7. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026
7. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Şehrim teması, 7 öğrenme çıktısı (ZAZ.7.1.D–ZAZ.7.1.SES). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Şehrim |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Tema: Şehrim Alt Temalar 1. Şehir Hayatı 2. Tarihî ve Turistik Yerler 3. Gezi Kültürü İşlevsel Cümle Yapıları 1. Şehri Tanıma: Ino şarıstan o, ıtya suk a, ıni dıkan i, mehleyi şarıstani, uca dı cehdeyi gırdi esti, kuçeyi dergi. 2. Basit Soru Sorma ve Cevap Verme: Şıma şarıstan dı geyrayi, şarıstan dı çend mehleyi esti, cadeyo pil dı zaf wesayiti esti, dıkani her roc akerde yi. 3. Sayı ve Temel Bilgiler: Vist panc dıkani, zereyê parka şarıstan dı pansey dari esti. 4. Basit Tanımlama ve Gösterme: Ino dıkan o, oca pasaj o, o perr dı kuçeyi esti, ına camiya tarixi ya, oca Qonaxê Wali yo. 5. Basit Duygu ve Durum İfadeleri: Şarıstanê ma rınd o. A, park dı runıştış ra hes kena Hedef Dil Bilgisi Yapıları 1. Geniş Zaman: Ez her roc kıtab wanena. Ma tımotım ders xebıtiyeni. 2. Şimdiki Zaman: Ez ha şına mekteb. Melım ho yeno sınıf. Qıci hê kay keni. Sesletim 1. Kalın ve İnce Harf Ayrımı: tele-tole, serd-say, 2. Kalın ve İnce Harflerin Sesletimi ve Telaffuzu: her-herr, ser, serr 3. Vurgu ve Tonlama: Günlük konuşma cümlelerinde ince ve kalın harflerin nasıl kullanıldıklarını ayırt edebilme 4. Tekrar ve Taklit Yoluyla Otomatikleştirme: Kısa diyalog ve sözlük örneklerinin doğru sesletimle tekrarı. Basit cümle ve kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımı 5. Sesletim ve Yazım İlişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken, ses–harf ve kelime eşleşmesini fark etme 6. Hedef Kelimeler: mekani, şarıstani, mekteb, universite, stadyum, dıngê wesayitan, istasyonê tren, raşteyê teyareyi, otel, fırın, dıkan, cayê erinayişi, postaxane, nêweşxane, itfaiye, eywan, parqa wesayitan, kuçe, rayir, cehde, ver, pey, kışt, miyan, ser, bın, cêr, cor, diyar, zerre, teber, lewe, koşe, pırt, rayir, çıla, bisiklet, market, berber |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | ZAZ.7.1.D. "Şehrim" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme ZAZ.7.1.O. "Şehrim" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme- anlamlandırabilme ZAZ.7.1.K. "Şehrim" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme- anlatabilme ZAZ.7.1.Y. "Şehrim" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme- anlatabilme ZAZ.7.1.DBS. "Şehrim" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme ZAZ.7.1.SÖS. "Şehrim" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme ZAZ.7.1.SES. "Şehrim" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletim seçebilme-kullanabilme Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır. |
|---|
| Alan Becerileri | YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma YDAB2. Okuma-Anlamlandırma YDAB3. Konuşma-Anlatma YDAB4. Yazma-Anlatma YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak E1.3. Azim ve Kararlılık E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik) E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven) E2.2. Sorumluluk E2.3. Girişkenlik E2.4. Güven E3.2. Odaklanma E3.4. Gerçeği Arama E3.5. Açık Fikirlilik E3.8. Soru Sorma E3.9. Şüphe Duyma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık) SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma) SDB2.1. İletişim SDB2.2. İş Birliği SDB2.3. Sosyal Farkındalık SDB3.1. Uyum |
|---|
| Değerler | D5. Duyarlılık D6. Dürüstlük D9. Merhamet D11. Özgürlük D14. Saygı D15. Sevgi D16. Sorumluluk D17. Tasarruf D18. Temizlik D19. Vatanseverlik |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı OB2. Dijital Okuryazarlık OB4. Görsel Okuryazarlık OB5. Kültür Okuryazarlığı OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Türkçe, Görsel Sanatlar, Sosyal Bilgiler, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB1. Temel Beceriler KB2.2. Gözlemleme KB2.3. Özetleme KB2.4. Çözümleme KB2.5. Sınıflandırma KB2.6. Bilgi Toplama KB2.7. Karşılaştırma KB2.8. Sorgulama KB2.9. Genelleme KB2.10. Çıkarım Yapma KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme KB2.14. Yorumlama KB2.17. Değerlendirme KB2.20. Sentezleme |
|---|
| Anahtar Kavramlar | Tarihi mekânlar, gezi, kent kültürü, doğal güzellikler |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, performans görevi, öz / akran değerlendirme formları ile değerlendirilebilir. Performans Görevi: Tarihî ve Turistik Yerler |
|---|
Şehrim Teması İşleniş Süreci
Eylül ayında 7. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) dersinde, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ilkeleri doğrultusunda “Şehrim” teması üzerinde çalışıldı. “Şehrim” temasında öğrencilerin yaşadıkları şehri günlük yaşam, tarihî mekânlar, turistik değerler ve gezi kültürü bağlamında tanımaları amaçlandı. Öğrencilerin şehirde karşılaştıkları yerleri, kişileri, ulaşım araçlarını, sosyal yaşam alanlarını ve gezi sırasında kullanılan temel ifadeleri Zazaca ifade etmeleri beklendi. Öğrencilerin mahalle, sokak, cadde, okul, park, çarşı, pazar, durak, hastane, belediye, kütüphane gibi şehir yaşamında sık karşılaşılan yerleri tanımaları; bu mekânları görseller, kısa diyaloglar ve sınıf içi canlandırmalar aracılığıyla öğrenmeleri hedeflendi. Öğrencilerin bu temada öğrenecekleri ile ön öğrenmelerde Türkçe derslerinde edindikleri bilgilerin bağlantısı kuruldu. "Şehrim" teması kapsamında şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü başlıkları ele alınırken öğrencilerin günlük yaşam deneyimleri ve sosyal etkileşim alışkanlıkları öğretim sürecine dâhil edildi. Öğrencilerin Türkçe olarak bildikleri şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne ilişkin kavramsal bilgileri dikkate alınarak, Zazacadaki temel ifadelerle şehir hayatını, tarihî ve turistik yerleri, gezi kültürünü tanıtmaları sağlandı. "Şehrim" temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürünü yansıtan görseller üzerinden başlatıldı. "Şehrim" temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili kısa metinler ve görseller üzerinden başlatıldı. Görseller ve metin parçaları incelenerek "Bu metin ne hakkında olabilir?", "Burada şehir hayatı ile ilgili nelerden bahsediliyor?", "Şehrimizde neler bulunur?", "Tarihî ve turistik yerler neden önemlidir?" gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlandı (OB6, KB2.8). "Şehrim" temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatıldı. Öğrencilerin şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, nesneleri adlandırmaları, bulundukları yerleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlandı. "Şehrim" temasına yönelik yazma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehir hayatı, tarihi ve turistik yerler, gezi kültürüne ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatıldı (OB4). "Şehrim" temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci; şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı. Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar etti. "Ben gezmeyi severim.", "Yeni yerleri keşfetmeyi bilirim.", "Yazın yeni yerleri görmeye gideceğim." gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturuldu (OB4, KB1). "Şehrim" temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve gördü (E1.5). Sınıfça tekrar etkinliği yapıldı. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edildi; "şarıstan", "bajar", "tarix", "cayi tarixi", "tebiato rınd", "geyrayiş", "kultır" gibi sözcükler doğru sesletimle söylendi. "Şehrim" temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürünü yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatıldı. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletildi. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlandı. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edildi ve hangi seslerin duyulduğu belirlendi (KB2.6). Bu çalışmalarla ZAZ.7.1.D, ZAZ.7.1.O, ZAZ.7.1.K, ZAZ.7.1.Y, ZAZ.7.1.DBS, ZAZ.7.1.SÖS ve ZAZ.7.1.SES öğrenme çıktılarına yönelik süreç tamamlandı.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Görseller incelenerek "Şehir hayatında nelere dikkat etmelisiniz?", "Şehrimizi tanıyor musunuz?", "Şehrinizdeki tarihî ve turistik yerler nerelerdir?", "Bir gezide nelere dikkat edersiniz?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturuldu ve öğrencilerin kendi sınıf yaşantılarından örnekler vermeleri sağlandı (OB1, OB2, KB2.2, KB2.6). Kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü hakkında tahminlerde bulunulması sağlandı. "Şehrim" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunuldu. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranılması konusunun algılanılması; temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklendi. Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlandı ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunuldu (E1.3, E3.4, SDB1.3). Şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne dair beğeni ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri ("Şehrimi çok seviyorum.", "Şehir yaşamındaki kuralları biliyorum.", "Şehrimdeki tarihî ve turistik yapıları tanıyorum.") sunuldu.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Bu aşamada öğrencilerin şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne ilişkin mevcut bilgi ve deneyimlerini ortaya çıkarmak için şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne dair bilgi kartlarının yazılı olduğu görsel kartlar, kavram kartları kullanılarak ön öğrenmelerini pekiştirmeleri sağlandı ve temel ifadelerle ilişki kurmaları desteklendi. Öğrencilerden "Şehirlerde hangi mekânlar bulunur?", "Tarihî ve turistik yerleri nasıl ziyaret edebiliriz?", "Bir yeri gezmek için nasıl plan oluşturabiliriz?" gibi sorular yoluyla kısa bilgiler vermeleri istendi. Tespit ettiği yerlerin resmini fon kartonun üzerine yapıştırıp yerin ismini yazdı. Görselin altına bir cümle ile tanıtımını yaptı. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), azim ve kararlılık (E1.3) ve kendine inanma (E1.4) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2) ve kendine uyarlama (SDB1.3) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Değerlendirme sonuçlarına göre öğrencilere zamanında ve yapıcı geri bildirim verildi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Şehir hayatı alt temasında öğrencilere, yaşadıkları şehirdeki günlük yaşam alanlarını tanıtan küçük bir "Şehir Rehberi" hazırlama görevi verildi. Öğrenciler; mahalle, cadde, sokak, okul, park, çarşı, pazar, durak, hastane, kütüphane gibi yerleri görsellerle eşleştirdi ve her biri için kısa Zazaca tanıtım cümleleri kurdu. Örneğin "Burası okuldur.", "Park okulun yanındadır.", "Çarşı kalabalıktır." gibi basit ama anlamlı cümlelerle şehir yaşamını anlatmaları sağlandı. Tarihî ve turistik yerler alt temasında öğrencilerden şehirlerinde bulunan tarihî veya turistik bir yeri seçmeleri ve bu yer hakkında kısa bir tanıtım kartı hazırlamaları istendi. Öğrenci seçtiği yerin adını, nerede bulunduğunu, ne amaçla ziyaret edildiğini ve neden önemli olduğunu basit cümlelerle ifade edebildi. Öğrenciler fotoğraf, çizim veya harita üzerinde seçtikleri yeri gösterdi. Gezi kültürü alt temasında öğrencilerden hayalî veya gerçek bir şehir gezisi planlamaları istendi.
Destekleme Çalışmaları
Şehir hayatı alt temasında öğrenmede güçlük yaşayan öğrenciler için şehir yaşamına ait kavramlar önce görsel, nesne, kroki ve sınıf içi canlandırmalarla desteklendi. Öğretmen; okul, park, çarşı, pazar, sokak, cadde, durak, hastane, belediye, kütüphane gibi yerleri gösteren resimler kullandı ve öğrencilerden bu görselleri adlarıyla eşleştirmelerini istedi. Öğrencilere "Burası okul.", "Burası park.", "Çarşı burada." gibi kısa ve kalıplaşmış ifadeler verildi. Daha sonra bu ifadeler "Okul nerede?", "Park nerede?", "Burası neresi?" gibi basit soru-cevap çalışmalarıyla pekiştirildi. Tarihî ve turistik yerler alt temasında öğretmen; kale, köprü, cami, türbe, müze, eski ev, mesire alanı veya doğal güzellik gibi yerlerin görsellerini sınıfa getirdi. Öğrencilerden bu görselleri "eski yapı", "ziyaret yeri", "güzel yer", "şehrimizdeki önemli yer" gibi basit anlam gruplarıyla ilişkilendirmeleri istendi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayı boyunca 7. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) dersinde “Şehrim” teması kapsamında 7 öğrenme çıktısı (ZAZ.7.1.D–ZAZ.7.1.SES) üzerinde çalışıldı. Öğrenme sürecinde dinleme / izleme-anlamlandırma (YDAB1), okuma-anlamlandırma (YDAB2), konuşma-anlatma (YDAB3) ve yazma-anlatma (YDAB4) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Öğrencilerin merak (E1.1), azim ve kararlılık (E1.3), kendine inanma (E1.4) ve kendine güvenme (E1.5) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2), kendine uyarlama (SDB1.3) ve iletişim (SDB2.1) becerileri geliştirildi. Duyarlılık (D5), dürüstlük (D6), merhamet (D9), özgürlük (D11) ve saygı (D14) değerleri sınıf içi etkinliklerle ilişkilendirildi. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2), görsel okuryazarlık (OB4) ve kültür okuryazarlığı (OB5) becerilerinin gelişimi desteklendi. Türkçe, Görsel Sanatlar, Sosyal Bilgiler, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ön değerlendirme sonuçları dikkate alınarak etkinlikler öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerine göre farklılaştırıldı. Gelecek ay ZAZ.7.2.D, ZAZ.7.2.O ve ZAZ.7.2.K öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Genel olarak eylül ayı öğretim süreci programda öngörülen öğrenme çıktıları doğrultusunda tamamlandı.
7. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 — belge sayfası
7. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları