5. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026
5. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Okulda İlk Günüm teması, 7 öğrenme çıktısı (LAZ.5.1.D–LAZ.5.1.SES). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Okulda İlk Günüm |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Tema: Okulda İlk Günüm
Alt Temalar
Selamlaşma ve vedalaşma
Tanışma ve kendini tanıtma
Kişisel Bilgiler
İşlevsel Cümle Yapıları
Selamlaşma ve Vedalaşma İfadeleri Kullanma: "Xela Ǩaoba!, Ǩaite bidzirat!"
Hâl Hatır Sorma ve Cevap Verme: "Muç̌ ore?, Vrosi bore."
İsim Sorma ve Söyleme: "Ma mu cemozun?, Si mu cegozun?, Him mu cozun?", "Ma Tena cemozun., Si Teona cegozun., Him Şana cozun."
Memleket Sorma ve Söyleme: "Ma sonuri vore?, Si sonuri ore?, Him sonuri on?"
Bildiği ve Konuşabildiği Dilleri Söyleme: "Ma Lazuri miçkin, Si Turkuri isinapam."
Yaşadığı Yeri Söyleme: "Ma Arkabis psikidur."
Yaş Sorma ve Söyleme: "Ma naǩu tzaneri vore?, Si naǩu tzaneri ore?, Him naǩu tzaneri on?"
Onay ve Ret İfadeleri Kullanma: "Ho!, Var!" Basit Diyaloglar Kurma: "Xela Ǩaoba! Ma Tena cemozun. Si mu cegozun? – Ma Teona ce mozun. Si sonuri ore? – Ma Atinuri vore." Hedef Dil Bilgisi Yapıları– İsim Söyleme İfadeleri: "Ma … cemozun., Si … cegozun., Him … cozun."– Soru Yapıları: "Mu?, Naǩu ?, Sonuri ?, İsinapami?, So?, Gişǩuni?"
Anlık Durum ve Eylem İfade Eden Yapılar: "Cemodzun, visinapam, mişǩun, pskidur, vore, ore, on"– Sayılar (1–20): "Ar, jur, sum, otxo, xut, aşi, şkit, ovro, çxoro, vit, viťoar, viťocur, viťosum, viťootxo, viťoxut, viťoaşi, viťoşkit, viťoovro, viťoçxoro, eçi"
Olumlu ve Olumsuz İfadeler: "Ho, var"– Basit Bağlaç Kullanımı: "Do"
Sesletim
Lazcaya Özgü Seslerin Telaffuzu: "ç̌ , ǩ, p̌, q, ť, x, dz, ts, tz"
Farklı Seslerin Kelime İçinde Kullanımı: "ç̌ aç̌ a, ǩinçi, p̌ip̌eri, quci, ťoroci, xe, dzemuri, tsxeni, tzitzila"
Hedef Sözcükler xela ǩaoba, ǩaite bidzirat, muç̌ o re, vrosi bore, ma, si, him, cemozun, visinapam, mişkun, psikidur, sonuri, naǩu, tzaneri, atinuri, ar, jur, sum, otxo, xut, aşi, şkit, ovro, çxoro, vit, viťoar, viťocur, viťosum, viťootxo, viťoxut, viťoaşi, viťoşkit, viťoovro, viťoçxoro, eçi, ho, var. |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | LAZ.5.1.D. "Okulda İlk Günüm" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifade leri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme
LAZ.5.1.O. "Okulda İlk Günüm" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
LAZ.5.1.K. "Okulda İlk Günüm" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme
LAZ.5.1.Y. "Okulda İlk Günüm" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifade lerle yazabilme-anlatabilme
LAZ.5.1.DBS. "Okulda İlk Günüm" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme
LAZ.5.1.SÖS. "Okulda İlk Günüm" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme
LAZ.5.1.SES. "Okulda İlk Günüm" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme-kullanabilme |
|---|
| Alan Becerileri | YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma
YDAB2. Okuma-Anlamlandırma
YDAB3. Konuşma-Anlatma
YDAB4. Yazma-Anlatma
YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma
YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma
YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak
E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)
E2.1. Empati
E2.3. Girişkenlik
E2.4. Güven
E2.5. Oyunseverlik, E3.2.Odaklanma
E3.8. Soru Sorma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Farkındalık
SDB3.1. Uyum |
|---|
| Değerler | D4. Dostluk
D8. Mahremiyet
D10. Mütevazılık
D12. Sabır
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Türkçe, Sosyal Bilgiler, Matematik, Görsel Sanatlar, Müzik, Yabancı Dil, Fen Bilimleri, Be den Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB2.2. Gözlemleme
KB2.3. Özetleme
KB2.5. Sınıflandırma
KB2.6. Bilgi Toplama
KB2.7. Karşılaştırma
KB2.8. Sorgulama
KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme
KB2.14. Yorumlama |
|---|
| Anahtar Kavramlar | dil, hâl hatır, iletişim, isim, kişisel bilgi, Lazca, memleket, selamlaşma, ses, tanışma, telaffuz, yaş |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol lis teleri, gözlem formları, öğrenme günlüğü, yansıtıcı günlükler, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, zihin haritaları, öz / akran / grup değerlendirme formları, dijital üretimler (poster, video, ses kaydı), performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu çalışmaları ile değerlendirilebilir.
