3. Konuşma-Anlatma
YDAB4. Yazma-Anlatma |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak
E2.2. Sorumluluk
E2.4. Güven
E2.5. Oyunseverlik
E3.1. Muhakeme
E3.2. Odaklanma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.1. Uyum |
|---|
| Değerler | D2. Aile Bütünlüğü
D4. Dostluk
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk
D20. Yardımseverlik |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Fen Bilimleri, Görsel Sanatlar, İngilizce, Müzik, Sosyal Bilgiler, Türkçe |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB1. Temel Beceriler
KB2.2. Gözlemleme
KB2.4. Çözümleme
KB2.5. Sınıflandırma
KB2.7. Karşılaştırma
KB2.8. Sorgulama
KB2.10. Çıkarım Yapma
KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme
KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme
KB2.14. Yorumlama |
|---|
| Anahtar Kavramlar | aile, ev eşyaları, selamlaşma, tanışma, iletişim |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu çalışmaları ile değerlendirilebilir.
1. Performans Görevi: Alfabe Çalışması |
|---|
Evim Teması İşleniş Süreci
5. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) dersinde eylül ayı boyunca Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin öğrenci merkezli yaklaşımıyla “Evim” teması ele alındı. Bu tema, öğrencilerin Adigece ile tanışmalarını, dile ilişkin temel bilgi ve becerileri edinmelerini amaçladı. Tema kapsamında öğrenciler; selamlaşma, aile üyeleri, evde bulunan eşyalar gibi günlük yaşamdan seçilen bağlamlar aracılığıyla temel iletişim ifadeleriyle tanışır. Aynı zamanda Adige alfabesinin 1. grup harf ve işaretlerini öğrenerek bunları basit sözcük ve ifadelerde kullanmaya yönelik çalışmalar gerçekleştirir. Böylece öğrencilerin temel dil yapılarını günlük yaşamla ilişkilendirerek kullanmaları desteklenirken sonraki temalarda ele alınacak dil yapılarına ve alfabe çalışmalarına yönelik bir temel oluşturmaları amaçlandı. Öğretim sürecinin başlangıcında öğrencilerin ön öğrenmelerini harekete geçirmek amacıyla görsel, işitsel veya çoklu ortam materyallerinden yararlanıldı. Bu materyaller aracılığıyla öğrencilerin hedeflenen kelime, ifade ve dil yapılarına dikkatleri çekilebilir gözlem yapmaları, tahminlerde bulunmaları ve önceki öğrenmelerinden hareketle yeni öğrenme leri anlamlandırmaları desteklendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak duygularını hare kete geçirecek ve öğrenmeye aktif katılımlarını destekleyecek uygulamalara yer verildi. "Evim" temasında öğretmen “Selamlaşma”, “Aile Üyeleri” ve “Evde Bulunan Eşyalar” alt te malarına dair görseller ve destekleyici ipuçları sunarak öğrencilerin önceki bilgi ve de neyimlerini harekete geçirir (OB4). Öğrenciler okuma parçasını hızlı bir şekilde tarar ve öğrendikleri harf, kelime ve dil bilgisi unsurlarını fark etmeye çalıştı (OB1). Bu unsurlardan bildiklerini ifade eder. Ay boyunca yürütülen etkinliklerle ADG.5.1.D, ADG.5.1.SES, ADG.5.1.SÖS, ADG.5.1.DBS, ADG.5.1.O, ADG.5.1.K ve ADG.5.1.Y öğrenme çıktıları hedeflendi ve süreç planlandığı şekilde işletildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Ardından temalar ve hedef kelimeleri içeren kısa konuşma modelleri sunuldu. Öğrenciler önceden verilen modeli taklit ederek yeni bir içerik tasarlar, öğretmenin verdiği geri bildirimler ve destekleyici ögeler yardımıyla hazırladıkları bu yeni içeriği düzenledi (SDB1.2, SDB1.3). Öğrenciler temaya ilişkin hedeflenen ögeleri belirler, bu ögeleri sınıflandırır ve ortak bir sunum hazıdılar (D4.1, KB2.5). Öğretmen, öğrencilere yazmaları istenen görevin tam olarak ne olduğunu net bir dille anlattı (E3.2). Öğrencilerden yazılması istenen cümle veya parçaya benzeyen bir modeli incelemeleri istendi. Yazma görevinin sonunda öğrenciler, temaya uygun basit mesajları iletmiş olur (SDB1.3).
