6. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026
6. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Evim teması, 7 öğrenme çıktısı (ADG.6.1.D–ADG.6.1.Y). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Evim |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Tema: Сиунэ
Alt Temalar
ТызэрашIэ Сиунагъо
İşlevsel Cümle Yapıları
Мыр сятэжъ.
Ар унэм ис.
Сянэжъ дахэу мэгущыIэ.
Сиунагъо ины.
Basit Soru Sorma ve Cevap Verme
Аслъан: Уимафэ шӏу. Сэ Сцӏэр Аслъан. О пцIэр сыд?
Даринэ: Уимафэ шӏу. СцIэр Даринэ. Сыдэу ущыта?
Аслъан: Сэ сыдэгъу, тхьэуегъэпсэу. О сыдэу ущыта?
Даринэ: Сэри сыдэгъу.
Айщэт: Уимафэ шӏу, Али.
Али: Уимафэ шӏу Айщэт.
Айщэт: Мыр сянэ, ащ ыцӏэр Фатымэт.
Али: Бэу сигуапэ хъугъэ Фатымэт.
Фатымэт: Сэри сигуапэ хъугъэ Али.
Айщэт: Мыр сятэ, ащ ыцӏэр Умар.
Али: Бэу сигуапэ хъугъэ Умар.
Умар: Сэри сигуапэ хъугъэ Али.
Hedef Dil Bilgisi Yapıları
ЦIэпапIэхэмрэ Зиӏэныгъэмрэ (Şahıs Zamirleri ve Aitlik): Сэ / Сы, О / У, Ар, Ащ / Ы, И (Сэ сы-адыг, О у-кIалэ, Си-унэ, Ви-унэ, И-унэ, П-ЦӀЭ, С-ЦӀЭ, Ы-ЦӀЭ)
Sesletim
1. Hedeflenen Sesler: ы-жъ-шı
2. Farklı Seslerin Sesletimi ve Telaffuzu: ы-жъ-шı
3. Vurgu ve Tonlama: Cümlelerde şahıs ifadeleri ve aitlik ekleri kullanılan ifadelerde vurgu ve tonlamayı ayırt edebilme: Сэ сы-адыг, О у-кIалэ, Си-унэ, Ви-унэ, И-унэ.
4. Tekrar ve Taklit Yoluyla Otomatikleştirme: Kısa diyalog ve ek alan ve ek almayan sözcük örneklerinin doğru sesletimle tekrarı. Telaffuzu zor olan 3 sesin karşılığı olan harflerin tekrarı. Basit cümle ve kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımı.
5. Sesletim ve Yazım İlişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken, ses–harf eşleşmesini fark etme.
Kelimeler
Уимафэ шӏу, сцıэр / пцıэр, сятэ / сянэ, сятэжъ / сянэжъ (нанэ), сшы, сышыпхъу, унэ, унагъо, дахэ, шӏулъэгъу, ины, цӏыкӏу |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | ADG.6.1.D. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme – anlamlandırabilme
ADG.6.1.SES. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme ve kullanabilme
ADG.6.1.SÖS. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme ve kullanabilme
ADG.6.1.DBS. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme ve kullanabilme
ADG.6.1.O. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme- anlamlandırabilme
ADG.6.1.K. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme- anlatabilme
ADG.6.1.Y. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme- anlatabilme |
|---|
| Alan Becerileri | YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma
YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma
YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma
YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma
YDAB2. Okuma-Anlamlandırma
YDAB3. Konuşma-Anlatma
YDAB4. Yazma-Anlatma |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak
E1.2. Bağımsızlık
E1.3. Azim ve Kararlılık
E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)
E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)
E2.1. Empati
E2.2. Sorumluluk
E2.4. Güven
E2.5. Oyunseverlik
E3.1. Muhakeme
E3.2. Odaklanma
E3.3. Yaratıcılık |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.1. Uyum
SDB3.2. Esneklik |
|---|
| Değerler | D2. Aile Bütünlüğü
D3. Çalışkanlık
D9. Merhamet
D12. Sabır
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk
D20. Yardımseverlik |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Fen Bilimleri, Görsel Sanatlar, İngilizce, Müzik, Sosyal Bilgiler, Türkçe |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB1. Temel Beceriler
KB2.1. Çelişki Giderme
KB2.2. Gözlemleme
KB2.3. Özetleme
KB2.4. Çözümleme
KB2.5. Sınıflandırma
KB2.6. Bilgi Toplama
KB2.7. Karşılaştırma
KB2.8. Sorgulama
KB2.9. Genelleme
KB2.10. Çıkarım Yapma
KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme
KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme
KB2.14. Yorumlama
KB2.15. Yansıtma
KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme) |
|---|
| Anahtar Kavramlar | evim, tanışıyoruz, geniş ailem, iletişim |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu, ses kaydı çalışmaları ile değerlendirilebilir.
1. Performans Görevi: Alfabe ve Sesletim Çalışması |
|---|
Evim Teması İşleniş Süreci
Eylül ayında 6. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) dersinde, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ilkeleri doğrultusunda “Evim” teması üzerinde çalışıldı. Bu tema, öğrencilerin Adigece dil becerilerini geliştirmelerini, dile ilişkin temel bilgi ve becerilerini pekiştirmelerini amaçladı. Tema kapsamında öğrenciler; tanışıyoruz, geniş ailem gibi günlük yaşamdan seçilen bağlamlar aracılığıyla temel iletişim ifadelerini kullanmaya yönelik öğrenme yaşantıları edindi. Aynı zamanda Adige alfabesinde telaffuzu zor olan seslere karşılık gelen harfleri pekiştirerek bunları basit sözcük ve ifadelerde kullanmaya yönelik çalışmalar gerçekleştirir. Öğretim sürecinin başlangıcında öğrencilerin ön öğrenmelerini harekete geçirmek amacıyla görsel, işitsel veya çoklu ortam materyallerinden yararlanıldı. Bu materyaller aracılığıyla öğrencilerin hedeflenen kelime, ifade ve dil yapılarına dikkatleri çekildi; gözlem yapmaları, tahminlerde bulunmaları ve önceki öğrenmelerinden hareketle yeni öğrenmeleri anlamlandırmaları desteklendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak duygularını harekete geçirecek ve öğrenmeye aktif katılımlarını destekleyecek uygulamalara yer verildi. Öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla “Evim” temasının “Tanışıyoruz” ve “Geniş Ailem” adlı alt temalarını yansıtan görseller sınıf ortamına getirildi veya etkileşimli tahta üzerinden sunuldu (E1.1, OB2, OB4). Ardından “Senin annenin adı nedir?”, “Nasılsın?” gibi sorularla görseller ile içerik arasında ilişki kurmaları sağlandı (KB2.8). Öğrenciler bu görseller hakkında konuşur ve ev ortamına ilişkin yaşantılarını hatıdılar. “Evim” temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci “Tanışıyoruz” ve “Geniş Ailem” alt temalarını yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatıldı (OB4). “Evim” temasında öğretmen öğrencilere sesletim kısmında hedeflenen sesleri fark ettirmek için seslerin vurgulandığı bir kaydı dinletir veya izletir. Öğretmen, hedeflenen seslere vurgu yaparak öğrencilerin bu seslere dikkat etmelerini istti (E3.2). Dinleme sonrasında duyulan sesler sınıfça tekrar edildi ve hangi seslerin duyulduğu belirlendi. “Evim” temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci, “Tanışıyoruz” ve “Geniş Ailem” alt temalarının ve hedef kelimelerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı (OB1, OB2). Öğrenciler dinleme ve sesletim bölümünde yaptıkları tahminleri hatıdılar. Dinledikleri şarkının / kaydın yazılı hâlini hızlı bir şekilde tarar ve görsel kaynaklar kullanarak daha önce öğrendikleri harfleri seçmeye çalıştı (KB2.2). Öğrendikleri harfleri işaretledi. “Evim” temasında öğrencilerin dikkatini “Tanışıyoruz” ve “Geniş Ailem” alt temalarında geçen dil bilgisi unsurlarına çekmek için dinleme bölümünde kullanılan şarkı / kayıt, öğrencilere bir kez daha dinletildi veya izletildi. Öğrenciler şarkıyı dinlerken öğretmen hedeflenen ifadelerin olduğu yerlerde durur, ifadeleri vurgulu bir şekilde tekrar eder ve öğrencilere tekrar ettirdi (E3.2). Burada anlamı pekiştirmek için görseller veya vücut dili kullanıldı (KB2.2). “Evim” temasında öğretmen “Tanışıyoruz” ve “Geniş Ailem” alt temalarına dair görseller ve destekleyici ipuçları sunarak öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirir (OB4). Öğrenciler okuma parçasını hızlı bir şekilde tarar ve öğrendikleri harf, kelime ve dil bilgisi unsurlarını fark etmeye çalıştı (OB1). Bu unsurlardan bildiklerini ifade ederler. Ardından öğrencilerin “Bu ev senin mi?”, “Parçadaki kişi kimin babası?” gibi sorularla görseller ile içerik arasında ilişki kurmaları sağlandı (KB2.2). “Evim” temasında öğrenciler önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek için “Tanışıyoruz” ve “Geniş Ailem” alt temaları ile ilgili hedeflenen ögeleri görseller ve destekleyici unsurlar vasıtasıyla hatırlar ve mevcut içerikle ilişkilendirir (KB2.2). Ardından temalar ve hedef kelimeleri içeren kısa konuşma modelleri sunuldu. Öğrenciler konuşma modellerini dinler veya izler, bu içerikleri bireysel veya grup olarak tekrar ederek içeriğe aşina oldu (SDB2.1, KB2.6). Böylece sözlü üretime hazırlık yapmış olurlar. “Evim” temasında öğrenciler önceki bilgi Öğretmen ile akranlar deneyimlerini harekete geçirmek için “Tanışıyoruz” ve “Geniş Ailem” alt temaları ile ilgili hedeflenen ögeleri görseller ile destekleyici unsurlar vasıtasıyla hatırlar ve mevcut içerikle ilişkilendirir (KB2.2). Öğretmen, öğrencilere yazmaları istenen görevin tam olarak ne olduğunu net bir dille anlattı (E3.2). Öğrencilerden yazılması istenen cümle veya parçaya benzeyen bir modeli incelemeleri istendi. Böylece ADG.6.1.D, ADG.6.1.SES, ADG.6.1.SÖS, ADG.6.1.DBS, ADG.6.1.O, ADG.6.1.K ve ADG.6.1.Y öğrenme çıktılarına ulaşılmasına yönelik öğrenme yaşantıları gerçekleştirildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Sunulan görsel ve işitsel ipuçları ile öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimleri arasında basit ve somut ilişkileri fark edebilmeleri sağlandı (E3.1, KB2.10). Dinleme / izleme içeriğine ait kısa ön izleme görselleri, anahtar ipuçları veya sessiz kesitler sunularak içeriğin konusu, içerikte yer alabilecek kişiler, mekânlar, eşyalar ve temel ifadelere ilişkin tahminlerde bulunulması istendi. Bu süreçte içeriğin genel konusunun bütüncül olarak algılanması beklendi (E3.2). Dinleme / izleme sonrasında içerikte yer alan kişi, mekân, eşya ve temel ifadeler; görseller, kartlar ve eşleştirme etkinlikleri aracılığıyla yeniden sunuldu. Son aşamada öğretmen “Bugün ne öğrendiniz?” sorusunu yöneltir. Öğretmen tahtada iki liste hazırlar; listelerden bir tanesi temada hedeflenen kelimelerden, diğeri ise ikincil kelimelerden oluştu.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
“Evim” teması ön değerlendirme sürecinde öğrencilerin temaya ilişkin ön bilgileri çeşitli etkinliklerle gözlemlendi. Bu süreçte öğrencilerin çevrelerini tanıma, kendilerini ve geniş ailelerini tanıtmaya yönelik mevcut bilgi ve deneyimleri incelendi. Görseller, kısa videolar, kavram kartları gibi materyaller kullanılarak öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyleri hakkında fikir edinildi. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğrencilerin ihtiyaçları dikkate alınarak ders sürecinde kullanılacak öğrenme materyalleri gerektiğinde yeniden düzenlendi. Öğrencilerin hedeflenen sesleri ifade eden harflerin yazımını tekrar etmesi için öğrencilerden Kiril temelli Adige alfabesi ve sesletimi çalışması yapmaları istendi. Çalışma kâğıdında bu 3 harfi sırasıyla yazmaları beklendi. Öğrencilerden sırasıyla yazdıkları bu harflerin yanına tekrar yazma çalışması yapmaları istendi. Öğrencilerden yazma etkinliğinden sonra bu 3 sesin sesletimini kendi kendine yaparak ses kaydı alması istendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), bağımsızlık (E1.2) ve azim ve kararlılık (E1.3) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2) ve kendine uyarlama (SDB1.3) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğrencilerin “Tanışıyoruz” ve “Geniş Ailem” alt temalarına dair cümleleri içeren sözlü sunumlar hazırlayıp sunmaları istendi. Öğrenciler sunumu yaparken görsellerden ve videolardan faydalandı. Öğrenciler, örnekteki gibi bir sunum hazırlayabilir: Сиунагъо Мафэ ШIуфэс! СцIэр Адыл. Сэ я 6-нэрэ сыныфым сыщеджэ. Мыр сиунэ, мыри сиунагъо инэу щыт. Пчэдыжьым тэ тызэгъусэу тыкъэтэджы. Сятэ еджапIэм щэлажьэ, ар кӏэлэегъадж. Сянэ сымаджэщым щыI, ар ӏазэшыпхъу. Сиунагъо цIыфитф мэхъу, ау тэ тызэгурыIоу тыпсэу. Мыр сятэжъ. Ар пхъэнтIэкIушхо тес, адыгэ хабзэм иIэшIугъэ къытфеIуатэ. Мыри сянэжъ. Ар хатэм хэт, къэгъэгъахэм адэлажьэ. Сятэжъырэ сянэжъырэ тэ шIу лъэшэу тэлъэгъух. Нахьыжъхэм ягущыIэ тэ тадэIу. Сэ сыш цIыкIу ыцIэр Алкъас. Ар джэгунымкӏэ фэшIу. Сышыпхъу ыцIэр Аминат, ар еджакIо. Тэ тызэгъусэу тышхэ, тызэгъусэу тыджэгу. Мыр сиунэ, мыр сигупсэ унагъо. О уиунагъо сыд фэд? Уиунагъо инэу щыта? 2. Etkinlik: Metin Çalışması ve Sunumu Öğretmen öğrencilere kendi seviyelerine uygun Adigece bir metin verdi. Öğrencilerden bu parçayı ezberleyerek / çalışarak sınıfta sunmaları istendi.
Destekleme Çalışmaları
Sınıflandırma ve Eşleştirme “Evim” temasında öğrencilere “Tanışıyoruz” ve “Geniş Ailem” alt temalarında hedeflenen kelimeleri gösteren iki farklı kategoride kartlar dağıtıldı. Öğrenciler bu kartları sınıflandırdı ve doğru kelimelerle eşleştirdi. Böylece yazma konusunda desteğe ihtiyacı olan öğrencilerin, hedef dildeki kelimeleri daha anlaşılır şekilde pratik yapmaları sağlanmış olur. 2. Etkinlik: Eksik Harfleri Tamamlama Öğrenciler, bütün kelimeleri yazmak yerine tahtada verilen resimlerin altına, içinde bazı harflerin eksik bırakıldığı kelimeleri tamamlama alıştırması yapabilir (уимафэ шӏу, сцıэр / пцıэр, сятэ / сянэ, сятэжъ / сянэжъ (нанэ), сшы, сышыпхъу, унэ, унагъо, дахэ, шӏулъэгъу, ины, цӏыкӏу). Kelimeler tamamlandıktan sonra öğrencilerden bu sesleri ve kelimeleri seslendirmeleri istendi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayı boyunca 6. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) dersinde “Evim” teması kapsamında 7 öğrenme çıktısı (ADG.6.1.D–ADG.6.1.Y) üzerinde çalışıldı. Öğrenme sürecinde dinleme / izleme-anlamlandırma (YDAB1), sesletim seçme-kullanma (YDDB3), sözcük seçme-kullanma (YDDB2) ve dil bilgisi seçme-kullanma (YDDB1) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Öğrencilerin merak (E1.1), bağımsızlık (E1.2), azim ve kararlılık (E1.3) ve kendine inanma (E1.4) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2), kendine uyarlama (SDB1.3) ve iletişim (SDB2.1) becerileri geliştirildi. Etkinliklerde aile bütünlüğü (D2), çalışkanlık (D3), merhamet (D9), sabır (D12) ve saygı (D14) değerleri ön plana çıkarıldı. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2) ve görsel okuryazarlık (OB4) becerilerinin gelişimi desteklendi. Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Fen Bilimleri, Görsel Sanatlar, İngilizce, Müzik, Sosyal Bilgiler, Türkçe ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ay başında yapılan ön değerlendirme çalışmalarıyla öğrencilerin hazırbulunuşlukları belirlendi ve öğretim süreci buna göre düzenlendi. Gelecek ay ADG.6.2.D, ADG.6.2.SES ve ADG.6.2.SÖS öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Sonuç olarak eylül ayında planlanan öğrenme yaşantıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ilke ve hedeflerine uygun şekilde gerçekleştirildi.
6. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 — belge sayfası
6. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları
evrakburada