6. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Kurmancca) Maarif Aylık Raporu Kasım 2026
6. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Kurmancca) (seçmeli) kasım ayı Maarif Model ders raporu: Merhaba, Başlıyoruz (Sılav, Em Dest Pê Dıkın), Okulum ve Çevrem…
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Merhaba, Başlıyoruz (Sılav, Em Dest Pê Dıkın) 2. Tema: Okulum ve Çevrem (Xwendıngeh Û Jîngeha Mın) |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Tema: “Merhaba, Başlıyoruz” (Silav, Em Dest Pê Dikin) Alt Temalar 1. Alfabe ve Sesler (Alfabe û Deng) 2. Sayılar (Hejmar) 3. Selamlaşma, Tanışma ve Vedalaşma (Silavdayîn, Hevnasîn û Xatirxwestin) İşlevsel Cümle Yapıları 1. Selamlaşma ve Vedalaşma (Resmî ve Samimi Hitaplar) Samimi: Merheba, tu çawa yî? Ez baş im, tu çawa yî? Resmî / Çoğul: Hûn çawa ne? Em baş in, spas dikin. Karşılama / Uğurlama: Bi xêr hatî / hatin. Li ser çavan. Bi xatirê te / we, oxir be. Zamanlı Selamlar: Beyanî baş, êvar baş, şev baş 2. Kendini ve Başkasını Tanıtma (Genişletilmiş) Kişisel Bilgi: Navê min ... ye, ez ji ... me. Ez ... salî me. Yaşam Alanı: Ez li ... dijîm, em li taxa ... dimînin. Başkasını Tanıtma: Ev hevalê / hevala min e. Navê wî / wê ... ye. Ew ji ... ye. 3. Soru Sorma ve Cevap Verme Kimlik: Navê te çi ye? Yer / Zaman: Tu li ku dijî? Tu ji ku yî? Sayısal: Tu çend salî yî? Pola te kîjan e? 4. Sayılar ve Eğitim Bilgileri Eğitim: Ez diçim pola şeşan. Ez di pola şeşan da dixwînim. Sayılar: Sayıların 20-100 arası kullanımı (Örnek: Ez duwazdeh salî me. Bavê min çil û du salî ye.) 5. Tanımlama ve İşaret Etme Ev pirtûka min e . Ev pênûsa min e. Ev xwendingeha me ye. Ev pola me ye. Ez di vê polê de dixwînim. Kişi: Ev hevalê min ê polê ye. Duygu, Durum ve Meslek İfadeleri Durum: Ez baş im. Ez bi nasîna te kêfxweş bûm. Kimlik: Ez xwendekar im. Ew mamoste ye. Hedef Dil Bilgisi Yapıları 1. Kişi Zamirleri Yalın Zamirler: Ez, tu, ew, em, hûn, ew. Bükümlü Zamirler: Min, te, wî / wê, me, we, wan 2. Şimdiki Zaman Fiil Çekimleri Okul ve Günlük Rutin: Ez diçim pola şeşan. 3. Olumlu ve Olumsuz Cümleler Durum: Ez baş im. Kimlik: Ez xwendekar im. Eylem: Ez dersê dixwînim. 4. Soru Yapıları Temel Sorular: Kî, çi, çima, kîjan, çawa? Kişisel Sorular: Navê te çi ye? Tu ji ku yî? 5. “Olmak” Fiilinin Kullanımı Meslek ve Durum: Ez xwendekar im. Ew mamoste ye. 6. Sahiplik Yapıları / Eril ve Dişil Ayrımı Eril: Navê min, hevalê min Dişil: Pirtûka min, hevala min, pola min Sesletim 1. Temel Ünlü ve Ünsüz Sesler Ünlüler: Sekiz temel ünlünün (a, e, ê, i, î, o, u, û) kısa ve uzun değerleri üzerinde durulur. Özellikle birbirine yakın seslerin (e-ê, i-î) kelime anlamını nasıl değiştirdiği (Mînak: ser - baş / sêr - sihir) fark ettirilir. Ünsüzler: 31 harflik alfabedeki tüm ünsüzlerin doğru telaffuzu pekiştirilir. 2. Farklı ve Kritik Seslerin Sesletimi Odak Sesler: ê, q, w, x, xw. Uygulama: Bu seslerin sadece tanınması değil, kelime içindeki konumuna göre (başta, ortada, sonda) doğru çıkarılması sağlanır. Örnek: Xwendekar (Öğrenci), Qehwe (Kahve), Welat (Vatan). Ayırt Etme: Türkçede olmayan bu seslerin artikülasyon noktaları (gırtlak ve dudak pozisyonları) üzerinde durulur. 