8. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026
8. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam teması, 7 öğrenme çıktısı. Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Tema: GELENEKLER, KUTLAMALAR VE KÜLTÜREL YAŞAM
Alt Temalar
Millî ve Dinî Bayramlar
Laz Kültüründe Geleneksel Kutlamalar
Kültür ve Toplumsal Aidiyet
İşlevsel Cümle Yapıları
Bayramları ve Özel Günleri Adlandırma: "Handğa Cumuriyeťişi Bayrami on." / "Handğa Lazuri Nenaşi Ndğa on." / "Ç̌umani bayrami coç̌ams." / "Handğa Bereş Bayrami on."
Bayramlar ve Kutlamalarla İlgili Soru Sorma ve Yanıt Verme: "Eni xadzi na gayen bayrami nam on? " / "Bayramis muperepe ikumt?" / "Ham adeťi munde ixenen?" / "İri tzana ixvamen."
Bayram ve Kutlama Etkinliklerini İfade Etme: "Bayramis ocağişǩuni şǩala oǩobiǩorobamt." / "Ǩoçepe artikartis oxokťunan."
Tebrik Etme ve İyi Dilekte Bulunma: "Bayrami gegixvamamt." / "Ǩai bayramepe." / "Tzanağani gexvameri gayan."
Davet Etme ve Davete Yanıt Verme: "Ç̌andas megalaseni?" / "Ho, memalasen." / "Var memalasen."
Kutlamalarla İlgili Duygu ve Düşüncelerini İfade Etme: "Bayramepe dido xadzi mayen." / "Ham adeťi şǩimi şeni dido beciťi on."
Geleneksel Uygulamaları ve Kültürel Etkinlikleri Tanıtma: "Tzanağani Lazepeşi Kyulturi şeni beciťi ar adeťi on." / "Ç̌andapes artikartis cari işǩomen." / "Bazi adeťepe ocağepeşi doloxe osǩedinen."
Toplumsal Birlik ve Dayanışmayla İlgili Görüş Bildirme: "Bayramepek ǩoçepe oǩoǩorobams" / "Ham ndağalepes ǩoçepe artikartis nuşvelaman."
Ana Dilin ve Kültürel Mirasın Önemiyle İlgili Görüş Bildirme: "Nana Nena osǩedinu dido beciťi on" / "Nena, kyulturi berepes dogurams."
Hedef Dil Yapıları Tebrik Etme, İyi Dilekte Bulunma ve Davet Etmeye Yönelik Kalıp İfadeler: "… gegixvamamt.", " Ǩai Bayramepe"
Gün, Tarih ve Zaman Bildirmeye Yönelik Yapılar: "Handğa ... şi Bayram on.", "Ç̌umani …şi gexvama ixenasen.", "Bayrami ... tutas bixvamaten."
Geleceğe Yönelik Plan, Etkinlik ve Kutlama Bildiren Temel Yapılar: "… mebomskvanaten.", "… mobigoraten.", "… gexvamaşa bidaten.", "… bibayramaten."
Duygu, Düşünce ve Görüş Bildirmeye Yönelik Temel Yapılar: "… xadzi mayen.", "… beciťi on.", "… bixeler."
Kültürel Gelenekleri ve Toplumsal Uygulamaları Tanımlamaya Yönelik Yapılar: "… adeťi on.", "… işǩomen.", "… moigorinen.", "… ixazirinen.", "… ixenen."
Sesletim
Lazcaya Özgü Seslerin Telaffuzu: "ç̌, ǩ, p̌, q, ť, x, dz, ts, tz"
Farklı Seslerin Kelime İçinde Kullanımı: Oǩoǩorobams, gexvamu, adeťi, tzanağani, ç̌anda
Hedef Sözcükler
Bayrami, gexvama, adeťi, kyulturi, ç̌anda, mogoru, obayramişu, otebriǩu, gexvamu, aroba, oǩoyardimu, ocaği, misafiri, xazirluği, omskvanu, gexvameri, xeleri, ağne tzana, Tzanağani, Lazuri Nenaşi Ndğa, Cumuriyeťişi Bayramari, Berepeş Bayrami, Cencobaşi Bayrami, Remezaniş Bayrami, Ǩurbanişi Bayrami, cari, magida, hediye, muziği, xoroni, oǩortalu, nana nena, adeťoni, arağorda, ç̌umani, na moxťasen xafťa, handğa, lumci, gexvamu, oxadziru, daveťi oxenu. |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | LAZ.8.1.D. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme
LAZ.8.1.O. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
LAZ.8.1.K. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme
LAZ.8.1.Y. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme
LAZ.8.1.DBS. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme
LAZ.8.1.SÖS. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme
LAZ.8.1.SES. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme-kullanabilme |
|---|
| Alan Becerileri | YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma
YDAB2. Okuma-Anlamlandırma
YDAB3. Konuşma-Anlatma
YDAB4. Yazma-Anlatma
YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma
YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma
YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak
E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)
E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)
E2.1. Empati
E2.3. Girişkenlik
E2.5. Oyunseverlik
E3.5. Açık Fikirlilik
E3.8. Soru Sorma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.1. Uyum
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme |
|---|
| Değerler | D2. Aile Bütünlüğü
D4. Dostluk
D5. Duyarlılık
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
D20. Yardımseverlik |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Türkçe, Sosyal Bilgiler, Matematik, Görsel Sanatlar, Müzik, Yabancı Dil, Fen Bilimleri, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB2.2. Gözlemleme
KB2.3. Özetleme
KB2.5. Sınıflandırma
KB2.6. Bilgi Toplama
KB2.7. Karşılaştırma
KB2.8. Sorgulama
KB2.14. Yorumlama |
|---|
| Anahtar Kavramlar | ana dil, bayram, birlikte yaşama, dayanışma, dinî bayramlar, gelenek, kutlama, kültürel aktarım, kültürel çeşitlilik, kültürel etkinlikler, kültürel miras, kültürel yaşam, Laz kültürü, Lazca Dil Günü, millî bayramlar, paylaşma, toplumsal aidiyet, toplumsal birlik, Tzanağani. |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, öğrenme günlüğü, yansıtıcı günlükler, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, zihin haritaları, öz / akran / grup değerlendirme formları, dijital üretimler (poster, video, ses kaydı), performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu çalışmaları ile değerlendirilebilir.
1. Performans Görevi: Bizim Kutlamalarımız |
|---|
Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam Teması İşleniş Süreci
Eylül ayında 8. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) dersinde, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ilkeleri doğrultusunda “Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam” teması üzerinde çalışıldı. Bu tema, öğrencilerin gelenekler, kutlamalar ve kültürel yaşama ilişkin temel iletişim durumlarında Lazca kullanımını desteklemek amacıyla yapılandırılmıştır. Tema; millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründeki geleneksel kutlamalar ile kültür ve toplumsal aidiyete ilişkin iletişim bağlamlarını kapsadı. Öğrenme sürecinde öğrencilerin kültürel değerleri, gelenekleri ve toplumsal yaşamı hedef dilde anlamlı ve iletişim odaklı etkileşimler aracılığıyla ifade etmeleri desteklendi. Öğrencilerin önceki öğrenmelerinde edindikleri temel Lazca iletişim kalıpları ile bayramlar, kutlamalar, kültürel etkinlikler ve toplumsal yaşama ilişkin yeni öğrenmeler arasında ilişki kurmaları desteklendi. Selamlaşma, teşekkür etme, nezaket ifadeleri kullanma, soru sorma ve cevap verme gibi temel iletişim becerilerini yeni iletişim durumlarıyla ilişkilendirmeleri teşvik edildi. Öğrencilerin aile içinde yaşadıkları bayramlar, kutlamalar ve kültürel uygulamalara ilişkin deneyimlerini paylaşmaları sağlanarak önceki öğrenmeleri harekete geçirildi. "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik dinleme / izleme-anlamlandırma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar ve toplumsal birlikteliklere ilişkin önceki yaşantılarını harekete geçirmek amacıyla bayramlaşma, aile ziyaretleri, geleneksel kutlamalar, kültürel etkinlikler, Laz kültürüne ait kutlama pratikleri ve toplumsal dayanışmayı yansıtan görseller üzerinden başlatıldı (E1.1, E1.5, SDB1.1, OB1). "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar ve toplumsal birlikteliklere ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla bayramlar, özel günler, geleneksel kutlamalar, kültürel etkinlikler, toplumsal dayanışma ve Laz kültürüne ait kutlama pratiklerini içeren başlıklar, anahtar kelimeler ve destekleyici görseller üzerinden başlatıldı (E1.1, E1.5, SDB1.1, OB1). "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik konuşma-anlatma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar, kutlama etkinlikleri ve toplumsal birlikteliklere ilişkin temel bilgileri sözlü olarak paylaşabildikleri deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sınıf içinde gerçekleştirilen kısa diyalog örnekleri ve canlandırmalar üzerinden başlatıldı (E1.1, E1.5, SDB1.1). "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik yazma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar, toplumsal birliktelikler ve kültürel etkinliklere ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla başlatıldı (E1.1, SDB1.1, OB1). "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik dil bilgisi seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar, toplumsal birliktelikler ve kültürel etkinliklere ilişkin dil parçalarına doğal ve bağlam içinde aşinalık kazanmalarıyla başlatıldı (E1.1, OB1). "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar, toplumsal birliktelikler ve kültürel etkinlikleri anlatma durumlarında kullanılan "bayram", "gelenek", "aile", "ziyaret", "misafir", "tebrik", "davet", "kutlu olsun", "birlik", "dayanışma" gibi hedef sözcüklerle karşılaşmaları üzerinden başlatıldı (E1.1, SDB1.1). "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik sesletim seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar, toplumsal birliktelikler ve kültürel etkinlikleri anlatmaya yönelik hedef sesletim unsurlarına dikkat ederek dinlemeleriyle başlatıldı (OB1). Böylece LAZ.8.1.D, LAZ.8.1.O, LAZ.8.1.K, LAZ.8.1.Y, LAZ.8.1.DBS, LAZ.8.1.SÖS ve LAZ.8.1.SES öğrenme çıktılarına ulaşılmasına yönelik öğrenme yaşantıları gerçekleştirildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Bayram ziyaretleri, aile bireyleriyle geçirilen özel zamanlar, geleneksel kutlama hazırlıkları, kültürel etkinlikler, toplu yemekler, kutlama alanları ve toplumsal birliktelikleri içeren görseller incelenerek "Kimleri görüyorsunuz?", "Bu insanlar hangi kutlamada olabilir?", "Burada nasıl bir etkinlik yapılıyor olabilir?", "Bu kutlama ne zaman yapılıyor olabilir?", "Bu insanlar neden bir araya gelmiş olabilir?", "Bu gelenek nasıl başlamış olabilir?", "Siz ailenizle hangi bayramları veya kutlamaları yaparsınız?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturuldu (E3.8, OB4, D14.3). Kısa bir ses kaydı, video ya da millî bayramlar, dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar ve kültürel etkinliklerden kesitler sunularak öğrencilerin görsel ve işitsel ipuçlarına dayanarak içerik hakkında tahminlerini geliştirmeleri sağlandı (E2.1, E2.3, KB2.8). "Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunuldu (E1.4, OB1). Bu aşamada öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriğin konusunu genel olarak algılar, içerikte geçen temel kutlama ifadelerini, kişi, zaman ve etkinlik bilgilerini, aile ve toplum ilişkilerini, geleneksel uygulamalara ilişkin basit ayrıntıları ayırt eder ve tanımlar (SDB3.1, KB2.5, KB2.6, D16.2). Ayrıca öğrenciler, sınıf içindeki arkadaşlarının ailelerinde hangi bayramların kutlandığı, hangi geleneklerin yaşatıldığı, hangi kutlamalara katıldıkları ya da hangi etkinlikleri sevdikleri hakkında bilgi toplamak amacıyla basit bilgi toplama çalışmaları yapar; örneğin "Kim ailesiyle bayram ziyareti yapıyor?", "Kim geleneksel yemek hazırlanmasına yardım ediyor?", "Kim Lazca Dil Günü kutlamalarına katıldı?", "Kim en çok hangi bayramı seviyor?" gibi sorularla elde ettikleri bilgileri tablo veya işaretleme çizelgeleri üzerinde gösterir (E3.8, KB2.6, OB1). Öğrencilere "Bayramlar ve Özel Günler", "Laz Kültüründe Kutlamalar", "Ailemle Bayram", "Kültür ve Toplumsal Aidiyet" gibi başlıklar ile bu başlıkları yansıtan görseller birlikte sunuldu ve öğrencilerden bu görseller ile başlıklar arasında ilişki kurmaları istendi (OB4, KB2.2).
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Öğrencilerin öğrenme ortamına ilgi ve katılımlarını destekleyecek bir sınıf ortamı oluşturuldu. Millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründeki geleneksel kutlamalar ve kültürel mirası yansıtan görsel, işitsel ile dijital içeriklerden yararlanılarak öğrencilerin günlük yaşamlarında önem verdikleri bayramlar, ailelerinde yaşatılan gelenekler ve kutlama deneyimleri hakkında kısa paylaşımlar yapmaları sağlandı. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), kendine inanma (E1.4) ve kendine güvenme (E1.5) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Etkinlik: Kültürel Hafızanın İzinde: Geçmişten Günümüze Kutlamalar Araştırması Akranlarına göre öğrenme sürecinde daha hızlı ilerleyen, hedef sözcükleri, iletişim kalıplarını ve kültürel içerikleri daha kısa sürede anlamlandırarak bağımsız öğrenme becerisi gösterebilen öğrencilerden millî bayramlar, dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, tulum eşliğinde gerçekleştirilen horonlar, horonlarda söylenen maniler veya toplumsal birlikteliği güçlendiren kültürel etkinliklerden ilgilerini çeken bir araştırma konusunu özgürce seçmeleri istendi. Öğrenciler öğretmenin sınırlı rehberliğiyle kendi araştırma sorularını oluşturdu; hangi kaynaklardan bilgi toplayacaklarına, kimlerle görüşeceklerine ve hangi yöntemleri kullanacaklarına kendileri karar verdi.
Destekleme Çalışmaları
Öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar ve toplumsal birlikteliklerle ilgili temel sözcük, ifade ve iletişim kalıplarını kendi öğrenme hızlarında anlamlandırabilmeleri amacıyla yapılandırılmış ve dikkat dağıtıcı unsurların azaltıldığı bir öğrenme ortamı hazırlandı. Öğrencilere bayram, kutlama, aile ziyareti, bayramlaşma, davetleşme, tebrikleşme ve toplumsal etkinlikleri yansıtan görsel, sembol, sözcük kartı, kısa video, alt yazılı içerik ve ses kayıtları sunuldu. İçerik küçük ve anlamlı öğrenme adımlarına bölünerek her kavram öğretmen rehberliğinde tek tek ele alındı; öğrencilerin her yeni sözcük, görsel ve ifadeyi önce görüp ardından dinlemeleri, tekrar edip anlamlandırmaları sağlandı. Öğrenciler basamaklandırılmış yönerge ve görsel ipuçlarıyla desteklenen eşleştirme, işaretleme, sınıflandırma ve seçme etkinliklerine katıldı.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayı boyunca 8. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) dersinde “Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam” teması kapsamında 7 öğrenme çıktısı (LAZ.8.1.D–LAZ.8.1.SES) üzerinde çalışıldı. Öğrenme sürecinde dinleme / izleme-anlamlandırma (YDAB1), okuma-anlamlandırma (YDAB2), konuşma-anlatma (YDAB3) ve yazma-anlatma (YDAB4) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Öğrencilerin merak (E1.1), kendine inanma (E1.4), kendine güvenme (E1.5) ve empati (E2.1) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), iletişim (SDB2.1), iş birliği (SDB2.2) ve sosyal farkındalık (SDB2.3) becerileri geliştirildi. Aile bütünlüğü (D2), dostluk (D4), duyarlılık (D5), saygı (D14) ve sevgi (D15) değerleri sınıf içi etkinliklerle ilişkilendirildi. Bilgi okuryazarlığı (OB1), görsel okuryazarlık (OB4), kültür okuryazarlığı (OB5) ve vatandaşlık okuryazarlığı (OB6) becerilerinin gelişimi desteklendi. Türkçe, Sosyal Bilgiler, Matematik, Görsel Sanatlar, Müzik, Yabancı Dil, Fen Bilimleri, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ön değerlendirme sonuçları dikkate alınarak etkinlikler öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerine göre farklılaştırıldı. Gelecek ay LAZ.8.2.D, LAZ.8.2.O ve LAZ.8.2.K öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Genel olarak eylül ayı öğretim süreci programda öngörülen öğrenme çıktıları doğrultusunda tamamlandı.
8. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 — belge sayfası
8. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları
evrakburada