7. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026
7. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Hayat Hikâyem teması, 7 öğrenme çıktısı (LAZ.7.1.D–LAZ.7.1.SES). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Hayat Hikâyem |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Tema: HAYAT HİKÂYEM Alt Temalar Benim Hayat Yolculuğum Örnek Şahsiyetlerin Yaşam Öyküleri İşlevsel Cümle Yapıları Kendini Biyografik Bilgilerle Tanıtma: " … cemozun.", " … dobibadi.", " …s dobibadi.", " …s birdi." Aile bireylerini tanıtma: "Ocağiçkimi kala …s pskidur." "Ma … da do … cuma miyonun." Geçmiş yaşamına ilişkin bilgi verme: "Bereborťişa … bikumti.", "Tzulu borťişa … moaropertu.", "Uǩaçxe … mektebişa bidi." İlgi alanları ve kişisel özellikleri ifade etme: "Kitabi oǩitxu xadzi mayen.", "Muziğite viboder.", " Sipori oxenu xadzi mayen.", " … te viboder." Meslek ve uğraşlar hakkında bilgi verme: "… ren.", " …içalişu.", "… noxenepe ç̌aru.", "… noçame keç̌opu." Örnek şahsiyetlerin yaşam öykülerini anlatma: "… tzana ibadu.", "…’s skidu.", "Çineri ar mabire ren.", "Dido çineri noxenepe uğun." Biyografik bilgi sorma ve cevaplama: "Munde dibadi?", " 12.16.2015 dobibadi.", "So irdu?", "Arťaşenis birdi.", "Mu oxenu xadzi ayerťu?", "Kitabi oǩitxu xadzi ayerťu.", "Munde içilu / ikomocu?", "Eçidoxut tzana tzoxle." Karşılaştırma yapma: "Skidaşǩimi …’s var / nungvas." Görüş ve değerlendirme bildirme: "Hemuşi skidala dido enteresini ren.", "Ham ǩoçi dido eonç̌ineri on." Hedef Dil Bilgisi Yapıları Kendini ve başkasını biyografik bilgilerle tanıtmaya yönelik yapılar: "… dobibadi.", "… bidi.", "… biçalişi", "… boçodini" Doğum tarihi, doğum yeri ve yaşanılan yere ilişkin yapılar: "Nadobibadi ndğa … ren", " … s dobibadi.", " … pskudi." Aile bireylerini ve yakın çevreyi tanıtmaya yönelik yapılar: "… içalişams. / … içalişu.", "… miyonun. / …miyonurťu", " … cozun. / … cozurťu." Geçmiş yaşantıları temel düzeyde anlatmaya yönelik yapılar: " …i, …u, …it, …es" Kronolojik sıra bildiren yapılar: "Tzoxle", "uǩule", "şǩule", "ip̌ti" Biyografik bilgi sormaya ve cevaplamaya yönelik soru yapıları: "Mundes dibadi?", "So irdi?", "Mu oxenu xadzi ayen?", "Ham noxenepe ç̌aru?" Basit Karşılaştırma ve Değerlendirme Yapıları: "…şen … ren " Bağlaçlarla İlişki Kurmaya Yönelik Temel Yapılar: "do", "ama", "muşeniki", "uǩule" Lazcaya Özgü Seslerin Telaffuzu: "ç̌, ǩ, p̌, ť, x, dz, ts, tz" Farklı Seslerin Kelime İçinde Kullanımı: "Oç̌aru, uǩule, ip̌ti, miyonurťu, tzoxle, xadzi, tzana" Hedef Sözcükler coxo, didicoxo, tzana, dobaduşi ndğa, dobaduşi sva, noğa, opute, dobadona, ocaği, natase, bereno, mektebi, dogurale, magurale, maneba, skidala, biyografi, heçaye, gonoşina, atxe, ordu, oskidu, dobadu, oǩitxu, oçalişu, oç̌aru, oçilu, okumocu, oçinu, oropu, obodu, eonç̌inu, noçame, mabirale, maç̌are, masipore, kitabi, şiiri, filimi, mektebiş ora, berobaş ora, tzoxle, uǩule, uǩaçxe, eçouri, handğa, atxe, enteresani, eonç̌ineri, çineri, pelaperi, mç̌adule. |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | LAZ.7.1.D. "Hayat Hikâyem" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme LAZ.7.1.O. "Hayat Hikâyem" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme LAZ.7.1.K. "Hayat Hikâyem" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme LAZ.7.1.Y. "Hayat Hikâyem" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme LAZ.7.1.DBS. "Hayat Hikâyem" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme LAZ.7.1.SÖS. "Hayat Hikâyem" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme LAZ.7.1.SES. "Hayat Hikâyem" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme-kullanabilme |
|---|
| Alan Becerileri | YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma YDAB2. Okuma-Anlamlandırma YDAB3. Konuşma-Anlatma YDAB4. Yazma-Anlatma YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik) E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven) E2.1. Empati E2.2. Sorumluluk E2.3. Girişkenlik E2.5. Oyunseverlik E3.7. Sistematiklik E3.8. Soru Sorma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık) SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) SDB2.1. İletişim SDB2.2. İş Birliği SDB2.3. Sosyal Farkındalık SDB3.1. Uyum |
|---|
| Değerler | D2. Aile Bütünlüğü D4. Dostluk D5. Duyarlılık D6. Dürüstlük D10. Mütevazılık D14. Saygı D16. Sorumluluk D19. Vatanseverlik D20. Yardımseverlik |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı OB2. Dijital Okuryazarlık OB4. Görsel Okuryazarlık OB5. Kültür Okuryazarlığı OB9. Sanat Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Türkçe, Sosyal Bilgiler, Matematik, Görsel Sanatlar, Müzik, Yabancı Dil, Fen Bilimleri, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB2.2. Gözlemleme KB2.3. Özetleme KB2.6. Bilgi Toplama KB2.7. Karşılaştırma KB2.8. Sorgulama KB2.14. Yorumlama KB2.15. Yansıtma KB2.17. Değerlendirme |
|---|
| Anahtar Kavramlar | aile, anne, baba, başarı, biyografi, büyümek, çocukluk, doğum, doğum tarihi, doğum yeri, eğitim, eser, geçmiş, hayat hikâyesi, iletişim, ilgi alanı, kardeş, kimlik, kronoloji, meslek, okul, otobiyografi, sanatçı, ses, sporcu, tanıtım, telaffuz, yaşam, yaşam yolculuğu, yazar, zaman. |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, öğrenme günlüğü, yansıtıcı günlükler, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, zihin haritaları, öz / akran / grup değerlendirme formları, dijital üretimler (poster, video, ses kaydı), performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu çalışmaları ile değerlendirilebilir. 1. Performans Görevi: Benim Hayat Yolculuğum |
|---|
Hayat Hikâyem Teması İşleniş Süreci
7. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) dersinde eylül ayı boyunca Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin öğrenci merkezli yaklaşımıyla “Hayat Hikâyem” teması ele alındı. Bu tema, öğrencilerin kendi yaşam öyküleri ve örnek şahsiyetlerin yaşamlarına ilişkin temel iletişim durumlarında Lazca kullanımını desteklemek amacıyla yapılandırılmıştır. Tema; öğrencilerin yaşam yolculukları ile örnek şahsiyetlerin yaşam öykülerine ilişkin iletişim bağlamlarını kapsadı. Öğrenme sürecinde öğrencilerin yaşam deneyimlerini, ilgi alanlarını ve biyografik bilgileri hedef dilde anlamlı ve iletişim odaklı etkileşimler aracılığıyla paylaşmaları desteklendi. Temanın temel amacı, öğrencilerin kendileri ve başkalarının yaşam öykülerine ilişkin temel iletişim becerilerini etkili ve işlevsel biçimde kullanmalarını sağlamaktır. Öğrenme sürecinin başında öğrencilerin ana dillerindeki kendini tanıtma, aile bireylerinden ve geçmiş yaşantılarından söz etme deneyimleri hatırlatılarak yeni öğrenmelere zemin hazırlandı. Nerede doğduğunu söyleme, ailesini tanıtma, çocukluk anılarından ve sevdiği etkinliklerden söz etme gibi iletişim durumlarından hareketle önceki öğrenmeleri harekete geçirildi. Kısa soru-cevap etkinlikleri ve yaşam öyküsü paylaşımlarından yararlanılarak bu iletişim durumları Lazcadaki karşılıklarıyla ilişkilendirildi. "Hayat Hikâyem" temasına yönelik dinleme / izleme-anlamlandırma süreci, öğrencilerin kendileri, aileleri, geçmiş yaşantıları ve örnek şahsiyetlerin yaşam öykülerine ilişkin önceki deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla aile yaşamı, çocukluk yılları, okul hayatı, ilgi alanları, meslekler ve Laz kültürüne katkı sağlamış aydın ve sanatçıların yaşam öykülerini yansıtan görseller üzerinden başlatıldı (E1.1, E1.5, KB2.2). "Hayat Hikâyem" temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci, öğrencilerin kendileri, aileleri, geçmiş yaşantıları ve örnek şahsiyetlerin