3. Vurgu, Tonlama ve Ezgi Cümle Vurgusu: Basit cümlelerde vurgunun genellikle fiil üzerinde olduğunu fark etme. Tonlama: Soru cümlelerindeki yükselen tonlama ile olumlu / olumsuz cümlelerdeki düşen tonlamayı ayırt edebilme ve doğru uygulama. Mînak: “Tu tî yî?” (Susadın mı? - Soru tonu) vs. “Tu tî yî.” (Susadın. - Bilgi tonu). 4. Akıcılık ve Otomatikleştirme Diyalog Tekrarı: Günlük yaşam senaryolarını içeren kısa diyalogların, doğal bir konuşma hızında ve doğru vurguyla tekrar edilmesi. Bağlamsal Kullanım: Hedef kelimelerin farklı cümle yapıları içinde taklit yoluyla akıcılığının sağlanması. 5. Sesletim ve Yazım İlişkisi Ses-Harf Eşleşmesi: Kurmanccanın “yazıldığı gibi okunan” yapısını kavrama. Yazım Kuralları: Ses değişimlerinin yazıya nasıl yansıdığını fark etme. Dikkat: Yazılışı aynı olup okunuşu farklılaşan temel yapıların telaffuzuna yönelik kulak dolgunluğu oluşturma. Dilin ses, alfabe ve dil bilgisi yapısına ilişkin kazanılan doğru farkındalık, dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerinin bütüncül gelişimini sağlayan ve dili işlevsel kılan temel unsurdur. Sayılar ve iletişim kalıplarının sosyal bağlama uygun kullanımı, bireyin kendini etkili ifade etmesini desteklerken kültürel değerleri tanıma, aidiyet duygusu geliştirme ve dili amacına uygun bilinçle kullanma becerisini güçlendirir. Tema: Okulum ve Çevrem (Xwendingeh û Jîngeha Min) 1. Okul ve Çevre (Xwendingeh û Jîngeh) 2. Aile (Malbat) 3. İş ve Meslekler (Kar û Pîşe) 1. Selamlaşma - Gündelik Dil Kalıpları - Meslek İfadeleri Gün İçindeki Zaman Dilimlerine Uygun Kalıplar: “Merhaba, Roj baş, Beyanî baş, Êvar baş, Şev baş” Hâl-Hatır Sorma Kalıpları: “Tu çawa yî? – Ez baş im, spas dikim, tu çawa yî? – Ez jî baş im.” Nezaket Bildiren Söz Kalıpları: “Ser çavan, kerem bike. Vedalaşma Bildiren Söz Kalıpları: “Bi xatirê te. Oxir be!” vs. Meslekleri Tanıtım Kalıpları: “Ew mamoste ye û dersê dide zarokan. Bijîşk nexweşan derman dikin.” 2. Basit Soru-Cevap Cümleleri Nesneyi ve Kişiyi Tanımlama: “Ev çi ye? Ew kî ye? Ew hevalê / hevala min e.” Aidiyet ve Kimlik: “Navê wî / wê çi ye? Navê wî / wê êlîn e. Tu li ku dijî? Ez li Taxa Tenduristîyê dijîm.” Okul Hayatına Dair Detaylar: “Tu di kîjan polê de yî? Ez di pola 6 / Ayê de me. Saet çend e? Saet neh e. 3. Tanımlama ve Betimleme Cümleleri Eşyayı Sadece Göstermekle Kalmayıp Nitelemek: Ew sarinc li pêjgehê ye. Ev jûra me ya rûniştinê ye.” 4. Duygu ve Durum Bildiren Cümleler Öğrencinin Kendi İç Dünyasını İfade Etmesi: “Ez îro pir kêfxweş im. Ew hevalê min pir ye. Ez ji dersa muzîkê pir hez dikim. 1. Kişi Zamirleri: Yalın kişi zamirleri “Ez, tu, ew, em, hûn, ew”; bükümlü kişi zamirleri “Min, te, wî / wê. me, we, wan”; “xwe / kendi” dönüşlülük zamiri ayrımını yapar. 2. Temel Fiil Çekimleri: Şimdiki / geniş zamanın sürekliliği “Ez dixwînim.”, gelecek zamanın planı “Ez ê bixwînim.” ve geçmiş zamanlılık “Min xwend.” gibi fiilleri okul ve ev hayatında kullanır. 3. Yardımcı Fiillerle Kapasite Oluşturma: “İstek”, “yeterlilik” ve “gereklilik” bildiren yapılar Ez “dixwazim” fêr bibim., Ez “dikarim” pênûsê bidim te., “Divê” em dersên xwe bixwînin. 4. “Bûn” (Olmak) Fiili ile Kimlik İnşası: Mesleki ve statüsel tanımlar “Ez xwendekar im. Ew mamoste ye. Bavê min cotkar e. “ 5. Olumluluk ve Olumsuzluk Bildiren Cümleler: Varlığı ve yokluğu ifade etme “Li vir pirtûkxane heye. İzafe ve Sahiplik Sistemi 6. Erillik-Dişillik Ayrımı: “Kekê min (Eril), Eta min (Dişil), Hevalên min (Çoğul).” 