8. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026
8. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) (seçmeli) eylül ayı Maarif Model ders raporu: Folklorumuz teması, 7 öğrenme çıktısı (ZAZ.8.1.D–ZAZ.8.1.SES). Word.
| Öğrenme Alanları ve Temalar | 1. Tema: Folklorumuz |
|---|
| İçerik Çerçeveleri | Tema: Folklorumuz
Alt Temalar
1. Gelenek ve Görenekler,
2. Önemli Gün ve Haftalar
3. Sözlü Kültür
İşlevsel Cümle Yapıları
1. Gelenek ve Görenekler: Edeti şaran, semede dewamkerdışê heyati, zaf bırumet u bıqıymet i. Bınateyê neslan dı dewamkerdışê edetan, yo insicamêk ano meydan. Nesla verin, fam u hissiyatê xu pê edetan resnena nesla newe. Ma vac, cuyayişê ma dı zanayişê cayê pilan zaf muhim o. Merdum pilanê xu ri hurmet keno. Ino xısus bınateyê neslan dı ge ge zê estanık, vateyê verinan, idyoman pê unsuranê folklori yeno neqılkerdış.
2. Önemli Gün ve Haftalar: Hem teqwimo resmi dı hem zi goreyê tecrubeyê neslanê verinan yo serr dı roci ya zi hefteyi muhimi esti. Beno ki qısmêkê ıni tarixan goreyê baweri bi, qısmêkê inan zi goreyê hadiseyanê coğrafya ya zi tebieti bi. Zê serra newe, qereçarşembe, avadikê hot nisani, newêmarte, xızırilyas, zipêyi; roşanê diniyi zê Roşanê Remezani, Roşanê Qırbanan (Heciyan), roşanê milli u resmiyi zê yoyê Kanunê Peyini, vist u hiriyê nisani, yoyê gulani, nêwyesi gulani, pancyesê temuzi, vistunewê tışrinê verini.
3. Sözlü Kültür: Estanıki semedê ma zaf muhim i. Estanıki munasebetê zerre u teberê keyeyi ra heta terbiyebiyayiş u weyetikerdışê qıcan zaf hetan ra tesirê xu ramocneni. Heto bin ra vateyi verinan, idyomi, vıstonıki, meseleyi, sonıki, şanıki, efsaneyi, lezvateyi, dêki zi parçeyi muhimi folklorê Zazayan i.
Hedef Dil Bilgisi Yapıları
1. Bileşik Zamanlı Fiil Çekimleri: Ameyên, şiyên, wendên, nuştên, kerdên, ardên; ameyo / a, wendo / a, nuşto / a, kerdo / a, ardo / a; amebı, şıbı, wendbı, nuştbı, kerdbı, ardbı.
2. Ayrılabilen Fiiller: destpêkerdış, behskerdış, peradayiş, perudayiş, perukerdış, cıradayiş, pêkerdış.
3. Hedef Sözcükler: estanık, vıstonık, sanık, mesela, vateyê verinan, idyom, dêki, lezvate, efsane, folklor, edet, serra newe, roşan, roce, zipê, hurmet, ziyar, ziyarkerdış, bımbarek, nımac, Homa, destpêkerdış, behskerdış, peradayiş, perudayiş, perukerdış, cıradayiş, cırukerdış, xısus, tabii, coğrafi, dewami, dewamkerdış, dewambiyayiş, insicam, qıymet, nesıl, fam, hissiyat, unsur, tecrübe, baweri, hadise, munasebet, |
|---|
| Öğrenme Çıktıları | ZAZ.8.1.D. "Folklorumuz" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme
ZAZ.8.1.O. "Folklorumuz" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
ZAZ.8.1.K. "Folklorumuz" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar.
ZAZ.8.1.Y. "Folklorumuz" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme
ZAZ.8.1.DBS. "Folklorumuz" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme
ZAZ.8.1.SÖS. "Folklorumuz" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme
ZAZ.8.1.SES. "Folklorumuz" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletim seçebilme-kullanabilme Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır. |
|---|
| Alan Becerileri | YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma
YDAB2. Okuma-Anlamlandırma
YDAB3. Konuşma-Anlatma
YDAB4. Yazma-Anlatma
YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma
YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma
YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma |
|---|
| Eğilimler | E1.1. Merak
E1.2. Bağımsızlık
E1.3. Azim ve Kararlılık
E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)
E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)
E1.6. Seçicilik
E2.2. Sorumluluk
E2.5. Oyunseverlik
E3.1. Muhakeme
E3.3. Yaratıcılık
E3.4. Gerçeği Arama
E3.5. Açık Fikirlilik
E3.8. Soru Sorma |
|---|
| Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri | SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.1. Uyum
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme |
|---|
| Değerler | D1. Adalet
D3. Çalışkanlık
D4. Dostluk
D6. Dürüstlük
D11. Özgürlük
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik |
|---|
| Okuryazarlık Becerileri | OB1. Bilgi Okuryazarlığı
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB9. Sanat Okuryazarlığı |
|---|
| Disiplinler Arası İlişkiler | Türkçe, Görsel Sanatlar, Sosyal Bilgiler, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım |
|---|
| Beceriler Arası İlişkiler | KB1. Temel Beceriler
KB2.2. Gözlemleme
KB2.3. Özetleme
KB2.4. Çözümleme
KB2.5. Sınıflandırma
KB2.6. Bilgi Toplama
KB2.7. Karşılaştırma
KB2.8. Sorgulama
KB2.9. Genelleme
KB2.10. Çıkarım Yapma
KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme
KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme
KB2.14. Yorumlama
KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme) (KB2.16.3. Analojik Akıl Yürütme)
KB2.17. Değerlendirme
KB2.20. Sentezleme |
|---|
| Anahtar Kavramlar | Kültür, gelenekler, âdetler, atasözleri, masallar |
|---|
| Öğrenme Kanıtları | Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, performans görevi, öz / akran değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.
Performans Görevi: Önemli Gün ve Haftalar |
|---|
Folklorumuz Teması İşleniş Süreci
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda 8. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) dersinde eylül ayında “Folklorumuz” teması işlendi. Bu temada öğrencilerin yaşadıkları çevrede karşılaştıkları gelenek ve görenekleri, aile büyüklerinden duydukları anlatıları, önemli gün ve haftalarda yapılan hazırlıkları ve sözlü kültür ürünlerini tanıyarak folklorun günlük hayatla ilişkisini fark etmeleri beklendi. Öğrencilerin bayramlaşma, misafir ağırlama, komşuluk ilişkileri, düğün, taziye, yardımlaşma, büyükleri ziyaret etme ve sofra adabı gibi günlük hayatla ilişkili örnekler üzerinden gelenek ve göreneklerin toplum yaşamındaki yerini fark etmeleri amaçlandı. Öğrencilerin bayramlar, anma günleri, dinî ve kültürel günler, çevreyle ve toplumsal hayatla ilgili belirli günleri ve haftaları öğrenmeleri hedeflendi. Öğrencilerin bu temada öğrenecekleri ile ön öğrenmelerde Türkçe derslerinde edindikleri bilgilerin bağlantısı kuruldu. "Folklorumuz" teması kapsamında gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültür başlıkları ele alırken öğrencilerin günlük yaşam deneyimleri ve sosyal etkileşim alışkanlıkları öğretim sürecine dâhil edildi. Öğrencilerin Türkçe olarak bildikleri gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültüre ilişkin kavramsal bilgileri dikkate alınarak, Zazacadaki temel ifadelerle gelenek ve görenekleri, önemli gün ve haftaları, sözlü kültürü tanıtmaları sağlandı. "Folklorumuz" temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültür ile ilgili kısa metinler ve görseller üzerinden başlatıldı. "Folklorumuz" temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültüre ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatıldı. Öğrencilerin gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültüre ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, nesneleri adlandırmaları, bulundukları yerleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlandı. "Folklorumuz" temasına yönelik yazma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültüre ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatıldı. "Folklorumuz" temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci; gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültür ile ilgili görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı. Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar etti. "Bayramlarda misafir kabul edilir.", "Bayramlarda şeker ikram edilir.", "Masal dinlemeyi severim." gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturuldu. "Folklorumuz" temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültüre ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatıldı. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve gördü (E3.8, SDB2.1). Sınıfça tekrar etkinliği yapıldı. "Folklorumuz" temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültürü yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatıldı. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletildi. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlandı. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edildi ve hangi seslerin duyulduğu belirlendi (E1.6, D16.1). Böylece ZAZ.8.1.D, ZAZ.8.1.O, ZAZ.8.1.K, ZAZ.8.1.Y, ZAZ.8.1.DBS, ZAZ.8.1.SÖS ve ZAZ.8.1.SES öğrenme çıktılarına ulaşılmasına yönelik öğrenme yaşantıları gerçekleştirildi.
Araştırma Ödevleri ve Görevleri
Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlandı ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunuldu (KB2.2, KB2.6). Gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültür dair beğeni ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri ("Aile büyüklerimi ziyaret etmeyi severim.", "Komşuluk geleneklerimiz arasında yer alır.", "Bayramlar bizi bir araya getiren önemli günlerdir") sunuldu (D11.3). Öğrenciler grup içinde gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültür ifadelerini birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazıdılar. Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri; gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültüre ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları; gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültür ile ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit şekilde yazılı olarak ifade etmeleri sağlandı. Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklendi. Gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültüre dair beğeni bildiren ifadeler içeren kısa yazılı model metinler sunuldu.
Gözlem ve Ölçme Değerlendirme
Bu aşamada öğrencilerin gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültüre ilişkin mevcut bilgi ve deneyimlerini ortaya çıkarmak için gelenek ve görenekler, önemli gün ve haftalar, sözlü kültüre dair bilgi kartlarının yazılı olduğu görsel kartlar, kavram kartları kullanılarak ön öğrenmelerini pekiştirmeleri sağlandı ve temel ifadelerle ilişki kurmaları desteklendi. Öğrencilerden "Gelenek ve göreneklerimiz neden önemlidir?", "Hangi önemli gün ve haftalar bulunur?", "Sözlü kültür nedir?" gibi sorular yoluyla kendilerini tanıtan kısa bilgiler vermeleri istendi. Süreç boyunca öğrencilerin merak (E1.1), bağımsızlık (E1.2) ve azim ve kararlılık (E1.3) eğilimleri ile kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2) ve kendine uyarlama (SDB1.3) becerileri gözlem formları ve kontrol listeleriyle izlendi. Ölçme sonuçları öğrencilerle paylaşılarak öz düzenleme becerilerinin gelişimi desteklendi.
Zenginleştirme Çalışmaları
Gelenek ve görenekler alt temasında öğrencilerden ailelerinde, mahallelerinde veya köylerinde yaşatılan bir gelenek veya göreneği araştırmaları istendi. Öğrenciler; bayramlaşma, misafir ağırlama, düğün, taziye, komşuluk, yardımlaşma, imece, büyükleri ziyaret etme veya sofra adabı gibi konulardan birini seçerek aile büyükleriyle kısa görüşmeler yaptı. Görüşme sonucunda bu geleneğin ne zaman yapıldığını, kimlerin katıldığını, hangi davranışların önemli görüldüğünü ve bu geleneğin insanlar arasındaki ilişkilere nasıl katkı sağladığını sınıfta paylaştı. Önemli gün ve haftalar alt temasında öğrenciler seçtikleri bir millî, dinî, kültürel veya toplumsal gün / hafta hakkında kısa bir tanıtım çalışması hazırladı. Bu çalışmada günün / haftanın anlamı, hangi hazırlıkların yapıldığı, insanların bu günlerde birbirlerine hangi sözleri söyledikleri ve öğrencinin bu günle ilgili kişisel gözlemleri yer alabildi. Öğrencilerden bayram kartı, davetiye, sınıf panosu, kısa duyuru metni, afiş veya sözlü sunum hazırlamaları istendi.
Destekleme Çalışmaları
Gelenek ve görenekler alt temasında öğretmen; bayramlaşma, misafir karşılama, büyükleri ziyaret etme, komşuya yardım etme, düğün, taziye ve sofra adabı gibi durumlara ait görseller, kısa videolar veya nesneler kullanarak öğrencilerin konuyu somutlaştırmasını sağlandı. Öğrencilere "Bayramda kimler ziyaret edilir?", "Misafir gelince ne söylenir?", "Büyüklerle konuşurken nasıl davranılır?" gibi kısa ve yönlendirici sorular soruldu ve onlardan cevap alındı. Önemli gün ve haftalar alt temasında öğretmen; öğrencilerin bildiği bayramlar, anma günleri, kutlama günleri ve belirli haftaları takvim üzerinde gösterdi. Öğrencilerden bu günlerde yapılan hazırlıkları ve kullanılan temel ifadeleri tanımaları beklendi. "Bayramınız kutlu olsun.", "Tebrik ederim.", "Geçmiş olsun.", "Teşekkür ederim.", "Kutlu olsun." gibi kalıp ifadeler görsellerle eşleştirildi ve kısa diyaloglarda kullanıldı. Sözlü kültür alt temasında öğretmen sınıfa kısa bir bilmece, tekerleme, atasözü, mani veya masal bölümü getirdi.
Eylül Ayı Genel Değerlendirme
Eylül ayı boyunca 8. sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) dersinde “Folklorumuz” teması kapsamında 7 öğrenme çıktısı (ZAZ.8.1.D–ZAZ.8.1.SES) üzerinde çalışıldı. Öğrenme sürecinde dinleme / izleme-anlamlandırma (YDAB1), okuma-anlamlandırma (YDAB2), konuşma-anlatma (YDAB3) ve yazma-anlatma (YDAB4) alan becerileri ön plana çıkarıldı. Öğrencilerin merak (E1.1), bağımsızlık (E1.2), azim ve kararlılık (E1.3) ve kendine inanma (E1.4) eğilimlerini destekleyen öğrenme ortamları oluşturuldu.
Programlar arası bileşenler kapsamında kendini tanıma (SDB1.1), kendini düzenleme (SDB1.2), kendine uyarlama (SDB1.3) ve iletişim (SDB2.1) becerileri geliştirildi. Adalet (D1), çalışkanlık (D3), dostluk (D4), dürüstlük (D6) ve özgürlük (D11) değerleri sınıf içi etkinliklerle ilişkilendirildi. Bilgi okuryazarlığı (OB1), dijital okuryazarlık (OB2), görsel okuryazarlık (OB4) ve kültür okuryazarlığı (OB5) becerilerinin gelişimi desteklendi. Türkçe, Görsel Sanatlar, Sosyal Bilgiler, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım ile disiplinler arası ilişkiler kurularak konunun farklı boyutları ele alındı. Ön değerlendirme sonuçları dikkate alınarak etkinlikler öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerine göre farklılaştırıldı. Gelecek ay ZAZ.8.2.D, ZAZ.8.2.O ve ZAZ.8.2.K öğrenme çıktılarıyla sürecin devam etmesi planlandı. Bu ay yürütülen çalışmalar, öğrencilerin bütüncül gelişimini destekleyen nitelikte tamamlandı.
8. Sınıf Yaşayan Dil ve Lehçeler (Zazaca) Maarif Aylık Raporu Eylül 2026 — belge sayfası
8. Sınıf diğer raporlar
Bütün Maarif aylık raporları · Yıllık planlar · Öğretmen Araçları
evrakburada