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
“Evim” teması ön değerlendirme sürecinde öğrencilerin temaya ilişkin ön bilgileri çeşitli etkinliklerle gözlemlendi. Bu süreçte öğrencilerin çevrelerini tanıma, kendilerini ve ailelerini tanıtmaya yönelik mevcut bilgi ve deneyimleri incelendi. Görseller, kısa vi deolar, kavram kartları gibi materyaller kullanılarak öğrencilerin hazırbulunuşluk düzey leri hakkında fikir edinildi. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğrencilerin ihtiyaçları dikkate alınarak ders sürecinde kullanılacak öğrenme materyalleri gerektiğinde yeniden düzenlendi. Öğrencilerin hedeflenen sesleri ifade eden harflerin yazımını tekrar etmesi için Kiril te melli Adige alfabesi çalışması yapıldı. Çalışma kâğıdında bu harfler ve işaretin sıralı bir şekilde olması istendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), sorumluluk (E2.2) ve güven (E2.4) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2) ve kendine uyarlama (SDB1.3) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğrencilerden "Selamlaşma", "Aile Üyeleri" ve "Evde Bulunan Eşyalar" alt temalarını içe ren, örnekteki gibi bir sunum yapmaları istendi. Öğrenciler, aile üyelerini ve ev eşyalarını içeren bir görseli kullanarak kısa bir sunum yaptı. Sunum aşağıdaki gibi metinler verilerek desteklenebilir: 1. Мыр сэры. Сцӏэр Темыр. Мыр синанэ. Ащ ыцӏэр Фатымэт. Ар шхын ӏэшӏухэр къытфэпщэрыхьэ. Мыр ситатэ. Ащ ыцӏэр Умар. Ар кӏэлэегъадж. Ар мэфэ къэс еджапӏэм макӏо. Мыр ситэтэжъ. Ащ ыцӏэр Али. Ар бэу газэт еджэ, Т.В еплъы. Мыр синэнэжъ. Ащ ыцӏэр Сэламэт. Ащ тхыдэжъ гъэшӏэгъонхэр къытфеӏотэжьых. Сшыпхъу ыцӏэр Жансэт. Ар апэрэ сыныфым щеджэ. Сшыхэм ацӏэхэр; Нарт, Беслан, Биболет, Ерыстэм. Ахэр джыри еджэрэп. 2. Мы сурэтым итыр сигъолъыпӏэ. Сигъолъыпӏэм сипӏэрэ, зы пхъэнтӏэкӏурэ, зы джанэ шкафрэ итых. Сипӏэтехъом, анахь сикӏасэрэ филм исурэт телъ. Ар ӏелса исурэт. Ӏелса исурэтхэр дэпкъыми пылъых. Öğrencilerin ayrıca kendi seviyelerine uygun Adigece bir şarkıyı ezberleyerek sınıfta söy lemeleri istendi. Bu aktivite, öğrencilere bilgileri özgün ve sanatsal bir şekilde kullanma imkânı verir.
Destekleme Çalışmaları
Öğrencilere ev eşyaları ve aile üyelerini gösteren iki farklı kategoride kartlar dağıtıldı. Öğrenciler bu kartları sınıflandırır ve doğru kelimelerle eşleştirdi. Böylece yazma konusunda desteğe ihtiyacı olan öğrencilerin hedef dildeki kelimeleri daha anlaşılır şekilde pratik yapmaları sağlanmış olur. Öğrenciler, temada hedeflenen bütün kelimeleri yazmak yerine tahtada verilen resim lerin altına, içinde bazı harflerin eksik bırakıldığı kelimeleri tamamlama alıştırması yaptı (Сэлам, нанэ, татэ, тэтэжъ, нэнэжъ, матэ, унэ, тхылъ, лэныст, сурэт, телефон, пыты, ныо). Kelimeler tamamlandıktan sonra öğrencilerden bu sesleri ve kelimeleri seslendirmeleri istendi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayında 5. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) dersinde “Evim” teması çerçevesinde 7 öğrenme çıktısı (ADG.5.1.D–ADG.5.1.Y) ele alındı. Öğrenme sürecinde dinleme / izleme-anlamlandırma (YDAB1), sesletim seçme-kullanma (YDDB3), sözcük seçme-kullanma (YDDB2) ve dil bilgisi seçme-kullanma (YDDB1) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Öğrencilerin merak (E1.1), sorumluluk (E2.2), güven (E2.4) ve oyunseverlik (E2.5) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2), kendine uyarlama (SDB1.3) ve iletişim (SDB2.1) becerileri geliştirildi. Aile bütünlüğü (D2), dostluk (D4), saygı (D14), sevgi (D15) ve sorumluluk (D16) değerleri sınıf içi etkinliklerle ilişkilendirildi. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2) ve görsel okuryazarlık (OB4) becerilerinin gelişimi desteklendi. Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Fen Bilimleri, Görsel Sanatlar, İngilizce, Müzik, Sosyal Bilgiler, Türkçe ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ay başında yapılan ön değerlendirme çalışmalarıyla öğrencilerin hazırbulunuşlukları belirlendi ve öğretim süreci buna göre düzenlendi. Gelecek ay ADG.5.2.D, ADG.5.2.SES ve ADG.5.2.SÖS öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Sonuç olarak eylül ayında planlanan öğrenme yaşantıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ilke ve hedeflerine uygun şekilde gerçekleştirildi.
5. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 — belge sayfası
5. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları
evrakburada