yaşam öykülerine ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla biyografik bilgiler, aile yaşamı, çocukluk yılları, ilgi alanları, okul yaşamı, meslekler ve örnek şahsiyetlerin yaşam öykülerini içeren başlıklar, anahtar kelimeler ve destekleyici görseller üzerinden başlatıldı (E1.1, E1.5, KB2.2). "Hayat Hikâyem" temasına yönelik konuşma-anlatma süreci, öğrencilerin kendilerini biyografik bilgilerle tanıtma, aile bireylerinden bahsetme, geçmiş yaşantılarını anlatma, ilgi alanlarını ifade etme ve örnek şahsiyetlerin yaşam öykülerine ilişkin temel bilgileri paylaşabildikleri deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sınıf içinde gerçekleştirilen kısa diyalog örnekleri ve canlandırmalar üzerinden başlatıldı (E1.1, E1.5, E2.1). "Hayat Hikâyem" temasına yönelik yazma süreci, öğrencilerin kendilerini biyografik bilgilerle tanıtma, aile bireylerinden bahsetme, geçmiş yaşantılarını anlatma, ilgi alanlarını ifade etme ve örnek şahsiyetlerin yaşam öykülerine ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla başlatıldı (E1.1, SDB1.1, OB1). "Hayat Hikâyem" temasına yönelik dil bilgisi seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin kendilerini biyografik bilgilerle tanıtma, aile bireylerinden bahsetme, geçmiş yaşantılarını anlatma, ilgi alanlarını ifade etme ve örnek şahsiyetlerin yaşam öykülerine ilişkin dil parçalarına doğal ve bağlam içinde aşinalık kazanmalarıyla başlatıldı (E1.1, OB1). "Hayat Hikâyem" temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin kendilerini biyografik bilgilerle tanıtma, aile bireylerinden bahsetme, geçmiş yaşantılarını anlatma, ilgi alanlarını ifade etme ve örnek şahsiyetlerin yaşam öykülerini anlatma durumlarında kullanılan "isim", "soyisim", "aile", "anne", "baba", "kardeş", "çocukluk", "hayat", "yaşam", "biyografi" gibi hedef sözcüklerle karşılaşmaları üzerinden başlatıldı (E1.1, E3.8, OB1). Ay boyunca yürütülen etkinliklerle LAZ.7.1.D, LAZ.7.1.O, LAZ.7.1.K, LAZ.7.1.Y, LAZ.7.1.DBS, LAZ.7.1.SÖS ve LAZ.7.1.SES öğrenme çıktıları hedeflendi ve süreç planlandığı şekilde işletildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Aile bireyleriyle geçirilen zamanlar, çocukluk anıları, okul yaşamı, ilgi alanları, meslek yaşamı, kültürel üretim ve başarı hikâyeleri gibi durumları içeren görseller incelenerek "Kimleri görüyorsunuz?", "Bu kişiler hayatlarının hangi döneminde olabilir?", "Nerede doğmuş olabilir?", "Nasıl bir çocukluk geçirmiş olabilir?", "Neler yapmayı seviyor olabilir?", "Bu kişinin hayat hikâyesi nasıl başlamış olabilir?", "Sen kendi hayat hikâyeni nasıl anlatırsın?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturuldu (E3.8,OB4). Kısa bir ses kaydı, video ya da bireysel yaşam öyküsü, aile tanıtımı ve örnek şahsiyetlerin biyografik anlatımlarından kesitler sunularak öğrencilerin görsel ve işitsel ipuçlarına dayanarak içerik hakkında tahminlerini geliştirmeleri sağlandı (E2.1, KB2.8). "Hayat Hikâyem" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunuldu. Bu aşamada öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriğin konusunu genel olarak algılar, içerikte geçen temel biyografik ifadeleri, kişi, yer ve zaman bilgilerini, aile ilişkilerini ve yaşam öyküsüne ilişkin basit ayrıntıları ayırt eder ve tanımlar (SDB1.2, D16.3, KB2.2, KB2.6). Öğrencilere "Benim Hayat Yolculuğum", "Çocukluk Yıllarım", "Ailem ve Ben", "Laz Kültürüne İz Bırakanlar" gibi başlıklar ile bu başlıkları yansıtan görseller birlikte sunuldu ve öğrencilerden bu görseller ile başlıklar arasında ilişki kurmaları istendi (E3.8, OB4). Ardından kendini biyografik bilgilerle tanıtma, aile bireylerinden bahsetme, geçmiş yaşantıları anlatma ve örnek şahsiyetlerin yaşam öykülerini tanıtmaya yönelik kısa ve basit bir metin öğrencilere sunuldu (OB1).
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Öğretim sürecinin başında öğrencilerin kendilerini biyografik bilgilerle tanıtma, aile bireyleri ve geçmiş yaşantılarına ilişkin temel ifadeleri anlama ve kullanma konularındaki hazır bulunuşluk düzeylerini belirlemek amacıyla "Adın ne?", "Nerede doğdun?", "Nerede büyüdün?", "Ailende kimler var?", "Çocukken neler yapardın?", "Neler yapmayı seviyorsun?" gibi sorular yöneltilerek sözlü yanıt vermeleri istendi. Örnek şahsiyetlere ait görsel ve kısa metinlerden yararlanılarak kişi, yer, zaman ve yaşam olaylarına ilişkin bilgileri ayırt etme, kronolojik ifadeleri fark etme ve karşılaştırma yapma becerileri değerlendirildi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), kendine inanma (E1.4) ve kendine güvenme (E1.5) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2) ve iletişim (SDB2.1) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Değerlendirme sonuçlarına göre öğrencilere zamanında ve yapıcı geri bildirim verildi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Hazır bulunuşluk düzeyi yüksek olan öğrencilerden kendi seçtikleri bir kişinin yaşam öyküsünü araştırmaları istendi. Öğrenciler araştıracakları kişiyi kendi ilgi alanlarına göre seçer ve bu kişinin çocukluk yılları, eğitim hayatı, ilgi alanları, karşılaştığı zorluklar, başarıları ve yaşamındaki dönüm noktalarına ilişkin farklı kaynaklardan bilgi topladı. Öğrenciler topladıkları bilgileri kronolojik sıraya göre düzenledi, bilgiler arasındaki neden- sonuç ilişkilerini inceledi ve kişinin yaşamındaki önemli kararların hayatını nasıl etkilediğine yönelik çıkarımlarda bulundu. Devamında öğrenciler "Bu kişinin yerinde ben olsaydım nasıl karar verirdim?", "Bu yaşam öyküsünü etkileyen en önemli unsur nedir?" gibi açık uçlu sorular üzerinden değerlendirmeler yaptı. Sürecin sonunda öğrenciler elde ettikleri verileri kullanarak poster, dijital sunum, zaman çizelgesi veya kısa belgesel anlatımı gibi özgün bir ürün oluşturdu ve çalışmalarını sınıfla paylaştı.
Destekleme Çalışmaları
Öğrenme sürecinde daha fazla zaman ve yapılandırılmış desteğe ihtiyaç duyan öğrenciler için kendini biyografik bilgilerle tanıtma, aile bireylerinden bahsetme, geçmiş yaşantıları anlatma ve ilgi alanlarını ifade etmeye yönelik içerikler küçük öğrenme basamaklarına ayrılarak sunuldu. Öğrencilere doğum, aile, çocukluk, okul yaşamı ve ilgi alanlarını yansıtan görseller, sözcük kartları, ses kayıtları ve kısa model cümleler verildi. Öğrenciler ilk aşamada "Ben … yılında doğdum.", "Ben …’da büyüdüm.", "Benim … kardeşim var." gibi temel ifadeleri dinledi, tekrar edebildi ve görsellerle eşleştirdi. İkinci aşamada eksik bırakılmış cümleleri uygun sözcüklerle tamamladı. Son aşamada öğrenciler kontrol listesi ve öğretmen rehberliği eşliğinde bu cümleleri bir araya getirerek kendi kısa yaşam öykülerini oluşturdu. Öğrenciler oluşturdukları metni önce bireysel olarak, ardından akran desteğiyle tekrar edebildi ve sözlü olarak paylaştı.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayı boyunca 7. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) dersinde “Hayat Hikâyem” teması kapsamında 7 öğrenme çıktısı (LAZ.7.1.D–LAZ.7.1.SES) üzerinde çalışıldı. Öğrenme sürecinde dinleme / izleme-anlamlandırma (YDAB1), okuma-anlamlandırma (YDAB2), konuşma-anlatma (YDAB3) ve yazma-anlatma (YDAB4) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Öğrencilerin merak (E1.1), kendine inanma (E1.4), kendine güvenme (E1.5) ve empati (E2.1) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2), iletişim (SDB2.1) ve iş birliği (SDB2.2) becerileri geliştirildi. Aile bütünlüğü (D2), dostluk (D4), duyarlılık (D5), dürüstlük (D6) ve mütevazılık (D10) değerleri sınıf içi etkinliklerle ilişkilendirildi. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2), görsel okuryazarlık (OB4) ve kültür okuryazarlığı (OB5) becerilerinin gelişimi desteklendi. Türkçe, Sosyal Bilgiler, Matematik, Görsel Sanatlar, Müzik, Yabancı Dil, Fen Bilimleri, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ay başında yapılan ön değerlendirme çalışmalarıyla öğrencilerin hazırbulunuşlukları belirlendi ve öğretim süreci buna göre düzenlendi. Gelecek ay LAZ.7.2.D, LAZ.7.2.O ve LAZ.7.2.K öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Genel olarak eylül ayı öğretim süreci programda öngörülen öğrenme çıktıları doğrultusunda tamamlandı.
7. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Lazca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 — belge sayfası
7. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları