7. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026
7. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Evim teması, 7 öğrenme çıktısı (ADG.7.1.D–ADG.7.1.Y). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Evim |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Tema: СИУНЭ Alt Temalar Сыхьатхэр Унэ щыӏакӏэ İşlevsel Cümle Yapıları Сыхьатыр тIу хъугъэ. Сыхьатыр блы хъугъэ. Сыхьатыр тхьапш? Сэ сыхьат блым сыкъэтэджы. Сэ сыхьат тIум унэм сыкъэкIожьы. Чэщым сыхьат пшIым сэчъые. Сэ сыхьат хым ыуж сышхэрэп. Basit Soru Sorma ve Cevap Verme Нэфын: Гунэф, сыхьатыр тхьапш? Гунэф: Сыхьат блы хъугъэ. Нэфын: О сыхьат тхьапшым укъэтэджы? Гунэф: Сэ сыхьат блым сыкъэтэджы. Янэ: Аслъан, къэтэдж! Аслъан: Сыхьат тхьапш, сянэ Янэ: Сыхьатыр блы хъугъэ. Аслъan: Хъун, сыкъэтэджы. Мурат: Адам, сыхьат тхьапшым унэм укIожьырэ? Адам: Сыхьат щым унэм сэкIожьы. Мурат: Дэрсхэр сыдигъо пш|эра? Адам: Сыхьат тфым дэрс сэш|ы. Татэ: Дамир, пчыхьэшхэ тышхэщт. Дамир: Сыхьат тхьапш хъугъэ, тат? Татэ: Сыхьат хы хъугъэ. Дамир: Хъун, шхэныгъом ыуж сычъыещт. Hedef Dil Bilgisi Yapıları 1. Уахътэ Гъэнэфагъэхэр (Zaman Zarfları): пчыхьэм, пчэдыжьым, чэщым 2. Блэк|ыгъэ Уахът (Geçmiş Zaman): хъу–гъэ (Сыхьат хы хъугъэ.) 3. эк|ощт Уахът (Gelecek Zaman): сы-чъые-щт (Пчыхьэшхэ тышхэщт.) Sesletim 1. Hedeflenen Sesler: тı-хь-ш| 2. Farklı Seslerin Sesletimi ve Telaffuzu: тı-хь-ш| 3. Vurgu ve Tonlama: Cümlelerde geçmiş zaman ve gelecek zaman ekleri kullanılan ifadelerde vurgu ve tonlamayı ayırt edebilme: хъу-гъэ, тышхэ-щт сычъые-щт. 4. Tekrar ve Taklit Yoluyla Otomatikleştirme: Kısa diyalog ve ek alan ve ek almayan sözcük örneklerinin doğru sesletimle tekrarı. Zaman ifadelerinde kullanılan, zaman ifade eden eklerin sesletiminin doğru şekilde yapılması. Telaffuzu zor olan 3 sesin karşılığı olan harflerin tekrarı. Basit cümle ve kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımı. 5. Sesletim ve Yazım İlişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken, ses–harf eşleşmesini fark etme. Kelimeler Сыхьат, уахътэ, щэджагъо, къэтэджын, шхэн, еджэн, чъыен, пчыхьэ, пчэдыжь |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | ADG.7.1.D. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme – anlamlandırabilme ADG.7.1.SES. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme ve kullanabilme ADG.7.1.SÖS. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme ve kullanabilme ADG.7.1.DBS. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme ve kullanabilme ADG.7.1.O. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme- anlamlandırabilme ADG.7.1.K. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme- anlatabilme ADG.7.1.Y. “Evim” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme- anlatabilme |
|---|
| Alan Becerileri | YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma YDAB2. Okuma-Anlamlandırma YDAB3. Konuşma-Anlatma YDAB4. Yazma-Anlatma |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak E1.2. Bağımsızlık E1.3. Azim ve Kararlılık E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik) E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven) E1.6. Seçicilik E2.1. Empati E2.2. Sorumluluk E2.4. Güven E2.5. Oyunseverlik E3.1. Muhakeme E3.2. Odaklanma E3.3. Yaratıcılık |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık) SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma) SDB2.1. İletişim SDB2.2. İş Birliği SDB2.3. Sosyal Farkındalık SDB3.1. Uyum SDB3.2. Esneklik SDB3.3. Sorumlu Karar Verme |
|---|
| Değerler | D1. Adalet D3. Çalışkanlık D6. Dürüstlük D7. Estetik D8. Mahremiyet D12. Sabır D14. Saygı D16. Sorumluluk D17. Tasarruf |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı OB2. Dijital Okuryazarlık OB4. Görsel Okuryazarlık |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Fen Bilimleri, Görsel Sanatlar, İngilizce, Müzik, Sosyal Bilgiler, Türkçe |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB1. Temel Beceriler KB2.1. Çelişki Giderme KB2.2. Gözlemleme KB2.3. Özetleme KB2.4. Çözümleme KB2.5. Sınıflandırma KB2.6. Bilgi Toplama KB2.7. Karşılaştırma KB2.8. Sorgulama KB2.9. Genelleme KB2.10. Çıkarım Yapma KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme KB2.13. Yapılandırma KB2.14. Yorumlama KB2.15. Yansıtma KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme) |
|---|
| Anahtar Kavramlar | evim, saat, zaman, iletişim |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu, ses kaydı çalışmaları, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir. 1.Performans Görevi: Hedef Sesler ile Günlük Rutin Çalışması |
|---|
Evim Teması İşleniş Süreci
7. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) dersinde eylül ayı boyunca Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin öğrenci merkezli yaklaşımıyla “Evim” teması ele alındı. Bu tema, öğrencilerin Adigece dil becerilerini geliştirmelerini, dile ilişkin temel bilgi ve becerilerini pekiştirmelerini amaçladı. Tema kapsamında öğrenciler; saatler, evde hayat gibi günlük yaşamdan seçilen bağlamlar aracılığıyla temel iletişim ifadelerini kullanmaya yönelik öğrenme yaşantıları edindi. Aynı zamanda Adige alfabesinde telaffuzu zor olan seslere karşılık gelen harfleri pekiştirerek bunları çeşitli sözcük ve ifadelerde kullanmaya yönelik çalışmalar gerçekleştirir. Öğretim sürecinin başlangıcında öğrencilerin ön öğrenmelerini harekete geçirmek amacıyla görsel, işitsel veya çoklu ortam materyallerinden yararlanıldı. Bu materyaller aracılığıyla öğrencilerin hedeflenen kelime, ifade ve dil yapılarına dikkatleri çekildi; gözlem yapmaları, tahminlerde bulunmaları ve önceki öğrenmelerinden hareketle yeni öğrenmeleri anlamlandırmaları desteklendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak duygularını harekete geçirecek ve öğrenmeye aktif katılımlarını destekleyecek uygulamalara yer verildi. Öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla “Evim” temasının “Saatler” ve “Evde Hayat” adlı alt temalarını yansıtan görseller sınıf ortamına getirildi veya etkileşimli tahta üzerinden sunuldu (E1.1, OB2, OB4). Ardından “Sabah saat kaçta kalkacaksın?”, “Bu akşam saat kaçta geleceksin?” gibi sorularla görseller ve içerik arasında ilişki kurmaları sağlandı (KB2.8). Öğrenciler bu görseller hakkında konuşur ve ev ort.amına ilişkin yaşantılarını hatıdılar. “Evim” temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci “Saatler” ve “Evde Hayat” alt temalarını yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatıldı (OB4). “Evim” temasında öğretmen öğrencilere sesletim kısmında hedeflenen sesleri fark ettirmek için seslerin vurgulandığı bir kaydı dinletir veya izletir. Öğretmen, hedeflenen seslere vurgu yaparak öğrencilerin bu seslere dikkat etmelerini istti (E3.2). Dinleme sonrasında duyulan sesler sınıfça tekrar edildi ve hangi seslerin duyulduğu belirlendi. “Evim” temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci, “Saatler” ve “Evde Hayat” alt temalarının ve hedef kelimelerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı (OB1, OB2). Öğrenciler dinleme ve sesletim bölümünde yaptıkları tahminleri hatıdılar (KB2.12). Dinledikleri şarkının / kaydın yazılı hâlini hızlı bir şekilde tarar ve görsel kaynaklar kullanarak daha önce öğrendikleri harfleri seçmeye çalıştı (KB2.2). Öğrendikleri harfleri işaretledi. “Evim” temasında öğrencilerin dikkatini “Saatler” ve “Evde Hayat” alt temalarında geçen dil bilgisi unsurlarına çekmek için dinleme bölümünde kullanılan şarkı / kayıt, öğrencilere bir kez daha dinletildi veya izletildi. Öğrenciler şarkıyı dinlerken öğretmen hedeflenen ifadelerin olduğu yerlerde durur, ifadeleri vurgulu bir şekilde tekrar eder ve öğrencilere tekrar ettirdi (E3.2). Burada anlamı pekiştirmek için görseller veya vücut dili kullanıldı (KB2.2). “Evim” temasında öğretmen “Saatler” ve “Evde Hayat” alt temalarına dair görseller ve destekleyici ipuçları sunarak öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirir (OB4). Öğrenciler okuma parçasını hızlı bir şekilde tarar ve öğrendikleri harf, kelime ve dil bilgisi unsurlarını fark etmeye çalıştı (OB1). Bu unsurlardan bildiklerini ifade eder. Ardından öğrencilerin "Saat kaçta ders bitti?", "Kaçta geleceksin?" gibi sorularla görseller ile içerik arasında ilişki kurmaları sağlandı (KB2.2). “Evim” temasında öğrenciler önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek için “Saatler” ve “Evde Hayat” alt temaları ile ilgili hedeflenen ögeleri görseller ve destekleyici unsurlar vasıtasıyla hatırlar ve mevcut içerikle ilişkilendirir (KB2.2). Ardından temalar ve hedef kelimeleri içeren kısa konuşma modelleri sunuldu. Öğrenciler konuşma modellerini dinler veya izler, bu içerikleri bireysel veya grup olarak tekrar ederek içeriğe aşina oldu (SDB2.1). Böylece sözlü üretime hazırlık yapmış olurlar. Öğretmen, öğrencilere yazmaları istenen görevin tam olarak ne olduğunu net bir dille anlattı (E3.2). Öğrencilerden yazılması istenen cümle veya parçaya benzeyen bir modeli incelemesi istendi. Bu çalışmalarla ADG.7.1.D, ADG.7.1.SES, ADG.7.1.SÖS, ADG.7.1.DBS, ADG.7.1.O, ADG.7.1.K ve ADG.7.1.Y öğrenme çıktılarına yönelik süreç tamamlandı.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Sunulan görsel ve işitsel ipuçları ile öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimleri arasında basit ve somut ilişkileri fark edebilmeleri sağlandı (E3.1, KB2.10). Dinleme / izleme içeriğine ait kısa ön izleme görselleri, anahtar ipuçları veya sessiz kesitler sunularak içeriğin konusu, içerikte yer alabilecek kişiler, mekânlar, eşyalar ve temel ifadelere ilişkin tahminlerde bulunulması istendi. Bu süreçte içeriğin genel konusunun bütüncül olarak algılanması beklendi (E3.2, KB2.16). Dinleme / izleme sonrasında içerikte yer alan kişi, mekân, eşya ve temel ifadeler; görseller, kartlar ve eşleştirme etkinlikleri aracılığıyla yeniden sunuldu. Son aşamada öğretmen “Bugün ne öğrendiniz?” sorusunu yöneltir. Öğretmen tahtada iki liste hazırlar; listelerden bir tanesi temada hedeflenen kelimelerden, diğeri ise ikincil kelimelerden oluştu.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
“Evim” teması ön değerlendirme sürecinde öğrencilerin temaya ilişkin ön bilgileri çeşitli etkinliklerle gözlemlendi. Bu süreçte öğrencilerin saatleri ve evde hayatı tanıtmaya yönelik mevcut bilgi ve deneyimleri incelendi. Görseller, kısa videolar, kavram kartları gibi materyaller kullanılarak öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyleri hakkında fikir edinildi. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğrencilerin ihtiyaçları dikkate alınarak ders sürecinde kullanılacak öğrenme materyalleri gerektiğinde yeniden düzenlendi. Öğrencilerden alt temalar kapsamında telaffuzu zor olan 3 ses ve bu seslere karşılık gelen harflerin yazımını ve sesletimini pekiştirmek amacıyla Kiril temelli Adige alfabesi çalışması yapmaları istendi. Çalışma kâğıdında bu 3 harfi sırasıyla yazmaları ve bunun yanında tekrar çalışması yapmaları beklendi. Yazma çalışmasından sonra öğrencilerin bu harflerin sesletimini net bir şekilde vurgulayarak bir ses kaydı alması istendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), bağımsızlık (E1.2) ve azim ve kararlılık (E1.3) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2) ve kendine uyarlama (SDB1.3) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Elde edilen veriler doğrultusunda öğrenme eksikleri belirlenerek bireysel geri bildirimler verildi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Öğrencilerden "Saatler" ve "Evde Hayat" alt temalarını içeren kapsamlı sözlü sunumlar hazırlayıp sunmaları istendi. Öğrenciler sunumlarını yaparken görsellerden ve videolardan faydalandı. Öğrenciler, aşağıdakine benzer bir sunum hazırladı: Пчэдыжь нэфыр: Пчэдыжьыпэм, сыхьат блым, тыгъэ нэбзыйхэр си шъхьангъупчъэ къытеох. Унэм макъэ гъэшIэгъонхэр къэIух: нанэм ипщэрыхьапIэ къыкIэкIырэ мэ дахэхэмрэ, татэм иIушъашъэрэ "Пчэдыжь хъяр" зэраIорэмрэ. Сэ жьэу сыкъэтэджы, сыда пIомэ Адыгэ унагъом уахътэр лъапIэ. Щэджагъом ипчъагъэхэр : Сыхьатыр пшIыкIутIу хъугъэ. Мы уахътэр щэджагъошхэ уахът. Тэ тиунагъокIэ зэгъусэу щэджагъошхэ тышхыныр шэн-хабзэ тфэхъугъэ. "Шхын IэшIу шъушх" еIо сиятэжъ. Уахътэм имызакъоу, гущыIэ дахэми ичэзыу. Пчыхьэ хъяр : Сыхьатыр блы хъугъэ. Пчыхьэшхэ ыужым, машIом ипашъхьэ тыщызэIукIэ. Сиунагъо игущыIэгъу сыхьатыр пшIым нэс макIо. Мыщ дежь уахътэр псынкIэу кIуагъэу пшIошIы. Тятэжъ хъыбарыжъхэр къыIуатэ, тэ тыдэIу. Пчыхьэм сыхьатыр пшIыкIutIу хъумэ, чэщ мамырым тыхехьэ. Öğrencilerden alt temalar hakkında bir metin hazırlamaları istendi.
Destekleme Çalışmaları
“Evim” temasında öğrencilere alt temalardaki hedef kelimeleri içeren iki farklı kategoride kartlar dağıtıldı. Öğrenciler bu kartları sınıflandırarak doğru kelimelerle eşleştirdi. Böylece yazma konusunda desteğe ihtiyacı olan öğrencilerin hedef dildeki kelimeleri daha anlaşılır bir şekilde pratik yapmaları sağlanmış olur. Öğrenciler, kelimelerin tamamını yazmak yerine tahtada gösterilen resimlerin altına bazı harfleri eksik bırakılmış kelimeleri tamamlama çalışması yaptı (Сыхьат, уахътэ, щэджагъо, къэтэджын, шхэн, еджэн, чъыен, пчыхьэ, пчэдыжь). Kelimeler tamamlandıktan sonra öğrencilerden bu sesleri ve kelimeleri seslendirmesi istendi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayı boyunca 7. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) dersinde “Evim” teması kapsamında 7 öğrenme çıktısı (ADG.7.1.D–ADG.7.1.Y) üzerinde çalışıldı. Öğrenme sürecinde dinleme / izleme-anlamlandırma (YDAB1), sesletim seçme-kullanma (YDDB3), sözcük seçme-kullanma (YDDB2) ve dil bilgisi seçme-kullanma (YDDB1) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Öğrencilerin merak (E1.1), bağımsızlık (E1.2), azim ve kararlılık (E1.3) ve kendine inanma (E1.4) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2), kendine uyarlama (SDB1.3) ve iletişim (SDB2.1) becerileri geliştirildi. Etkinliklerde adalet (D1), çalışkanlık (D3), dürüstlük (D6), estetik (D7) ve mahremiyet (D8) değerleri ön plana çıkarıldı. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2) ve görsel okuryazarlık (OB4) becerilerinin gelişimi desteklendi. Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Fen Bilimleri, Görsel Sanatlar, İngilizce, Müzik, Sosyal Bilgiler, Türkçe ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ön değerlendirme sonuçları dikkate alınarak etkinlikler öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerine göre farklılaştırıldı. Gelecek ay ADG.7.2.D, ADG.7.2.SES ve ADG.7.2.SÖS öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Genel olarak eylül ayı öğretim süreci programda öngörülen öğrenme çıktıları doğrultusunda tamamlandı.
7. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Adigece) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 — belge sayfası
7. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları