8. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) Maarif Aylık Raporu Ekim 2026
8. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) (seçmeli) ekim ayı Maarif Model ders raporu: Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam teması, 7 öğrenme çıktısı. Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Tema: GELENEKLER, KUTLAMALAR VE KÜLTÜREL YAŞAM
Alt Temalar
Millî ve Dinî Bayramlar
Laz Kültüründe Geleneksel Kutlamalar
Kültür ve Toplumsal Aidiyet
İşlevsel Cümle Yapıları
Bayramları ve Özel Günleri Adlandırma: "Handğa Cumuriyeťişi Bayrami on." / "Handğa Lazuri Nenaşi Ndğa on." / "Ç̌umani bayrami coç̌ams." / "Handğa Bereş Bayrami on."
Bayramlar ve Kutlamalarla İlgili Soru Sorma ve Yanıt Verme: "Eni xadzi na gayen bayrami nam on? " / "Bayramis muperepe ikumt?" / "Ham adeťi munde ixenen?" / "İri tzana ixvamen."
Bayram ve Kutlama Etkinliklerini İfade Etme: "Bayramis ocağişǩuni şǩala oǩobiǩorobamt." / "Ǩoçepe artikartis oxokťunan."
Tebrik Etme ve İyi Dilekte Bulunma: "Bayrami gegixvamamt." / "Ǩai bayramepe." / "Tzanağani gexvameri gayan."
Davet Etme ve Davete Yanıt Verme: "Ç̌andas megalaseni?" / "Ho, memalasen." / "Var memalasen."
Kutlamalarla İlgili Duygu ve Düşüncelerini İfade Etme: "Bayramepe dido xadzi mayen." / "Ham adeťi şǩimi şeni dido beciťi on."
Geleneksel Uygulamaları ve Kültürel Etkinlikleri Tanıtma: "Tzanağani Lazepeşi Kyulturi şeni beciťi ar adeťi on." / "Ç̌andapes artikartis cari işǩomen." / "Bazi adeťepe ocağepeşi doloxe osǩedinen."
Toplumsal Birlik ve Dayanışmayla İlgili Görüş Bildirme: "Bayramepek ǩoçepe oǩoǩorobams" / "Ham ndağalepes ǩoçepe artikartis nuşvelaman."
Ana Dilin ve Kültürel Mirasın Önemiyle İlgili Görüş Bildirme: "Nana Nena osǩedinu dido beciťi on" / "Nena, kyulturi berepes dogurams."
Hedef Dil Yapıları Tebrik Etme, İyi Dilekte Bulunma ve Davet Etmeye Yönelik Kalıp İfadeler: "… gegixvamamt.", " Ǩai Bayramepe"
Gün, Tarih ve Zaman Bildirmeye Yönelik Yapılar: "Handğa ... şi Bayram on.", "Ç̌umani …şi gexvama ixenasen.", "Bayrami ... tutas bixvamaten."
Geleceğe Yönelik Plan, Etkinlik ve Kutlama Bildiren Temel Yapılar: "… mebomskvanaten.", "… mobigoraten.", "… gexvamaşa bidaten.", "… bibayramaten."
Duygu, Düşünce ve Görüş Bildirmeye Yönelik Temel Yapılar: "… xadzi mayen.", "… beciťi on.", "… bixeler."
Kültürel Gelenekleri ve Toplumsal Uygulamaları Tanımlamaya Yönelik Yapılar: "… adeťi on.", "… işǩomen.", "… moigorinen.", "… ixazirinen.", "… ixenen."
Sesletim
Lazcaya Özgü Seslerin Telaffuzu: "ç̌, ǩ, p̌, q, ť, x, dz, ts, tz"
Farklı Seslerin Kelime İçinde Kullanımı: Oǩoǩorobams, gexvamu, adeťi, tzanağani, ç̌anda
Hedef Sözcükler
Bayrami, gexvama, adeťi, kyulturi, ç̌anda, mogoru, obayramişu, otebriǩu, gexvamu, aroba, oǩoyardimu, ocaği, misafiri, xazirluği, omskvanu, gexvameri, xeleri, ağne tzana, Tzanağani, Lazuri Nenaşi Ndğa, Cumuriyeťişi Bayramari, Berepeş Bayrami, Cencobaşi Bayrami, Remezaniş Bayrami, Ǩurbanişi Bayrami, cari, magida, hediye, muziği, xoroni, oǩortalu, nana nena, adeťoni, arağorda, ç̌umani, na moxťasen xafťa, handğa, lumci, gexvamu, oxadziru, daveťi oxenu. |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | LAZ.8.1.D. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme
LAZ.8.1.O. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
LAZ.8.1.K. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme
LAZ.8.1.Y. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme
LAZ.8.1.DBS. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme
LAZ.8.1.SÖS. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme
LAZ.8.1.SES. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme-kullanabilme |
|---|
| Alan Becerileri | YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma
YDAB2. Okuma-Anlamlandırma
YDAB3. Konuşma-Anlatma
YDAB4. Yazma-Anlatma
YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma
YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma
YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak
E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)
E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)
E2.1. Empati
E2.3. Girişkenlik
E2.5. Oyunseverlik
E3.5. Açık Fikirlilik
E3.8. Soru Sorma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.1. Uyum
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme |
|---|
| Değerler | D2. Aile Bütünlüğü
D4. Dostluk
D5. Duyarlılık
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
D20. Yardımseverlik |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Türkçe, Sosyal Bilgiler, Matematik, Görsel Sanatlar, Müzik, Yabancı Dil, Fen Bilimleri, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB2.2. Gözlemleme
KB2.3. Özetleme
KB2.5. Sınıflandırma
KB2.6. Bilgi Toplama
KB2.7. Karşılaştırma
KB2.8. Sorgulama
KB2.14. Yorumlama |
|---|
| Anahtar Kavramlar | ana dil, bayram, birlikte yaşama, dayanışma, dinî bayramlar, gelenek, kutlama, kültürel aktarım, kültürel çeşitlilik, kültürel etkinlikler, kültürel miras, kültürel yaşam, Laz kültürü, Lazca Dil Günü, millî bayramlar, paylaşma, toplumsal aidiyet, toplumsal birlik, Tzanağani. |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, öğrenme günlüğü, yansıtıcı günlükler, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, zihin haritaları, öz / akran / grup değerlendirme formları, dijital üretimler (poster, video, ses kaydı), performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu çalışmaları ile değerlendirilebilir.
1. Performans Görevi: Bizim Kutlamalarımız |
|---|
Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam Teması İşleniş Süreci
Eylül ayında başlanan “Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam” teması ekim ayında da sürdürüldü. Önceki ayda kazanılan bilgi ve beceriler kısa bir tekrar ve soru-cevap çalışmasıyla pekiştirildikten sonra yeni öğrenme çıktılarına geçildi. Ay boyunca yürütülen etkinliklerle LAZ.8.1.D, LAZ.8.1.O, LAZ.8.1.K, LAZ.8.1.Y, LAZ.8.1.DBS, LAZ.8.1.SÖS ve LAZ.8.1.SES öğrenme çıktıları hedeflendi ve süreç planlandığı şekilde işletildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Ardından bayramları ve özel günleri adlandırma, kutlama zamanlarını ifade etme, tebrik etme, iyi dilekte bulunma, davet etme, davete cevap verme ve kültürel gelenekleri tanıtmaya yönelik kısa ve basit bir metin öğrencilere sunuldu (OB1). Öğrenciler metni önce sessiz olarak bireysel şekilde okur ve ilk okumada metnin genel konusunu anlamaya odaklandı (KB2.5). Bununla birlikte öğrenciler sınıf içinde yapılan basit bilgi toplama çalışmalarıyla metindeki bilgileri kendi yaşamlarıyla karşılaştırır; "Kim ailesiyle bayram ziyareti yapıyor?", "Kim geleneksel yemek hazırlanmasına yardım ediyor?", "Kim Lazca Dil Günü kutlamalarına katıldı?", "Kim en çok hangi bayramı seviyor?" gibi sorulara cevap bulmak için bilgi toplar, bu bilgileri tablo hâline getirir ve basit yorumlar yapar (E3.8, SDB2.2). Bayramları adlandırma, tebrik etme, iyi dilekte bulunma, davet etme, davete cevap verme, geleneksel uygulamaları tanıtma ve toplumsal birliktelikleri ifade etme yapılarını içeren kısa diyaloglar model olarak sunuldu (OB1). Öğrenciler "Bugün … bayramıdır.", "Biz ailece bayramda … yaparız.", "Bayramın kutlu olsun.", "Yarınki kutlamaya gelir misin?", "Evet, gelmek isterim.", "Bu gelenek bizim için çok önemlidir.", "Önce …, sonra …, daha sonra …" gibi yapıları kullanarak kendi kültürel yaşantılarını tanıtan kısa konuşmalar hazırlar; hazırladıkları konuşmaları tekrar eder, geliştirir ve daha akıcı hâle getirdi (SDB3.1, E2.3, D2.2). Öğrencilerden millî, dinî ya da Laz kültüründe yer alan geleneksel bir kutlama gününü temel alarak günlük yaşamda gerçekleşebilecek bir kutlama senaryosu hazırlamaları istendi.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Öğrencilerden millî, dinî veya Laz kültüründe yer alan geleneksel bir kutlama gününü temel alarak günlük yaşamda gerçekleştirilebilecek bir kutlama senaryosu tasarlamaları istendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), kendine inanma (E1.4) ve kendine güvenme (E1.5) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Sürecin sonunda öğrenciler araştırma sonuçlarını dijital sergi, kısa belgesel, kültürel röportaj, etkileşimli sunum, poster, kültürel tanıtım panosu gibi özgün ve yaratıcı ürünlere dönüştürdü; ürünlerini sınıf arkadaşlarına, farklı sınıf düzeylerindeki öğrencilere, öğretmenlere, aile bireylerine veya okul topluluğuna sundu. Sunum sürecinde akranlarının sorularını cevaplayıp düşüncelerini gerekçelendirdi. Farklı görüşleri değerlendirip akranlarına öğrenme sürecinde rehberlik edebildi ve kültürel mirasın geleceğe aktarılmasına yönelik çözüm önerileri geliştirdi. Akranlarına göre öğrenme sürecinde daha hızlı ilerleyen, yeni öğrenmeleri kısa sürede yapılandırabilen ve üst düzey düşünme becerilerini etkili biçimde kullanabilen öğrenciler bireysel veya küçük grup çalışmaları yoluyla açık uçlu ve gerçek yaşamla ilişkili bir problem durumu ile karşılaştırıldı.
Destekleme Çalışmaları
Öğrencilerin bayram, kutlama, toplumsal yaşam ve kültürel etkileşimlerle ilgili iletişimsel ifadeleri daha yapılandırılmış desteklerle kullanabilmeleri amacıyla küçük grup çalışmaları, akran öğrenimi ve basamaklandırılmış görevlerden oluşan öğrenme süreci planlandı. Öğrencilere kutlama, tebrik etme, iyi dilekte bulunma, davet etme, davete cevap verme, soru sorma ve cevap verme işlevlerini içeren kısa model diyaloglar, konuşma kartları, sözcük havuzları, eksik bırakılmış cümleler, görseller ve ses kayıtları sunuldu. Öğrenciler önce öğretmenin rehberliğinde model ifadeleri dinleyip izledi ve tekrar edebildi. Ardından içerik küçük öğrenme basamaklarına ayrılarak her iletişim işlevi ayrı ayrı çalıştı. Öğrenciler akran desteğiyle eksik bırakılmış cümleleri sözcük havuzlarından yararlanarak tamamladı, görsellerden destek alarak uygun ifadeleri seçip basit konuşma kartlarıyla kısa diyaloglar oluşturdu.
Ekim Ayı Genel Değerlendirme
Ekim ayı boyunca 8. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) dersinde “Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam” teması kapsamında 7 öğrenme çıktısı (LAZ.8.1.D–LAZ.8.1.SES) üzerinde çalışıldı. Öğrenme sürecinde dinleme / izleme-anlamlandırma (YDAB1), okuma-anlamlandırma (YDAB2), konuşma-anlatma (YDAB3) ve yazma-anlatma (YDAB4) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Öğrencilerin merak (E1.1), kendine inanma (E1.4), kendine güvenme (E1.5) ve empati (E2.1) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), iletişim (SDB2.1), iş birliği (SDB2.2) ve sosyal farkındalık (SDB2.3) becerileri geliştirildi. Etkinliklerde aile bütünlüğü (D2), dostluk (D4), duyarlılık (D5), saygı (D14) ve sevgi (D15) değerleri ön plana çıkarıldı. Bilgi okuryazarlığı (OB1), görsel okuryazarlık (OB4), kültür okuryazarlığı (OB5) ve vatandaşlık okuryazarlığı (OB6) becerilerinin gelişimi desteklendi. Türkçe, Sosyal Bilgiler, Matematik, Görsel Sanatlar, Müzik, Yabancı Dil, Fen Bilimleri, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Eylül ayında edinilen öğrenmeler bu ayın etkinlikleri için ön bilgi olarak kullanıldı ve süreç kesintisiz biçimde sürdürüldü. Gelecek ay LAZ.8.2.D, LAZ.8.2.O ve LAZ.8.2.K öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Genel olarak ekim ayı öğretim süreci programda öngörülen öğrenme çıktıları doğrultusunda tamamlandı.
8. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) Maarif Aylık Raporu Ekim 2026 — belge sayfası
8. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları
evrakburada