1. Performans Görevi: Kendimi Tanıtıyorum |
|---|
Okulda İlk Günüm Teması İşleniş Süreci
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda 5. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) dersinde eylül ayında “Okulda İlk Günüm” teması işlendi. Bu tema, öğrencilerin okul yaşamında karşılaşılan temel iletişim durumlarına yönelik Lazca kullanımını desteklemek amacıyla yapılandırılmıştır. Tema; selamlaşma, vedalaş ma, tanışma, kendini tanıtma ve kişisel bilgilere ilişkin iletişim bağlamlarını kapsadı. Öğrenme sürecinde öğrencilerin hedef dilde anlamlı ve iletişim odaklı etkileşimler kurmaları esas alındı. Temanın temel amacı, öğrencilerin okul ortamında temel iletişim becerilerini etkili ve işlevsel biçimde kullanmalarını sağlamaktır. Öğrenme sürecinin başında öğrencilerin ana dillerindeki selamlaşma, tanışma ve kendini tanıtma deneyimleri hatırlatılarak yeni öğrenmelere zemin hazırlandı. Günlük yaşamda kullandıkları adını söyleme, yaşını belirtme ve nereli olduğunu ifade etme gibi iletişim durumlarından hareketle mevcut bilgileri harekete geçirildi. Türkçe kısa diyaloglardan yararlanılarak bu ifadeler görünür hâle getirildi ve aynı iletişim durumlarının Lazcadaki karşılıkları gösterildi. "Okulda İlk Günüm" temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci; öğrencilerin okul ortamına ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla selamlaşma, vedalaşma, tanışma, kendini tanıtma ve kişisel bilgileri içeren başlık, anahtar kelime ve destekleyici görseller üzerinden başlatıldı (E1.1, SDB1.1, OB4, KB2.2). "Okulda İlk Günüm" temasına yönelik konuşma-anlatma süreci; öğrencilerin selamlaşma, tanışma, kendini tanıtma ve vedalaşma durumlarında isim, yaş, memleket, yaşadığı yer ve bildiği dillerle ilgili bilgilerin ifade edilebildiği deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sınıf içinde gerçekleştirilen kısa diyalog örnekleri ve canlandırmalar üzerinden başlatıldı (E1.1, E1.5, SDB1.1). "Okulda İlk Günüm" temasına yönelik yazma süreci; öğrencilerin okul ortamına, selamlaşma, tanışma, kendini tanıtma ve kişisel bilgileri paylaşmaya ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla başlatıldı (E1.1, SDB1.1). Öğrencilere isim, yaş, memleket, yaşadığı yer ve bildiği dillere ilişkin daha önce öğrenilen yapılar hatırlatıldı ve "Kendimi Tanıtıyorum" yazma görevi anlatıldı (E3.2, OB1). Öğrencilerin yazma görevinde ne yapılacağını anlaması sağlandı. "Okulda İlk Günüm" temasına yönelik sesletim seçme ve kullanma süreci; öğrencilerin se lamlaşma, vedalaşma, tanışma, kendini tanıtma ve kişisel bilgileri ifade etmeye yönelik hedef sesletim unsurlarına dikkat ederek dinlemeleriyle başlatıldı (E3.2). Öğrencilere okul ortamını yansıtan kısa diyalog, ses kaydı ve videolar sunuldu (OB2). Böylece LAZ.5.1.D, LAZ.5.1.O, LAZ.5.1.K, LAZ.5.1.Y, LAZ.5.1.DBS, LAZ.5.1.SÖS ve LAZ.5.1.SES öğrenme çıktılarına ulaşılmasına yönelik öğrenme yaşantıları gerçekleştirildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Öğrencilere "Sınıfta İlk Karşılaşma", "Yeni Arkadaşım", "Kendimi Tanıtıyorum" gibi başlıklar ile bu başlıkları yansı tan görseller birlikte sunuldu ve öğrencilerden bu görseller ile başlıklar arasında ilişki kur maları istendi (E3.2, OB1,KB2.2). Ardından selamlaşma, vedalaşma, tanışma, kendini tanıtmaya yönelik kısa ve basit bir metin öğrencilere sunu lur. Öğrenciler metni önce sessiz olarak bireysel şekilde okur ve ilk okumada metnin genel konusunu anlamaya odaklandı (E1.5, OB1, KB2.2). Selamlaşma, kendini tanıtma, kişisel bilgi paylaşma ve vedalaşma ifadelerini içeren kısa diyaloglar model olarak sunuldu (KB2.2, OB1, D8.4). Öğrencilerden günlük hayatta bir kişiyle ilk kez karşılaşma durumunu temel alarak ken dilerini tanıttıkları kısa bir video hazırlamaları istendi. Video hazırlama süreci, öğrencilerin sözlü ifade becerilerini geliştirmelerine ve telaffuzlarını pekiştirmelerine katkı sağladı.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Öğretim sürecinin başında öğrencilerin selamlaşma, tanışma ve temel kişisel bilgile ri ifade etme konularındaki hazır bulunuşluk düzeylerini belirlemek amacıyla "Adın ne?", "Kaç yaşındasın?", "Nerelisin?" gibi sorular yöneltilerek sözlü yanıt vermeleri istendi. Bu süreçte öğrencilerin ana dillerindeki iletişim deneyimlerinden hareketle hedef dilde basit ifadeleri anlama ve kullanma becerileri gözlemlendi. Ön değerlendirme; gözlem, sözlü etkileşimler ve kısa uygulamalar yoluyla gerçekleştirildi. Elde edilen veriler doğrultusunda öğretim süreci planlandı ve öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun öğrenme yaşantıları oluşturuldu. Öğrencilerin bu bilgileri ifade ederken selamlaşma, tanışma ve kendini tanıtma ifadelerini uygun şekilde kullanmaları desteklendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), kendine güvenme (E1.5) ve empati (E2.1) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2) ve iletişim (SDB2.1) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğrenciler ikili gruplara ayrıldı. Her gruptan günlük yaşamdan bir tanışma durumu (okulda ilk karşılaşma, teneffüste sohbet, sınıfta tanışma vb.) seçmeleri istendi. Etkinlik öncesinde selamlaşma ve kendini tanıtma ifadelerini içeren kısa örnek diyaloglar sunularak öğrencilerin bu ifadeleri birlikte tekrar etmeleri ve modele aşinalık kazanmaları sağlandı. Öğrenciler seçtikleri durum için selamlaşma ve kendini tanıtma ifadelerini kullanarak kısa diyaloglar oluşturdu, diyaloglarını prova edip canlandırdı. Öğrencilerin bu diyalogları farklı biçimlerde sunmaları (normal konuşma, abartılı ifade, beden dili kullanımı vb.) teşvik edildi. Öğrencilere selamlaşma, vedalaşma, tanışma ve kişisel bilgiler (isim, yaş, memleket) içeren kısa ancak hatalı hazırlanmış diyaloglar verildi. Bu diyaloglarda selamlaşma ifadeleri yanlış bağlamda kullanılmış, kişisel bilgiler eksik veya karışık verilmiş olabildi. Öğrenciler diyalogları inceleyerek hatalı ifadeleri belirledi.
Destekleme Çalışmaları
Öğrencilere selamlaşma, tanışma, kendini tanıtma ve vedalaşma durumlarında kullanılan ifadelerin yer aldığı kartlar verildi. Kartlarda "Merhaba", "Hoşça kal", "Adın ne?", "Benim adım…", "Kaç yaşındasın?", "Nerelisin?" gibi ifadeler bulundu. Öğrenciler bu kartları inceleyerek uygun ifadeleri seçip bu ifadelerle kendi diyaloglarını oluşturdu. Öğrenciler oluşturdukları diyalogları bir arkadaşıyla birlikte sesli olarak tekrar edebildi. Ardından diyaloglarını canlandırarak sınıf önünde sundu. Öğrencilere selamlaşma, vedalaşma, tanışma ve kişisel bilgileri (isim, yaş, memleket) yansıtan görseller (iki kişinin selamlaşması, vedalaşması, kendini tanıtması vb.) ve bu durumlara ait ifadeler verildi. Öğrenciler doğru ifadeyi doğru görselle eşleştirdi. Sonrasında öğrenciler ifadeleri sesli olarak tekrar edebildi. Böylece öğrencilerin selamlaşma, vedalaşma, tanışma ve kişisel bilgiler (isim, yaş, memleket) ile ilgili ifadeleri tanıyıp doğru biçimde kullanmaları desteklendi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayında 5. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) dersinde “Okulda İlk Günüm” teması çerçevesinde 7 öğrenme çıktısı (LAZ.5.1.D–LAZ.5.1.SES) ele alındı. Öğrenme sürecinde dinleme / izleme-anlamlandırma (YDAB1), okuma-anlamlandırma (YDAB2), konuşma-anlatma (YDAB3) ve yazma-anlatma (YDAB4) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Öğrencilerin merak (E1.1), kendine güvenme (E1.5), empati (E2.1) ve girişkenlik (E2.3) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2), iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri geliştirildi. Etkinliklerde dostluk (D4), mahremiyet (D8), mütevazılık (D10), sabır (D12) ve saygı (D14) değerleri ön plana çıkarıldı. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2), görsel okuryazarlık (OB4) ve kültür okuryazarlığı (OB5) becerilerinin gelişimi desteklendi. Türkçe, Sosyal Bilgiler, Matematik, Görsel Sanatlar, Müzik, Yabancı Dil, Fen Bilimleri, Be den Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ön değerlendirme sonuçları dikkate alınarak etkinlikler öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerine göre farklılaştırıldı. Gelecek ay LAZ.5.2.D, LAZ.5.2.O ve LAZ.5.2.K öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Sonuç olarak eylül ayında planlanan öğrenme yaşantıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ilke ve hedeflerine uygun şekilde gerçekleştirildi.
5. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 — belge sayfası
5. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları
evrakburada