7. İsim Tamlamalarının Akıcılığı: “Dengê mamoste, deriyê polê. 8. Niteleyici Sıfatlar: Renk, boyut ve özellik katma ; “darên bilind, baxçeyê fireh, deh pênûs.” Sesletim, Tonlama ve Yazım İlişkisi 1. Temel Ünlü ve Ünsüz Sesler Ünlülerin Doğru Telaffuzu: a, e, ê, i, î, o, u, û Ünsüzlerin Doğru Telaffuzu: b, c, ç, d, f, g, h, j, k, l, m, n, p, q, r, s, ş, t, v, w, x, y, z 2. Farklı Seslerin Sesletimi ve Telaffuzu: Türkçede bulunmayan sesler (ê, î, û, q, w, x, xw); tema kapsamındaki “xwendingeh, pirtûkxane, pêjgeh, bijîşk, xwişk, qijik, werziş” gibi kelimelerle çalışılır. Bu seslerin doğru çıkarımı için dinleme-tekrar ve tekerleme egzersizleri yapılır. 3. Fonetik Yakınlık: Sesletimi birbiriyle karıştırılmaya müsait olan “e-ê, v-w, k-q, i-î, u-û, h-x” gibi harflerin doğru okunması için “ev-ew, ker-kêr, kelem-qalem, pir-pîr, tu-tû, halxal” gibi sözcüklerle çalışılır ve bu doğrultuda söz konusu sözcüklerle okuma-dinleme- görme (görsel kodlama ve renklendirmelerle destekleme) egzersizleri gerçekleştirilir. 4. Fonetik Farkındalık: Kurmancca alfabesine özgü ünlü (ê, î, û) ve ünsüz (q, w, x) seslerin, özellikle tema kelimeleri olan “xwendingeh, xanî, pêjgeh, qijik, şaneşîn, wêne” üzerinden telaffuz ve yazım uyumunun kavratılması. 5. Anlamı Değiştiren Tonlama: Soru sorarken yükselen ses, onaylarken inen ses tonu. Duyguyu sese bindirme çalışmaları “Ma tu hatî? (Şaşkınlık / Soru), Belê! (Kararlılık / Onaylama).” 6. Taklit ve Otomatikleştirme: Dilin doğal bir refleks hâline gelmesi için tekerlemeler, ritmik tekrarlar ve rol yapma (drama) tekniklerinin kullanılması. 7. Sesletim ve Yazım İlişkisi: Öğrencilerin, tema kapsamında öğrendikleri kelimeleri (ajel, pêjgeh, jûr, qijik, wêne, xanî, xwendingeh vs.) doğru okuyup yazarken ses-harf ilişkisini fark etmeleri sağlanır. Telaffuz ile yazım arasındaki uyum üzerinde durularak okuma ve yazma becerileri geliştirilir. 8. Kavram-Nesne-Mekân Eşleşmesi: Zihinsel haritalama; öğrencinin bir kelimeyi duyduğunda (paldank / koltuk) onu hem görseliyle (koltuk) hem de mekânıyla (jûra rûniştinê / oturma odası) anında eşleştirebilme becerisi. Yakın çevre, dili doğal yaşam bağlamında deneyimleme, somuttan soyuta, yakından uzağa ve hayatilik ilkeleri doğrultusunda öğrenmeyi anlamlı ve kalıcı kılma alanıdır. Aile, okul, sosyal çevre ve çalışma yaşamına dair söz varlığının işlevsel kullanımı, dört temel dil becerisini bütüncül biçimde desteklerken bireyin çevresini anlamlandırmasını, aidiyet ve sorumluluk bilinci kazanmasını ve kültürel kimliğiyle sürdürülebilir bağlar kurmasını sağlar. |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | KUR.6.1.D. “Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme KUR.6.1.O. “Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme KUR.6.1.K. “Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme. KUR.6.1.Y. “Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme KUR.6.1.DBS. “Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme KUR.6.1.SÖS. “Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme KUR.6.1.SES. “Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme-kullanabilme KUR.6.2.D. “Okulum ve Çevrem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme KUR.6.2.O. “Okulum ve Çevrem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme KUR.6.2.K. “Okulum ve Çevrem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme KUR.6.2.Y. “Okulum ve Çevrem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme KUR.6.2.DBS. “Okulum ve Çevrem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme KUR.6.2.SÖS. “Okulum ve Çevrem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme KUR.6.2.SES. “Okulum ve Çevrem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme-kullanabilme |
|---|
| Alan Becerileri | YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma YDAB2. Okuma-Anlamlandırma YDAB3. Konuşma-Anlatma YDAB4. Yazma-Anlatma YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma |
|---|
| Kavramsal Beceriler | KB2.2. Gözlemleme KB2.5. Sınıflandırma KB2.7. Karşılaştırma KB2.8. Sorgulama KB2.10. Çıkarım Yapma KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme KB2.13. Yapılandırma KB2.14. Yorumlama KB2.15. Yansıtma KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme) |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak E1.3. Azim ve Kararlılık E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik) E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven) E2.1. Empati E2.2. Sorumluluk E2.3. Girişkenlik E2.5. Oyunseverlik E3.1. Muhakeme E3.2. Odaklanma E3.7. Sistematiklik E3.8. Soru Sorma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık) SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma) SDB2.1. İletişim SDB2.2. İş Birliği SDB2.3. Sosyal Farkındalık SDB3.1. Uyum |
|---|
| Değerler | D3. Çalışkanlık D5. Duyarlılık D8. Mahremiyet D11. Özgürlük D12. Sabır D14. Saygı D16. Sorumluluk D6. Dürüstlük D17. Tasarruf D20. Yardımseverlik |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı OB2. Dijital Okuryazarlık OB4. Görsel Okuryazarlık OB5. Kültür Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler, İngilizce, Görsel Sanatlar, Müzik, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB2.2. Gözlemleme KB2.5. Sınıflandırma KB2.7. Karşılaştırma KB2.8. Sorgulama KB2.10. Çıkarım Yapma KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme KB2.13. Yapılandırma KB2.14. Yorumlama KB2.15. Yansıtma KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme) KB2.20. Sentezleme |
|---|
| Anahtar Kavramlar | dil, harf, Kurmancca, Kurmancca alfabesi, Kurmancca dersi, okul, saygı, sayı, selamlaşma, ses, sınıf sıra sayıları, tanışma, tanıtma, adres, ağaç aile bireyleri, aile, araç gereç, arkadaş, çevre, ders, doğa, eşya, ev, hayvan, iş, kütüphane, mahalle, meslek, sınıf, yaşam alanı |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Dinleme / izleme-anlamlandırma ve okuma-anlamlandırma becerilerine ait öğrenme çıktılarına ulaşılıp ulaşılmadığını belirlemek amacıyla öz bildirim çalışmaları yaptırılabilir. Öğrencilerin akıcı ve doğru okuma becerilerindeki gelişimi, gözlem formları ile izlenebilir ve öğrencilere düzenli geri bildirim verilebilir. Öğrencilerin dinleyecekleri / izleyecekleri veya okuyacakları metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilmelerini desteklemek amacıyla sözcük ilişkilendirme ve kelime kümeleme etkinlikleri ile zihin haritaları kullanılabilir. Konuşma-anlatma becerilerine ait öğrenme çıktıları kısa konuşma uygulamaları, diyalog çalışmaları, canlandırma etkinlikleri ve çeşitli performans görevleri ile değerlendirilebilir. Bu süreçte öğretmen, kontrol listeleri kullanarak öğrencinin gelişimini izleyebilir. Konuşma ve yazma becerilerine yönelik çalışmalar sırasında öğrencilerin düşüncelerini yapılandırmalarını desteklemek amacıyla kavram haritaları, zihin haritaları ve çalışma kâğıtları kullanılabilir. Yazma-anlatma becerilerinin değerlendirilmesinde kısa yazma çalışmaları, cümle ve paragraf yazma etkinlikleri ile öğrenme günlüğü ve yansıtıcı günlükler kullanılabilir. Yazılı üretim sürecinde, öğrencilerin kendi tahminlerinden yararlanabilmeleri için eşleştirme ve kavram ilişkilendirme görevleri uygulanabilir. |
|---|
Merhaba, Başlıyoruz (Sılav, Em Dest Pê Dıkın) Teması İşleniş Süreci
6. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Kurmancca) dersinde ekim ayında başlanan “Merhaba, Başlıyoruz (Sılav, Em Dest Pê Dıkın)” teması üzerindeki çalışmalara kasım ayında devam edildi. Ay başında önceki ayın öğrenmeleri kısa tekrar etkinlikleriyle hatırlatılarak yeni öğrenme çıktılarına geçildi. Ayın ilerleyen haftalarında “Okulum ve Çevrem (Xwendıngeh Û Jîngeha Mın)” temasına başlandı. Öğrencilerin bu temada öğrenecekleri ile ön öğrenmelerde Türkçe ve Kurmancca derslerinde edindikleri bilgilerin bağlantısı kuruldu. Daha önce öğrendikleri okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan ifadeler ile bu temada “ Ev bavê min e û mamoste ye. (Bu benim babamdır.)”, “Em bi pênûsê nivîsan dinivîsin û bi jêbirê çewtîyên xwe jê dibin (Biz kalemle yazar ve hatalarımızı silgiyle sileriz.)”, “Di pola me de bîst rûniştek û du nexşe hene. “Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sesler, sayı adları, selamlaşma, tanışma ve vedalaşma yansıtan görseller üzerinden başlatıldı (E1.1, E1.4, E1.5). “Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik konuşma-anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşmaya ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatıldı (SDB1.1, E1.1, E1.5). Öğrencilerin seslere ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, sayıları adlandırmaları, selamlaşma ve vedalaşma unsurlarını ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlandı. “Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik yazma-anlatma süreci, Kurmanccada kullanılan ancak Türkçede kullanılmayan ê, î, q, û, w, x, xw seslerine ilişkin görseller gösterilerek ve kısa ifadeler üzerinde durularak başlatıldı (E1.1, E1.5, E3.2, SDB1.2). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri, ses ve sayılara ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları; selamlaşma,tanışma ve vedalaşma ifadelerini ve bunlarla ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit ifadelerle yazılı olarak ifade etmeleri sağlandı. “Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik dil bilgisi seçme-kullanma süreci; sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurlarını yansıtan görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı (E1.1, E1.5, SDB1.2). Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar etti. “Di pola me de bîst û pênc xwendekar hene.(Sınıfımızda yirmi beş öğrenci vardır.)”, “Merheba navê min Azad e, navê te çi ye? “Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik sözcük seçme-kullanma süreci; sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşmaya ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve gördü (E1.1, E2.5, OB4). Sınıfça tekrar etkinliği yapıldı. “Okulum ve Çevrem” temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini yansıtan görseller üzerinden başlatıldı (E1.1, E1.4, E1.5, E3.2, SDB3.1). “Okulum ve Çevrem” temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla okul-çevre, iş-meslek ve aile bireyleri ile ilgili ifadeleri içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatıldı (E1.1, E1.5, SDB1.2). “Okulum ve Çevrem” temasına yönelik konuşma-anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerine ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatıldı (E1.1, E1.5, SDB1.2). Öğrencilerin okullarındaki alanları hatırlamaları, çevrelerindeki nesneleri adlandırmaları, çeşitli meslek gruplarını ifade etmeleri ve yönergeleri fark etmeleri sağlandı. “Okulum ve Çevrem” temasına yönelik yazma-anlatma süreci; okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan görseller gösterilerek ve kısa ifadeler üzerinde durularak başlatıldı. Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri, okulundaki alanları hatırlamaları, çevresindeki nesneleri adlandırmaları, bunların ne işe yaradıklarını, çeşitli meslek gruplarına dair ifadeleri ve bunlarla ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri orta düzeyde yazılı olarak ifade etmeleri sağlandı (E1.1, E1.5, E3.2, SDB1.2). “Okulum ve Çevrem” temasına yönelik dil bilgisi seçme-kullanma süreci; okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan unsurları yansıtan görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı. “Ev xwişka te ye, çi karî dike? (Okulumuzda sekiz derslik ve bir kütüphane vardır.)”, “Pisîk li ber derî dimawe. (Kedi dışarıda miyavliyor.)” gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturuldu (E1.1, E1.5, SDB1.2). “Okulum ve Çevrem” temasına yönelik sözcük seçme-kullanma süreci, okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerine ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve gördü (E1.1, OB4). Böylece KUR.6.1.D, KUR.6.1.O, KUR.6.1.K, KUR.6.1.Y, KUR.6.1.DBS, KUR.6.1.SÖS, KUR.6.1.SES, KUR.6.2.D, KUR.6.2.O, KUR.6.2.K, KUR.6.2.Y, KUR.6.2.DBS, KUR.6.2.SÖS ve KUR.6.2.SES öğrenme çıktılarına ulaşılmasına yönelik öğrenme yaşantıları gerçekleştirildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan sesler; sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri hakkında tahminlerde bulunulması sağlandı. “Merhaba, Başlıyoruz” temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunuldu. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranması, konusunun algılanması, temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklendi. Görseller ve metin parçaları incelenerek “Bu metinde Türkçede hiç karşılaşmadığınız hangi harfleri görüyorsunuz?”, “Sizce Kurmanccada ‘20‘den sonraki sayılar (21) nasıl bir mantıkla bir araya getiriliyor?”, “Metindeki karakterler günün hangi vaktinde konuşuyor olabilir?” gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlandı (SDB1.2, D14.1, OB1, OB4, KB2.2). Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlandı ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunuldu ( SDB2.1, OB4, KB2.2). Öğrencilere, kendi ailesini veya hayalî bir aileyi tanıtan bir görsel sunum hazırlayacakları performans görevi verildi.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Bu süreçte öğrencilerin “Okulum ve Çevrem” teması kapsamındaki temel kavramlara ve günlük yaşam diline hâkimiyetini ölçmek amacıyla “Çevrenizde hangi canlılar var bunların Kurmancca adları nedir?”, “Okulunuzun ve evinizin adresini tam olarak söyleyebilir misiniz?”, “Sınıfınızdaki eşyaları ve çevrenizde gördüğünüz nesneleri Kurmancca adlandırabiliyor musunuz?”, “Günlük hayatta karşılaştığınız kişileri, ailenizi ve onların iş ve mesleklerini söyleyebilir misiniz?” gibi sorularla öğrencilerin ön bilgileri yoklandı. -”Ez li dikan yan jî li bazarê dixebitim. Ez sêv, hirmî û tirî difroşim. Ben elma, armut ve üzüm satıyorum. Parmağını kaldıran ilk öğrenci -”Tu mêwefiroş î.” (Sen manavsın.) diyerek doğru cevabı verdi. İkinci gönüllü öğrenci tahtaya çıkabilir -”Ez li nexweşxaneyê dixebitim. Ez nexweşan derman dikim. Ben hastaları tedavi ediyorum. -”Tu bijîşk î. ” (Sen doktorsun.) cevabını verdi. Sınıfta gönüllü bir öğrenci, bir A4 kâğıdını dörde böler, her bölmede temayla ilgili bir resim çizer ve resimlerin altına sadece bir cümle yazar. 1. kareye “sınıfın veya bir okul eşyası” nın resmini (bir kalem olabilir) çizer. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), azim ve kararlılık (E1.3) ve kendine inanma (E1.4) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2) ve kendine uyarlama (SDB1.3) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğrenciler, öğrendikleri kelimelerden ve sayılardan oluşan kendi tombala kartlarını oluşturdular. Torbadan çekilen Kurmancca sayıları veya içinde özel seslerin geçtiği kelimeleri kartlarında bulmaya çalışırken, çıkan her kelimeyi kısa bir cümle içinde kullanarak pekiştirdiler. Öğrenciler, sınıfa getirdikleri çeşitli eşyalara 100‘e kadar olan sayılarla fiyat etiketleri hazırladılar. Alışveriş simülasyonu yaparak “Ev çend e?” (Bu ne kadar?) sorusu ve temel nezaket kalıplarıyla (spas, kerem bike) karşılıklı pratik yaptılar. Öğrenciler; isim, yaş ve memleket bilgilerinin yer aldığı renkli birer “Tanıtım Kartı” hazıdılar. Sınıf içinde dolaşarak birbirlerine “Navê te çi ye? (Adın nedir?)” ve “Tu çend salî yî?” gibi sorular sorabilirler ve aldıkları cevaplara göre arkadaşlarının kartlarındaki bilgileri not. Doğadaki canlıların (ajel, dar, kulîlk) dilinden, onların yaşam alanlarını ve ihtiyaçlarını anlatan kısa hikâyeler yazıldı. Okulda karşılaşılan bir sorunu ve çözümünü içeren nezaket kalıplarıyla örülü kısa skeçler hazırlayıp sınıfta sahnelendi. Farklı meslek gruplarının [bijîşk, cotkar, karker, mamoste (doktor, çiftçi, işçi, öğretmen) vb.] çalışma ortamlarını ve toplumsal rollerini içeren bir çalışma yapıp Kurmancca karşılaştıran kısa sunumlar hazırlandı. Okulun bölümleri [irtûkxane, pol (kütüphane, sınıf)] ve evin kısımları [pêjgeh, şaneşîn (mutfak, balkon)] buralarda ne tür etkinliklerin yapıldığı “rûdinin”, “dixwin”, “radizin” (oturur, okur, yatar) gibi yapılar kullanılarak ayrıntılı raporlandı.
Destekleme Çalışmaları
Öğrencilere; Kurmanccaya özgü seslerin kullanımını, 100‘e kadar olan sayı adlarını, selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini içeren yarım bırakılmış cümleler sunuldu. Örneğin “Navê min Mustafa ye, navê te...? (Benim adım Mustafa‘dır, senin adın...?)”, “Ez... salî me. (Ben... yaşındayım.)”, “Ev... ye. (Bu...‘dur.)” gibi boşluklar içeren yapılar verildi. Öğrenciler, kelime dağarcıklarındaki en temel ve tanıdık ifadeleri kullanarak bu yarım cümleleri tamamladı. Öğrencilere sesler (özellikle i-î, u-û gibi ayırt edici harfler), 100‘e kadar olan sayı adları, selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ile ilgili ifadeler [”sê”, “çar”, “ez”, “tu”, “hûn” (üç, dört, ben, sen siz)] ve bunlara karşılık gelen görseller (sayı kartları, el sıkışan insanlar, vedalaşan çocuklar vb.) karışık olarak verildi. Ev ve okul adreslerini hazır cümle kalıpları üzerinden [Navnîşana min... ye (Adresim.... dir.)] boşluk doldurarak söyleme çalışmaları yapıldı. (Bu annemdir ve doktordur.)”, “Kekê min karkerî jêhatî ye. Ders programındaki temel ders adları [bîrkarî, werziş, Kurmancca (matematik, beden eğitimi ve spor)] ve günler sınıf içindeki “dil koçları” (akran desteği-kubaşık öğrenme) ile tekrarlar yapılarak ezberlendi. Ev eşyaları [sarinç, paldank, rûniştek (buzdolabı, koltuk, sandalye)] ve okul araç gereci [lênûsk, jêbir (defter, silgi)] görsellerle eşleştirilip bunların isimleri yüksek sesle tekrar edildi. Öğrencilerin karmaşık metinler yerine “Ev pênûs e (Bu kalemdir.)”, “Ev bijîk e. (Bu doktordur.)” gibi en temel cümle yapılarıyla etkinliklere dâhil edilmeleri sağlandı.
Kasım Ayı Genel Değerlendirme
Kasım ayı boyunca 6. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Kurmancca) dersinde “Merhaba, Başlıyoruz (Sılav, Em Dest Pê Dıkın)” ve “Okulum ve Çevrem (Xwendıngeh Û Jîngeha Mın)” temaları kapsamında 14 öğrenme çıktısı (KUR.6.1.D–KUR.6.2.SES) üzerinde çalışıldı. Öğrenme sürecinde dinleme / izleme-anlamlandırma (YDAB1), okuma-anlamlandırma (YDAB2), konuşma-anlatma (YDAB3) ve yazma-anlatma (YDAB4) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Etkinliklerde gözlemleme (KB2.2), sınıflandırma (KB2.5), karşılaştırma (KB2.7) ve sorgulama (KB2.8) kavramsal becerileri işe koşuldu. Öğrencilerin merak (E1.1), azim ve kararlılık (E1.3), kendine inanma (E1.4) ve kendine güvenme (E1.5) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2), kendine uyarlama (SDB1.3) ve iletişim (SDB2.1) becerileri geliştirildi. Çalışkanlık (D3), duyarlılık (D5), mahremiyet (D8), özgürlük (D11) ve sabır (D12) değerleri sınıf içi etkinliklerle ilişkilendirildi. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2), görsel okuryazarlık (OB4) ve kültür okuryazarlığı (OB5) becerilerinin gelişimi desteklendi. Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler, İngilizce, Görsel Sanatlar, Müzik, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Önceki ayın öğrenme çıktılarıyla bu ayın çıktıları arasında bağlantı kurularak öğrenmelerin kalıcılığı desteklendi. 16-20 Kasım birinci dönem ara tatili nedeniyle ay üç ders haftasından oluştu; tatil öncesi ve sonrasında öğrenmeler kısa tekrarlarla pekiştirildi. Gelecek ay KUR.6.3.D, KUR.6.3.O ve KUR.6.3.K öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Sonuç olarak kasım ayında planlanan öğrenme yaşantıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ilke ve hedeflerine uygun şekilde gerçekleştirildi.
6. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Kurmancca) Maarif Aylık Raporu Kasım 2026 — belge sayfası
6. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları