6. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026
6. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Yaşamım teması, 6 öğrenme çıktısı (ZAZ.6.1.K–ZAZ.6.1.SES). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Yaşamım |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Tema: Yaşamım
Alt Temalar
1. Çevresini Tanıma
2. Akrabalık
3. Günlük Yaşam ve Alışveriş
İşlevsel Cümle Yapıları
1. Çevresini Tanıma: Keyeyê şıma kamci mehla dı yo? Keyeyê ma mehlaya Ehmedê Xasi dı yo. Ez seni eşkena şiyeri çarşu? Şarıstanê şıma dı çend kıtabxaneyi esti? Dormaleyê mektebê şıma senin o?
2. Akrabalık: Babiyê babiyê tu, çıtayê tu yo? Babiyê babiyê mı pirıkê mı yo. Dadiya dadiya tu, çıtayê tu ya? Dadiya dadiya mı, pirıka mı ya. Lacê bırayê tu çıtayê tu yo? Lacê bırayê mı bırarzayê mı yo. Keynaya bırayê tu çıtayê tu ya? Keynaya bırayê mı bırarkeynaya mı ya. Lacê waya tu çıtayê tu yo? Lacê waya mı warzayê mı yo. Keynaya waya tu çıtayê tu ya? Keynaya waya mı warkeynaya mı ya.
3. Günlük Yaşam: Tı saet çend dı beni aya u saet çend dı rakuweni? Tı seni şıni mekteb u mekteb ra seni yeni keye? Ez pê wesayit şıno mekteb u pê wesayit mekteb ra ageyreno. Tı her roc çend deqiqayi kıtab wanena?
4. Alışveriş: Şıma fırıngi, xıyar, kartol, piyanzi ça ra geni? Şıma cılan u kıncanê xu ça ra geni?
Hedef Dil Bilgisi Yapıları
1. İsim Tamlaması: Lacê bırayê mı, mehlaya Ehmedê Xasi, keynaya waya ma, dormaleyê mektebê mı.
2. Birleşik Kelimeler: kıtabxane, warkeyna, warza, bırarkeyna, bırarza
3. Birleşik Fiiller: qebulkerdış, destpêkerdış, destcıeştış, qontrolkerdış, rakotış, radayiş, akerdış, dekerdış, wekerdış
4. Hedef Sözcükler: ban, wade, qıb, sıf, qıb, mehla, çarşu, kuçe, bazar, sinema, bırarza, bırarkeyna, warza, warkeyna, ded, deza, dedkeyna, em, emza, emkeyna, xal, xale, xalza, xalkeyna, pirık, pirıke, deqiqa, saet, dormale, kınc, cıl, şarıstan, bajar, dıkan, fırun, ameyayiş, şiyayiş, rakotış, wırıştış, akerdış, dekerdış, wekerdış, radayiş, rotış, gırotış, dayiş |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | "Yaşamım" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme
ZAZ.6.1.K. "Yaşamım" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme- anlatabilme
ZAZ.6.1.Y. "Yaşamım" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme- anlatabilme
ZAZ.6.1.DBS. "Yaşamım" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme
ZAZ.6.1.SÖS. "Yaşamım" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme
ZAZ.6.1.SES. "Yaşamım" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletim seçebilme-kullanabilme |
|---|
| Alan Becerileri | YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma
YDAB2. Okuma-Anlamlandırma
YDAB3. Konuşma-Anlatma
YDAB4. Yazma-Anlatma
YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma
YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma
YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak
E1.3. Azim ve Kararlılık
E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)
E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)
E1.6. Seçicilik
E2.2. Sorumluluk
E2.3. Girişkenlik
E2.5. Oyunseverlik
E3.2. Odaklanma
E3.4. Gerçeği Arama
E3.5. Açık Fikirlilik
E3.8. Soru Sorma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme |
|---|
| Değerler | D2. Aile Bütünlüğü
D8. Mahremiyet
D9. Merhamet
D13. Sağlıklı Yaşam
D14. Saygı, D16.Sorumluluk
D17. Tasarruf |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB3. Finansal Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Türkçe, Görsel Sanatlar, Sosyal Bilgiler, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB1. Temel Beceriler
KB2.2. Gözlemleme
KB2.3. Özetleme
KB2.4. Çözümleme
KB2.5. Sınıflandırma
KB2.6. Bilgi Toplama
KB2.7. Karşılaştırma
KB2.8. Sorgulama
KB2.9. Genelleme
KB2.10. Çıkarım Yapma
KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme
KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme
KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme)
KB2.17. Değerlendirme |
|---|
| Anahtar Kavramlar | Komşuluk, çevreyi tanıma, günlük rutinler, ihtiyaçlar |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, performans görevi, öz / akran değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.
Performans Görevi: Günlük Yaşam |
|---|
Yaşamım Teması İşleniş Süreci
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda 6. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) dersinde eylül ayında “Yaşamım” teması işlendi. "Yaşamım" teması, öğrencinin yakın çevresinden başlayarak günlük hayatında karşılaştığı kişi, mekân ve durumları merkeze alan bir tema olarak hedeflenmiştir. Öğrencinin yaşadığı çevrede karşılaşabileceği temel mekânlar ve kişiler öne çıkarılarak ev, okul, sokak, bahçe, park, bakkal, fırın, pazar, komşu ve arkadaş gibi unsurların görseller, çevre krokileri, sınıf içi nesneler ve basit durum örnekleriyle ele alınması beklendi. Öğrencilerin bu temada öğrenecekleri ile ön öğrenmelerde Türkçe derslerinde edindikleri bilgilerin bağlantısı kuruldu. "Yaşamım" teması kapsamında aile bireyleri, akrabalık, günlük yaşam ve alışverişi tanıtma başlıkları ele alınırken öğrencilerin günlük yaşam deneyimleri ve sosyal etkileşim alışkanlıkları öğretim sürecine dâhil edildi. Öğrencilerin Türkçe olarak bildikleri aile bireyleri, çevrenin önemi, alışveriş faaliyetlerine ilişkin kavramsal bilgileri dikkate alınarak Zazacadaki temel ifadelerle aile bireylerini, sosyal çevresini ve alışveriş faaliyetlerini tanıtmaları sağlandı. "Yaşamım" temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ve beğeniye ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatıldı. Öğrencilerin çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışverişe ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, nesneleri adlandırmaları, bulundukları yerleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlandı. "Yaşamım" temasına yönelik yazma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışverişe ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatıldı (E1.3, SDB1.2). "Yaşamım" temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci; çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş görselleri ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı. Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar etti (E2.3). "Babamın kardeşi amcam olur.", "Mahallemizin spor salonuna giderim." gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturuldu. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlandı (SDB2.1). "Yaşamım" temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışverişe ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve gördü (E2.3, KB2.6). Sınıfça tekrar etkinliği yapıldı. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edildi; "amca", "ev", "oda", "mahalle", "hala", "teyze", "kuzen" gibi sözcükler doğru sesletimle söylendi. "Yaşamım" temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışverişi yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatıldı. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletildi. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlandı. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edildi ve hangi seslerin duyulduğu belirlendi (E1.3, E1.6). Bu çalışmalarla ZAZ.6.1.K, ZAZ.6.1.Y, ZAZ.6.1.DBS, ZAZ.6.1.SÖS ve ZAZ.6.1.SES öğrenme çıktılarına yönelik süreç tamamlandı.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam, alışveriş ve beğeni ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri ("Mahallemde market burada.", "Şu benim amcam.", "Şurada alışveriş yaparız.") sunuldu (E1.6). Öğrenciler grup içinde akrabalık isimlerini birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazıdılar. Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri; çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışverişe ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları; çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit şekilde yazılı olarak ifade etmeleri sağlandı (OB3, OB7). Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklendi (KB2.6). Çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili beğeni bildiren ifadeler içeren kısa yazılı model metinler sunuldu. Yazma görevinin yapılandırılması sağlandı.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Bu aşamada öğrencilerin aile bireyleri, akrabalık, günlük yaşam ve alışverişe ilişkin mevcut bilgi ve deneyimlerini ortaya çıkarmak için akrabalık ilişkileri, çevresini ifade etme, günlük rutinlere dair bilgi kartlarının yazılı olduğu görsel kartlar, kavram kartları kullanılarak ön öğrenmelerini pekiştirmeleri sağlandı ve temel ifadelerle ilişki kurmaları desteklendi. Öğrencilerden "Geniş ailede kimler bulunur?", "Çevrenizi nasıl tanımlarsınız?", "Günlük rutinleriniz nelerdir?"gibi sorular yoluyla kendilerini tanıtan kısa bilgiler vermeleri istendi. Öğrenci günlük rutininin özet hâlini kısa ve yalın bir dille defterine yazdı. Öğrenci yazdığı bu metni sınıftakilere yüksek sesle okudu, sonra defterini kapatıp yazdığı metni sınıftakilere anlattı. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), azim ve kararlılık (E1.3) ve kendine inanma (E1.4) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2) ve kendine uyarlama (SDB1.3) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Çevresini tanıma alt temasında öğrenciler "Benim Mahallem" veya "Benim Çevrem" başlıklı bir kroki veya poster hazırladı. Bu çalışmada öğrenci evini merkeze alarak okul, market, pazar, park, cami, komşu evi, fırın, durak gibi yerleri gösterdi. Öğrenci bu yerleri yalnızca adlandırmakla kalmaz; evine yakın olanları, okul yolunda gördüğü mekânları ve günlük yaşamda hangi yerleri kullandığını basit cümlelerle anlattı. Akrabalık alt temasında öğrenciler aile ağacı hazırlayarak anne, baba, kardeş, dede, nine, amca, hala, dayı, teyze ve kuzen gibi akrabalık ilişkilerini gösterdi. Bu çalışmada öğrenciden birkaç aile bireyini kısa cümlelerle tanıtması beklendi. Örneğin dedesinin nerede yaşadığını, teyzesinin ne iş yaptığını veya bayramda hangi akrabalarını ziyaret ettiğini anlattı. Günlük yaşam alt temasında öğrenciler "Bir Günüm" başlıklı bir çizelge hazırladı. Sabah uyanma, hazırlanma, okula gitme, derse girme, oyun oynama, eve dönme, ödev yapma, aileyle yemek yeme ve uyuma gibi günlük işler zaman sırasına göre düzenledi.
Destekleme Çalışmaları
Çevresini tanıma alt temasında öğrenciler için ev, okul, bakkal, park, pazar, cami, sokak, komşu evi gibi yerler görsel kartlarla verildi. Öğrenci önce bu görselleri tanıdı, sonra öğretmenin söylediği yeri gösterdi, ardından görsel ile kelimeyi eşleştirdi. Daha sonra "Bu evdir.", "Bu okuldur.", "Bakkal buradadır." gibi kısa ve model cümlelerle çevresindeki yerleri ifade edebildi. Akrabalık alt temasında öğrencilerin anne, baba, kardeş, dede, nine, amca, hala, dayı, teyze ve kuzen gibi adları karıştırmamaları için basit aile ağacı görsellerinden yararlanıldı. Öğrenci önce çekirdek aile bireylerini tanıdı; ardından yakın akrabalar aşamalı biçimde eklendi. Öğretmen "Bu kim?", "Bu annen mi?", "Bu deden mi?" gibi kısa sorularla öğrencinin cevap vermesini kolaylaştırdı. Öğrenci "Bu benim annemdir.", "Bu benim kardeşimdir." gibi kalıp cümlelere geçirildi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayı boyunca 6. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) dersinde “Yaşamım” teması kapsamında 6 öğrenme çıktısı (ZAZ.6.1.K, ZAZ.6.1.Y, ZAZ.6.1.DBS, ZAZ.6.1.SÖS ve ZAZ.6.1.SES) üzerinde çalışıldı. Öğrenme sürecinde dinleme / izleme-anlamlandırma (YDAB1), okuma-anlamlandırma (YDAB2), konuşma-anlatma (YDAB3) ve yazma-anlatma (YDAB4) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Öğrencilerin merak (E1.1), azim ve kararlılık (E1.3), kendine inanma (E1.4) ve kendine güvenme (E1.5) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2), kendine uyarlama (SDB1.3) ve iletişim (SDB2.1) becerileri geliştirildi. Aile bütünlüğü (D2), mahremiyet (D8), merhamet (D9), sağlıklı yaşam (D13) ve saygı, d16.sorumluluk (D14) değerleri sınıf içi etkinliklerle ilişkilendirildi. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2), finansal okuryazarlık (OB3) ve görsel okuryazarlık (OB4) becerilerinin gelişimi desteklendi. Türkçe, Görsel Sanatlar, Sosyal Bilgiler, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ay başında yapılan ön değerlendirme çalışmalarıyla öğrencilerin hazırbulunuşlukları belirlendi ve öğretim süreci buna göre düzenlendi. Gelecek ay ZAZ.6.2.D, ZAZ.6.2.O ve ZAZ.6.2.K öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Bu ay yürütülen çalışmalar, öğrencilerin bütüncül gelişimini destekleyen nitelikte tamamlandı.
6. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 — belge sayfası
6. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları
evrakburada